Thủ tướng Lê Minh Hưng (đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng) nhấn mạnh cần cắt bỏ khâu trung gian, kiểm soát giá thuốc, thiết bị y tế, bảo vệ quyền lợi người bệnh.
Sáng 21/10, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng thảo luận tại tổ về 3 dự án luật liên quan đến lĩnh vực y tế.
Chủ trì phiên thảo luận tổ, đồng chí Lê Ngọc Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng, Tổ trưởng tổ thảo luận số 3 nêu những nội dung cốt lõi trong 3 dự thảo luật cần góp ý.
Đối với dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi), dự thảo luật gồm 7 chương, 39 điều. Các đại biểu cần tập trung cho ý kiến về phạm vi điều chỉnh; các trường hợp được hoạt động vì mục đích thương mại; cho phép người dưới 18 tuổi được quyền hiến mô, bộ phận cơ thể người, hiến xác; hiến, lấy, ghép mô; hiến, lấy, ghép bộ phận cơ thể ở người; hiến, lấy xác; điều kiện bảo đảm cho hoạt động hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.
Đối với Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế, dự thảo luật hoàn thiện hệ thống pháp luật về y tế, tiếp tục thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và đơn giản hóa, bãi bỏ các điều kiện đầu tư kinh doanh, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.
Đại biểu tập trung cho ý kiến về sự phù hợp của nội dung dự thảo luật với chủ trương, đường lối của Đảng; tính hợp hiến, tính thống nhất với hệ thống pháp luật của dự thảo luật; tính tương thích với điều ước quốc tế có liên quan mà nước ta là thành viên; bảo đảm yêu cầu về quốc phòng, an ninh; nguồn tài chính; nguồn nhân lực...
Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, đồng chí Lê Ngọc Châu đề nghị đại biểu tập trung cho ý kiến về sự phù hợp của nội dung dự thảo Luật với chủ trương, đường lối của Đảng; tính hợp hiến, tính thống nhất với hệ thống pháp luật của dự thảo Luật; tính tương thích với điều ước quốc tế có liên quan; bảo đảm yêu cầu về quốc phòng, an ninh; nguồn tài chính; nguồn nhân lực; nội dung sửa đổi, bổ sung các khái niệm trong luật, các hành vi bị nghiêm cấm, quy định ghi nhãn, in cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá.
Thảo luận về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em; Luật Người khuyết tật; Luật Khám bệnh, chữa bệnh; Luật Dược; Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế, đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho biết mục tiêu của việc sửa đổi, bổ sung Luật Dược và Luật Khám bệnh, chữa bệnh lần này là giúp các bệnh viện và người bệnh được tiếp cận với thuốc, trang thiết bị y tế ở mức giá hợp lý, phù hợp với khả năng chi trả.
Trước mắt cần sửa đổi ngay các điều khoản liên quan trong hai luật nêu trên. Về lâu dài sẽ tiếp tục nghiên cứu lộ trình ban hành một luật riêng về trang thiết bị y tế.
Nhận diện nguyên nhân khiến giá thuốc và trang thiết bị y tế bị "đội giá", người đứng đầu Chính phủ cho biết công tác thanh tra, điều tra của Thanh tra Chính phủ và Bộ Công an cho thấy còn lỗ hổng trong quy định pháp luật, văn bản hướng dẫn, thông tư của Bộ Y tế cũng như trong khâu tổ chức thực hiện.
Dẫn chứng từ vụ án Công ty Việt Mỹ gần đây, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết các đối tượng đã lập nhiều công ty ở nước ngoài để mua bán lòng vòng, khiến giá bị đẩy lên rất cao trước khi nhập khẩu về Việt Nam. Việc bị đẩy giá phi lý làm tăng chi phí của người bệnh, gây thiệt hại lớn cho ngân sách nhà nước và Quỹ bảo hiểm y tế.
Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu rõ doanh nghiệp kinh doanh phải có lợi nhuận, nhưng y tế là lĩnh vực rất đặc thù nhằm phục vụ người dân, nhất là người bệnh còn khó khăn. Do đó, lợi nhuận chỉ được ở mức hợp lý, không thể phó mặc cho "cơ chế thị trường" tự điều chỉnh hoặc để các hãng, tập đoàn nước ngoài bắt tay nhau kiểm soát thị trường trong nước.
Thủ tướng nhấn mạnh Chính phủ sẽ áp dụng quyết liệt các cơ chế cắt bỏ khâu trung gian trong lĩnh vực y tế, tương tự như đã và đang làm đối với ngành điện và xăng dầu. Đối với các mặt hàng đại trà sẽ thực hiện mua sắm đấu thầu tập trung hoặc quy định khung cho phép các bệnh viện mua sắm. Với mặt hàng chuyên biệt, thuốc biệt dược cho phép Bộ Y tế, các chuyên gia hoặc bệnh viện trực tiếp đàm phán giá với các hãng sản xuất.
