(HPĐT)- Nhằm thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng về công tác xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật; tại Nghị quyết số 148/NQCP, ngày 22-9-2024 của Chính phủ về phiên họp chuyên đề về xây dựng pháp luật tháng 9 năm 2024, Chính phủ thống nhất về sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Chính phủ giao Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan nghiên cứu, hoàn thiện hồ sơ Đề nghị xây dựng Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật với các yêu cầu sau:
1. Thể chế hóa kịp thời, đầy đủ đường lối, chủ trương của Đảng về công tác xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật.
2. Rà soát, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với quy định của Hiến pháp, các Luật về tổ chức bộ máy (Luật Tổ chức Quốc hội, Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức Chính quyền địa phương); bám sát quá trình sửa đổi, bổ sung các Luật về tổ chức bộ máy.
3. Tăng cường phân cấp, phân quyền trong công tác xây dựng pháp luật, gắn với đề cao trách nhiệm người đứng đầu; cắt giảm tối đa thủ tục không cần thiết, làm chậm tiến độ soạn thảo, ban hành văn bản quy phạm pháp luật; kiểm soát quyền lực trong quản lý nhà nước nói chung, xây dựng pháp luật nói riêng.
4. Nghiên cứu, quy định Ủy ban Thường vụ Quốc hội có thẩm quyền thông qua Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh; nguyên tắc xây dựng văn bản luật phải vừa bảo đảm tính cụ thể để thực hiện ngay đối với các vấn đề đã rõ, có tính ổn định cao, vừa bảo đảm tính linh hoạt, có thể điều chỉnh nhanh đối với các vấn đề có tính biến động, chưa ổn định, cần điều chỉnh trong quá trình áp dụng pháp luật; ngôn ngữ pháp luật phải đơn giản, rõ ràng, dễ hiểu, dễ áp dụng, không để hiểu theo nhiều cách khác nhau.
5. Đánh giá tác động các chính sách một cách kỹ lưỡng, bổ sung thêm các phương án, giải pháp chính sách, bảo đảm chính sách được đưa ra là hợp lý, khả thi, hiệu quả.
6. Tích cực tham khảo kinh nghiệm quốc tế, tham khảo có chọn lọc, phù hợp với đặc điểm thể chế chính trị và mô hình tổ chức bộ máy của Việt Nam.
7. Tích cực tham vấn các chuyên gia, nhà khoa học; đẩy mạnh truyền thông chính sách để tạo sự đồng thuận; phối hợp hiệu quả với các bộ, ngành, cơ quan liên quan.
8. Về các chính sách: Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, bổ sung một số nguyên tắc về kiểm soát quyền lực trong xây dựng và thi hành văn bản quy phạm pháp luật; Tiếp tục đổi mới, hoàn thiện quy trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật chuyên nghiệp, khoa học, kịp thời phản ứng chính sách; Tăng cường kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật trái pháp luật…
Chính phủ cơ bản thống nhất với mục tiêu, nội dung của Chính sách. 9. Về 2 nội dung xin ý kiến Chính phủ:
- Về thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ: Chính phủ ban hành Nghị quyết là văn bản quy phạm pháp luật để xử lý các trường hợp cá biệt, phạm vi hẹp, trong một thời gian nhất định.
Chính phủ thống nhất giữ nguyên quy định tại khoản 1 và khoản 2, Điều 19, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật; bổ sung thẩm quyền của Chính phủ ban hành nghị định thí điểm một số nội dung khác với nghị định hiện hành áp dụng cho đối tượng cụ thể, vụ việc cụ thể trong một thời gian nhất định; quá trình xây dựng nghị định có thể gộp nội dung quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành trong một nghị định để đơn giản hóa thủ tục, dễ làm, dễ thực hiện.
Đối với nghị định quy định tại khoản 3 Điều 19 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật: Đây là cơ sở pháp lý để Chính phủ chủ động ban hành nghị định quy định những vấn đề cần thiết thuộc thẩm quyền của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhưng chưa đủ điều kiện xây dựng thành luật hoặc pháp lệnh, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, quản lý kinh tế, xã hội. Chính phủ thống nhất giữ quy định tại khoản 3, Điều 19; giao Bộ Tư pháp nghiên cứu để đơn giản hóa quy trình, rút ngắn thời gian xây dựng, ban hành.
- Về thực hiện quy trình 2 giai đoạn (xây dựng chính sách và soạn thảo) trong xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật: Chính phủ cơ bản thống nhất đề xuất của Bộ Tư pháp; cân nhắc chỉ áp dụng quy trình 2 giai đoạn đối với các dự án luật mới. Bộ Tư pháp tiếp tục nghiên cứu bổ sung các trường hợp được áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn và quy định rõ trình tự, thủ tục rút gọn đối với luật, pháp lệnh, nghị quyết.
VŨ GIANG