Nhãn vào vụ, hứa hẹn mùa bội thu

Niềm vui được mùa

Theo thống kê, các phường Trần Nhân Tông, Nguyễn Trãi hiện có hơn 740 ha nhãn, với sản lượng trung bình khoảng 4.000 tấn mỗi năm. Năm nay, nhờ thời tiết thuận lợi, sản lượng dự kiến tăng gấp rưỡi, thậm chí gấp đôi so với những năm trước.

Gia đình ông Nguyễn Văn Viễn ở phường Trần Nhân Tông có hơn 2,5 ha nhãn, chủ yếu là nhãn đường phèn và nhãn hương chi, tập trung vào nhãn sớm nên bán được giá. Tổng sản lượng thu được ước đạt 3 - 4 tấn. Dù ảnh hưởng nhẹ của bão số 3, nhãn sớm vẫn tiêu thụ tốt nhờ chất lượng và được giá. “Thời điểm cây ra hoa, đậu quả có nắng mưa đan xen nên rất thuận lợi. Vụ này, sản lượng tăng gấp đôi so với năm ngoái. Gia đình tôi cơ bản có lãi nhờ nhãn sớm bán được giá cao”, ông Viễn chia sẻ.

Tại phường Nguyễn Trãi, ông Văn Viết Định cũng phấn khởi khi vườn nhãn 200 gốc của gia đình, gồm các giống lai siêu ngọt và Hà Tây, ước cho thu khoảng 4 tấn quả. “Người dân chủ động xử lý ra hoa, phòng trừ sâu bệnh từ sớm. Thời tiết thuận lợi, áp dụng đúng kỹ thuật nên hầu hết vườn nhãn đều có tỷ lệ đậu quả cao”, ông Định cho biết.

Cùng với chú trọng kỹ thuật canh tác, nhiều hộ còn chủ động liên hệ với các mối buôn, cơ sở thu mua từ Hà Nội, Quảng Ninh, Hải Phòng để tiêu thụ theo đơn đặt hàng. Hai phường hiện có khoảng 190 ha trồng nhãn theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, mỗi năm có hơn 1.000 tấn đủ điều kiện xuất khẩu. Từ năm 2020, sản phẩm nhãn ở đây vươn ra thị trường nước ngoài, như: Anh, Úc, các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất...

Canh cánh nỗi lo “mất giá”

Niềm vui được mùa chưa trọn vẹn khi giá nhãn chính vụ bắt đầu giảm sâu. Trong khi giá nhãn sớm đầu mùa từ 20.000 - 25.000 đồng/kg, thời điểm hiện tại giá bán lẻ giảm còn 10.000 - 15.000 đồng/kg đối với nhãn đạt tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP. Riêng nhãn không theo quy trình kỹ thuật, chất lượng kém, chỉ còn từ 5.000 - 7.000 đồng/kg.

Nếu như những năm trước, doanh nghiệp xuất khẩu nông sản thường chủ động đến thu mua tại vùng có mã số vùng trồng, thì năm nay phần lớn hộ dân phải tự tìm đầu ra, khiến việc tiêu thụ gặp nhiều khó khăn.

“Chúng tôi tự lai tạo giống mới, chăm sóc đúng quy trình, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo tiêu chuẩn để cho quả nhãn đạt chất lượng cao. Tuy nhiên, giá bán ngày càng thấp khiến người trồng nhãn lo lắng. Mong muốn lớn nhất của chúng tôi là được kết nối với doanh nghiệp và bao tiêu sản phẩm”, ông Định bày tỏ.

Cùng chung nỗi trăn trở, bà Nguyễn Thị Điều ở phường Nguyễn Trãi có 150 gốc nhãn, sản lượng khoảng 2-2,5 tấn, cũng mong muốn có giải pháp căn cơ cho đầu ra sản phẩm. “Tôi sử dụng thuốc hữu cơ, tốn nhiều công chăm sóc để giữ chất lượng. Nhưng nếu giá xuống thấp như hiện nay thì coi như công cốc. Mong địa phương đứng ra kết nối với doanh nghiệp để chúng tôi không phải tự xoay xở”, bà Điều bày tỏ.

Thực tế cho thấy, trong bối cảnh giá cả thị trường bấp bênh, sản lượng tăng mạnh trở thành áp lực nếu không có đầu ra ổn định. Việc xây dựng chuỗi giá trị cho sản phẩm nhãn theo hướng bền vững, từ sản xuất đến tiêu thụ là yêu cầu cấp thiết.

Hiện hai phường Trần Nhân Tông và Nguyễn Trãi không chỉ có thế mạnh cây nhãn mà còn sở hữu tiềm năng phát triển du lịch. Việc kết hợp nông nghiệp với du lịch trải nghiệm có thể mở ra hướng đi mới cho nông dân địa phương. Du khách đến tham quan chùa Thanh Mai (phường Nguyễn Trãi), chùa Ngũ Đài (phường Trần Nhân Tông) hoàn toàn có thể kết hợp trải nghiệm vườn nhãn, góp phần gia tăng giá trị nông sản và đa dạng hóa thu nhập cho người dân.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, cần sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền địa phương trong việc định hướng, xây dựng mô hình kinh tế nông nghiệp gắn với du lịch, hỗ trợ xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường xuất khẩu và tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp với vùng trồng.

Mùa nhãn năm nay được mùa, nhưng cũng là “phép thử” cho tính bền vững của ngành nông nghiệp địa phương nếu chưa giải quyết được bài toán “được mùa - mất giá”.