Việc tích hợp thông tin Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên VNeID đang được đẩy mạnh, góp phần rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý đất đai.
.jpg)
Để dữ liệu "sổ đỏ" được khai thác hiệu quả trên môi trường số, các địa phương đang tập trung số hóa, làm sạch, chuẩn hóa và liên thông cơ sở dữ liệu đất đai, bảo đảm thông tin đúng thửa đất, đúng chủ sử dụng và chính xác, thống nhất.
Theo Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06, Bộ Công an), điều kiện để tích hợp thông tin Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lên VNeID là dữ liệu phải bảo đảm đúng thửa đất, đúng thông tin và đúng chủ sử dụng.
Việc làm sạch dữ liệu không chỉ phục vụ mục tiêu đưa thông tin "sổ đỏ" lên VNeID mà còn tạo nguồn dữ liệu có thể tái sử dụng trong nhiều thủ tục hành chính, qua đó giảm giấy tờ, giảm kê khai và rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ.
Đây cũng là định hướng phù hợp với Luật Đất đai năm 2024, trong đó quy định dịch vụ công trực tuyến về đất đai được cung cấp trên môi trường mạng và các giao dịch điện tử về đất đai được thực hiện bằng phương tiện điện tử.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, quá trình số hóa được triển khai trên nền tảng khối lượng dữ liệu rất lớn. Theo Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Toàn Thắng, thành phố hiện quản lý hơn 4 triệu thửa đất. Nhiều hồ sơ được hình thành qua các thời kỳ với những quy chuẩn khác nhau nên cần được rà soát, đối chiếu và chuẩn hóa trước khi số hóa.
Thành phố cũng đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin, làm giàu và làm sạch cơ sở dữ liệu, đồng thời tăng cường kết nối giữa các ngành. Đến nay, 100% thủ tục phát sinh nghĩa vụ tài chính đã được liên thông thuế điện tử. Dữ liệu công chứng, địa chính với ngành tư pháp và dữ liệu dân cư với ngành công an cũng từng bước được kết nối. Thành phố tiếp tục hướng tới kết nối dữ liệu với lĩnh vực xây dựng và quy hoạch.
Khi dữ liệu được chuẩn hóa và liên thông, người dân không phải cung cấp lại những giấy tờ mà cơ quan nhà nước đã có, đồng thời có thể thực hiện và theo dõi hồ sơ trên hệ thống điện tử. Tùy từng thủ tục, thời gian xử lý cũng được rút ngắn so với phương thức phải kiểm tra, đối chiếu hồ sơ giấy.
Tại Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai số 2, phường Cát Lái (Thành phố Hồ Chí Minh), quá trình chuyển đổi số được thể hiện qua hoạt động tiếp nhận và xử lý hồ sơ đăng ký biến động đất đai. Từ ngày 1/7/2025 đến nay, Chi nhánh đã giải quyết 101.757 hồ sơ, trong đó có 20.616 hồ sơ trực tuyến; tỷ lệ giải quyết đúng hạn đạt 98,74%.
Lãnh đạo Chi nhánh cho biết đơn vị cơ bản hoàn thành việc cập nhật địa giới hành chính mới trên hệ thống hồ sơ địa chính và cơ sở dữ liệu đất đai, đồng thời tiếp tục rà soát, chuẩn hóa và đồng bộ dữ liệu giữa hồ sơ giấy, hồ sơ số với cơ sở dữ liệu dân cư.
Trong khi đó, số lượng hồ sơ chuyển nhượng, thế chấp và xóa thế chấp có xu hướng tăng, đòi hỏi việc cập nhật thông tin phải chính xác và kịp thời.
Cơ sở dữ liệu thống nhất giúp giảm thành phần hồ sơ giấy, rút ngắn thời gian xử lý, tăng tính minh bạch và giảm số lần người dân phải đi lại. Đây cũng là nền tảng để dữ liệu đất đai được tái sử dụng trong nhiều thủ tục hành chính khác nhau.
Quá trình này góp phần cụ thể hóa yêu cầu về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia theo Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị. Trong lĩnh vực đất đai, cơ sở dữ liệu thống nhất, có khả năng kết nối và tái sử dụng sẽ góp phần đổi mới phương thức giải quyết thủ tục hành chính, giảm phụ thuộc vào hồ sơ giấy.
