Từ ngày 1/9, Nhật Bản điều chỉnh cách giám sát thời gian làm thêm, tạo thêm sự linh hoạt cho doanh nghiệp trong bối cảnh tình trạng thiếu lao động ngày càng nghiêm trọng.

Thay đổi này chủ yếu áp dụng đối với các doanh nghiệp đã ký thỏa thuận đặc biệt giữa người sử dụng lao động và người lao động.
Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản cho biết khoảng 40% doanh nghiệp hiện thuộc diện này. Về mặt pháp lý, các doanh nghiệp có thể bố trí người lao động làm thêm trên 45 giờ mỗi tháng, trong một số trường hợp có thể lên tới 100 giờ. Tuy nhiên, trước đây, dù các thỏa thuận đặc biệt cho phép thời gian làm thêm cao hơn, cơ quan thanh tra tiêu chuẩn lao động vẫn thường yêu cầu doanh nghiệp cố gắng duy trì dưới mức 45 giờ mỗi tháng.
Ngưỡng 45 giờ được xem là quan trọng bởi thời gian làm việc kéo dài có thể làm gia tăng nguy cơ "karoshi", thuật ngữ chỉ tình trạng tử vong do làm việc quá sức.
Theo cơ chế mới, các cơ quan thanh tra sẽ không còn gây sức ép yêu cầu những doanh nghiệp có thỏa thuận đặc biệt phải duy trì dưới ngưỡng 45 giờ như trước. Quyết định được đưa ra sau khi một số ngành đang thiếu nhân lực nghiêm trọng đề nghị Chính phủ cho phép bố trí thời gian làm việc linh hoạt hơn.
Khảo sát của Phòng Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản hồi tháng 5 cho thấy cách giám sát trước đây đã hạn chế hoạt động của khoảng 20% doanh nghiệp vừa và nhỏ, đặc biệt trong các lĩnh vực xây dựng, vận tải và lưu trú, nơi tình trạng thiếu lao động ngày càng trầm trọng.
Chính sách mới nằm trong chiến lược tăng trưởng được Chính phủ của Thủ tướng Sanae Takaichi thông qua hồi tháng 7, trong đó yêu cầu xem xét lại cách quản lý thời giờ làm việc. Tuy nhiên, động thái này cũng làm dấy lên lo ngại Nhật Bản có thể đi ngược những nỗ lực kéo dài nhiều năm nhằm cải thiện sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống.
Liên đoàn Công đoàn Quốc gia Nhật Bản (Zenroren) đã phản đối thay đổi trên, cho rằng đây là bước lùi so với chính sách khuyến khích doanh nghiệp rút ngắn thời gian làm việc.
Trong khi đó, Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản khẳng định việc thay đổi cách giám sát không đồng nghĩa với buông lỏng bảo vệ người lao động. Cơ quan này cho biết vẫn sẽ can thiệp và hướng dẫn doanh nghiệp nếu nhận thấy nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe do làm việc quá mức.
Quy định mới cũng không áp dụng với tất cả doanh nghiệp. Những doanh nghiệp không có thỏa thuận lao động đặc biệt vẫn phải tuân thủ giới hạn làm thêm không quá 45 giờ mỗi tháng.
H.A - TTXVN