Siết chặt bản quyền để chấm dứt 'xài chùa', 'xem lậu'

Hàng loạt website phim lậu, nhạc lậu, game lậu cùng các nền tảng có lượng truy cập lớn vi phạm bản quyền đã bị cơ quan chức năng truy quét, có thể kể đến: Mây Sài Gòn, 1900 Group, BH Media, Giọng ca để đời, Lululola Entertainment...

Cơ quan công an đã tiến hành khởi tố vụ án, khởi tố bị can với nhiều trường hợp, cho thấy chiến dịch không hề "làm cho có" mà là một động thái mạnh mẽ, quyết liệt đối với vấn đề vi phạm bản quyền.

Vào giữa tháng 5 vừa qua, ông Nguyễn Hải Bình, Phó Chủ tịch Hiệp hội Sáng tạo và Bản quyền tác giả Việt Nam, Tổng Giám đốc Công ty CP Thương mại và Dịch vụ truyền thông Bihaco (BH Media) bị Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03) của Bộ Công an khởi tố về tội "Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan".

Cùng với bị can này, hàng loạt nhân vật liên quan khác thuộc Công ty TNHH Lululola Entertainment, hộ kinh doanh Đồi Mặt Trời, hộ kinh doanh Thông Zeo, 1900 Group, Trung tâm Giọng ca để đời... cũng bị xử lý liên quan đến xâm phạm quyền tác giả.

Tình trạng vi phạm bản quyền cũng diễn ra nhức nhối không kém trong lĩnh vực thể thao, khi nhiều người hâm mộ bóng đá thay vì mua gói cước của các đơn vị truyền hình có trả phí để xem trọn vẹn các trận đấu bóng đá trong nước và quốc tế, thì sẵn sàng vi phạm bản quyền, khi truy cập các trang web lậu như Xoilac TV, CakhiaTV, RakhoiTV, CaheoTV...

"Giúp sức" người xem "xài chùa" trong một thời gian dài cho thấy các website bóng đá lậu này hoạt động theo một tổ chức bài bản chứ không chỉ là các hành vi vi phạm đơn lẻ.

Không chỉ tạo ra một thói quen rất khó sửa vì người xem không mất tiền vẫn có thể tự do tiếp cận nội dung, mà thông qua các website bóng đá lậu, các đối tượng tổ chức còn lồng ghép quảng cáo các hình thức cá độ bóng đá chuyên nghiệp đến người xem. Qua khảo sát, có từ 40 - 50% số người vào các website này chỉ để xem bóng đá, số còn lại ngoài xem bóng đá đã tìm hiểu cách thức và tham gia cá độ.

Đáng lo ngại là các đối tượng thiết kế website vi phạm bản quyền cực kỳ bài bản, với giao diện hiện đại, bắt mắt, đưa đến người xem các bản phim, nhạc đẹp, chất lượng cao, các trận bóng đá có bình luận viên giọng hay, có kiến thức... giống như như các bình luận viên chuyên nghiệp. Điều này dẫn đến người xem gần như không phân biệt được đâu là trang web chính thống có trả tiền, đâu là trang web vi phạm.

Mở đầu cho kế hoạch truy quét vi phạm bản quyền thể thao, vào tháng 3 năm nay, Cục An ninh mạng và Phòng chống tội phạm công nghệ cao (Bộ Công an) đã phối hợp với Công an tỉnh Hưng Yên khởi tố 38 đối tượng về các tội "Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan", "Tổ chức đánh bạc", "Đánh bạc" và "Truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy".

Cơ quan công an xác định 38 bị can vận hành đường dây web lậu Xoilac TV đều còn rất trẻ, am hiểu công nghệ, trong đó có 20 người là bình luận viên trên nhiều kênh của hệ thống này. Xoilac TV được coi là một "hệ sinh thái" vi phạm bản quyền thể thao lớn nhất đã bị triệt phá.

Trên bình diện quốc tế hiện nay, Việt Nam là thành viên của 8 trong tổng số 9 điều ước quốc tế đa phương về quyền tác giả và quyền liên quan. Việt Nam cũng là thành viên của 17 Hiệp định Thương mại tự do (FTA) có những nội dung cam kết về bản quyền. Điều đó cho thấy Chính phủ Việt Nam đã nỗ lực rất lớn, hội nhập một cách chủ động và thực hiện các cam kết một cách mạnh mẽ.

Ngày 5/5/2026, Thủ tướng Chính phủ đã có Công điện số 38/CĐ-TTg, yêu cầu xử lý quyết liệt các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Không đơn thuần là một văn bản hành chính, Công điện được coi là một mệnh lệnh nhằm triệt tiêu các hành vi vi phạm bản quyền, bảo đảm trong sạch, minh bạch và công bằng trên môi trường số.

Đây là một cơ sở thuận lợi và là trách nhiệm của các bộ, ban, ngành liên quan và các địa phương trong việc chủ động, tích cực "đánh mạnh", "đánh trúng" vào các hành vi vi phạm bản quyền. "Xài chùa", "xem lậu" là hành vi tiếp tay vi phạm, xâm phạm lợi ích chính đáng của các cá nhân, tổ chức đã bỏ ra tiền bạc, công sức xây dựng bản quyền.