Theo Luật sư Hà Hải, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư Thành phố Hồ Chí Minh, cần phân biệt giữa thông tin Giấy chứng nhận được tích hợp trên VNeID và Giấy chứng nhận điện tử. Việc tích hợp thông tin "sổ đỏ" trên VNeID về bản chất là đưa dữ liệu từ cơ sở dữ liệu chuyên ngành vào tài khoản định danh điện tử để người dân khai thác và xuất trình.
Theo khoản 6 Điều 9 Nghị định số 69/2024/NĐ-CP, thông tin được tích hợp có giá trị chứng minh tương đương việc cung cấp, xuất trình giấy tờ chứa thông tin đó.
Tuy nhiên, Luật sư Hà Hải lưu ý VNeID không phải là nguồn độc lập xác lập quyền sử dụng đất và việc hiển thị thông tin trên ứng dụng không mặc nhiên thay thế Giấy chứng nhận. Theo khoản 21 Điều 3 Luật Đất đai, Giấy chứng nhận là chứng thư pháp lý để Nhà nước xác nhận quyền sử dụng đất hợp pháp.
Vì vậy, khi thông tin trên VNeID khác với Giấy chứng nhận hoặc hồ sơ địa chính thì cần căn cứ hồ sơ đăng ký, dữ liệu địa chính, các quyết định cấp, đính chính, thu hồi, đăng ký biến động và bản án, quyết định có hiệu lực liên quan để xác định thông tin chính xác.
Theo Luật sư Hà Hải, thông tin trên VNeID chỉ là một nguồn đối chiếu, không phải sự xác nhận rằng thửa đất không phát sinh hạn chế tại thời điểm giao dịch. Người nhận chuyển nhượng cần kiểm tra chủ thể và quyền định đoạt, tình trạng đồng sở hữu, tài sản chung của vợ chồng, lịch sử biến động, tình trạng thế chấp, tranh chấp, kê biên, thời hạn sử dụng đất và nghĩa vụ tài chính.
Đồng thời cần đối chiếu diện tích, ranh giới, hiện trạng, pháp lý công trình, quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất.
Việc số hóa thông tin Giấy chứng nhận và tích hợp trên VNeID được kỳ vọng giúp người dân chủ động cung cấp, xác thực thông tin về chủ sử dụng đất và nhà ở; hạn chế nguy cơ giả mạo, thất lạc giấy tờ; tăng tính minh bạch của thông tin tài sản và tạo thuận lợi hơn khi thực hiện các giao dịch. Việc giảm nhu cầu in ấn, lưu giữ và bảo quản giấy tờ cũng góp phần tiết kiệm chi phí.
Tuy nhiên, giá trị của quá trình số hóa không chỉ nằm ở việc đưa thông tin "sổ đỏ" lên ứng dụng mà còn phụ thuộc vào chất lượng dữ liệu. Theo Luật sư Hà Hải, dữ liệu phải được cập nhật đầy đủ, kịp thời khi phát sinh biến động.
Trường hợp biến động đã được tiếp nhận nhưng chưa được chỉnh lý, cập nhật vào cơ sở dữ liệu đất đai thì cần xem xét trách nhiệm của tổ chức đăng ký đất đai. Nếu dữ liệu nguồn đã chính xác nhưng phát sinh sai lệch trong quá trình kết nối, đồng bộ hoặc hiển thị trên VNeID thì cần xác định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý hệ thống, cơ quan kết nối và đơn vị kỹ thuật.
Từ thực tế tại Thành phố Hồ Chí Minh, việc số hóa hàng triệu thửa đất, chuẩn hóa hồ sơ và kết nối dữ liệu giữa các ngành đang tạo nền tảng chuyển từ phương thức quản lý dựa nhiều vào giấy tờ sang quản lý dựa trên dữ liệu.
Trong bối cảnh Chính phủ đề xuất cấp Giấy chứng nhận cả bản giấy và bản điện tử, yêu cầu đặt ra không chỉ là số hóa mà còn phải bảo đảm dữ liệu "đúng thửa đất, đúng thông tin, đúng chủ sử dụng", được cập nhật đầy đủ, chính xác và có khả năng chia sẻ, tái sử dụng.
Nền tảng dữ liệu được chuẩn hóa, đồng bộ sẽ giúp thông tin Giấy chứng nhận trên môi trường số phát huy hiệu quả, góp phần giảm giấy tờ, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, tăng tính minh bạch và nâng cao hiệu quả quản lý đất đai.
TT (tổng hợp)
.jpg "Dương Kinh tăng tốc hoàn thiện dữ liệu đất đai")