Thảo luận tại tổ, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn, Ủy viên Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội tán thành chủ trương chuyển từ cơ chế “mỗi cơ sở một hồ sơ phương án giá” sang việc Bộ trưởng Bộ Y tế quy định giá áp dụng chung theo cấp chuyên môn kỹ thuật. Cách làm này giảm đáng kể chi phí tuân thủ, nhất là đối với các cơ sở quy mô nhỏ như trạm y tế, trạm y tế quân - dân y.
Tuy nhiên, điểm b khoản 5 điều 110 bổ sung: “Giá này áp dụng đối với người bệnh không lựa chọn dịch vụ theo yêu cầu, bao gồm cả người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế hoặc không có thẻ bảo hiểm y tế”.
Nội dung này dễ dẫn đến cách hiểu người bệnh chỉ có hai lựa chọn: hoặc dùng dịch vụ theo giá chung, hoặc dùng dịch vụ theo yêu cầu do cơ sở tự định giá và người có thẻ bảo hiểm y tế khi lựa chọn dịch vụ theo yêu cầu có thể bị hiểu là không được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán. Trong khi đó, cử tri phản ánh tình trạng người bệnh, nhất là tại các bệnh viện quá tải, bị “hướng” sang dịch vụ theo yêu cầu. Nếu luật không rõ ràng, gánh nặng chi phí sẽ dồn lên người bệnh.
Đại biểu thành phố Hải Phòng Nguyễn Ngọc Sơn đề nghị 3 giải pháp.
Giải pháp đầu tiên là quy định rõ ngay trong luật người có thẻ bảo hiểm y tế khi lựa chọn dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh theo yêu cầu vẫn được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán phần chi phí theo phạm vi được hưởng và mức hưởng; người bệnh chỉ chi trả phần chênh lệch.
Giải pháp thứ hai bổ sung nguyên tắc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải công khai giá dịch vụ theo yêu cầu và thông tin đầy đủ cho người bệnh trước khi thực hiện; việc lựa chọn dịch vụ theo yêu cầu phải hoàn toàn tự nguyện.
Thứ ba, dự thảo không còn phân biệt giá dịch vụ do quỹ bảo hiểm y tế thanh toán, giá do ngân sách nhà nước thanh toán và giá dịch vụ không thuộc danh mục bảo hiểm y tế mà không phải là dịch vụ theo yêu cầu.
Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ thay đổi này, đánh giá khả năng phát sinh khoảng trống về giá; đồng thời, rà soát sự thống nhất giữa điểm b khoản 5 (chỉ áp dụng đối với cơ sở thuộc các bộ, cơ quan ngang bộ, tổ chức ở trung ương) với khoản 6 về thẩm quyền của HĐND cấp tỉnh, để cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của địa phương có căn cứ rõ ràng khi áp dụng.
Đại biểu Hoàng Văn Tuyên, Ủy viên Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội nêu nhiều ý kiến, trong đó đề nghị làm rõ đối tượng và mức hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế đối với người hoạt động không chuyên trách.
Điểm g khoản 1 Điều 12 Luật Bảo hiểm y tế (khoản 1 Điều 6 dự thảo) quy định đối tượng là người hoạt động không chuyên trách hưởng phụ cấp từ ngân sách nhà nước, không bao gồm người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Đại biểu tán thành việc loại trừ để tránh trùng lặp, vì người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố đã thuộc nhóm được ngân sách hỗ trợ mức đóng theo Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi năm 2024.
Tuy nhiên, thực hiện Kết luận số 137-KL/TW, việc sử dụng người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã đã kết thúc; một số người được bố trí về tham gia công tác ở thôn, tổ dân phố.
Theo Báo cáo thẩm tra, nhóm tại điểm g được ngân sách hỗ trợ 2/3 mức đóng, còn nhóm ở thôn, tổ dân phố chỉ được hỗ trợ mức đóng khi tham gia bảo hiểm y tế. Đồng bào dân tộc thiểu số đang sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và người sinh sống tại vùng đặc biệt khó khăn đã được ngân sách đóng toàn bộ nên không bị ảnh hưởng; nhưng ở các thôn, bản không thuộc diện này, người tiếp tục làm việc ở cơ sở có thể phải tự đóng nhiều hơn trước.
Đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ, sau khi loại trừ, điểm g còn áp dụng cho những đối tượng nào và căn cứ của mức hỗ trợ khác nhau giữa hai nhóm; nếu số đối tượng còn lại không đáng kể thì cân nhắc phương án bãi bỏ điểm g và quy định lại đối tượng như Ủy ban đã đề nghị.
Khi quy định mức hỗ trợ đóng cho người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố, cần bảo đảm người chuyển từ xã về thôn không phải tự đóng cao hơn trước. Đây là lực lượng trực tiếp đưa chính sách đến từng hộ dân, không nên để họ chịu thiệt vì việc sắp xếp bộ máy.
Tại phiên thảo luận tổ, các đại biểu Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng và các đại biểu tham gia thảo luận ở tổ 3 cũng đóng góp nhiều ý kiến vào các dự án luật.
PV
