Tiết kiệm điện là sử dụng điện thông minh, khoa học, không phải chỉ cắt giảm tiện nghi.

Nắng nóng đầu hè khiến nhu cầu sử dụng điện tăng cao, kéo theo nguy cơ quá tải và hóa đơn tiền điện leo thang.
Những ngày cuối tháng 5, nhiệt độ ngoài trời tại Hải Phòng nhiều thời điểm vượt ngưỡng 37 độ C. Tại nhiều khu dân cư, máy lạnh, quạt điện, tủ lạnh hoạt động gần như liên tục cả ngày lẫn đêm khiến lượng điện tiêu thụ tăng vọt.
Chị Nguyễn Thu Hương (phố Dân Lập, phường Lê Chân) cho biết, gia đình chị từng có tháng tiền điện tăng gần gấp đôi do thường xuyên bật điều hòa ở mức nhiệt quá thấp. “Nhà có trẻ nhỏ và người già nên không thể không dùng điều hòa. Nhưng mỗi khi bước vào cao điểm nắng nóng, nhìn hóa đơn tiền điện cũng rất áp lực”, chị Hương chia sẻ.
Không chỉ điều hòa, việc gia tăng các thiết bị điện gia dụng hiện đại cũng khiến lượng điện tiêu thụ trong nhiều gia đình tăng đáng kể. Từ robot hút bụi, máy rửa bát, máy sấy quần áo đến ghế massage, máy lọc không khí… góp phần nâng cao tiện nghi sinh hoạt nhưng cũng kéo theo chi phí điện năng lớn hơn.
Bà Trần Thị Hòa, phường Gia Viên cho biết, vài năm trước gia đình bà chủ yếu sử dụng quạt, tivi và tủ lạnh. Hiện nay, con cháu trang bị thêm nhiều thiết bị hiện đại nên hóa đơn tiền điện mùa hè tăng rõ rệt. “Có hôm kiểm tra mới thấy máy lọc không khí, ghế massage hay bộ phát wifi bật cả ngày dù không ai sử dụng. Mỗi thiết bị tiêu tốn không nhiều nhưng cộng lại thì lượng điện không nhỏ”, bà Hòa nói.
Theo anh Phạm Văn Nam, nhân viên bán hàng tại một siêu thị điện máy trên đường Lê Hồng Phong, nhiều người vẫn có thói quen sử dụng điện chưa hợp lý. Không ít khách hàng cho rằng bật tắt điều hòa liên tục sẽ tiết kiệm điện, trong khi thực tế mỗi lần khởi động lại, thiết bị phải tiêu tốn nhiều điện năng để làm lạnh từ đầu. “Nếu chỉ ra ngoài trong thời gian ngắn, nên duy trì nhiệt độ phù hợp thay vì tắt bật liên tục”, anh Nam cho biết.
Anh Nam cũng cho rằng, xu hướng lựa chọn thiết bị tiết kiệm điện đang ngày càng phổ biến. Các dòng điều hòa, tủ lạnh hay máy giặt sử dụng công nghệ Inverter tuy giá thành cao hơn nhưng giúp giảm đáng kể điện năng tiêu thụ trong quá trình sử dụng lâu dài. Tuy nhiên, nhiều người tiêu dùng vẫn ưu tiên giá rẻ mà chưa quan tâm tới hiệu suất năng lượng.
Bên cạnh đó, việc thiếu bảo dưỡng định kỳ cũng khiến thiết bị tiêu tốn điện hơn bình thường. Điều hòa bám bụi, quạt điện khô dầu hay tủ lạnh đóng tuyết… đều làm giảm hiệu quả hoạt động, buộc thiết bị phải tăng công suất vận hành.

Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng cao vào mùa hè, việc sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả không chỉ giúp giảm chi phí sinh hoạt mà còn góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia.
Ông Đoàn Hữu Lộc (phố Lương Khánh Thiện, phường Gia Viên), kĩ sư chuyên ngành điện dân dụng cho rằng, nhiều người đang hiểu chưa đúng về khái niệm tiết kiệm điện. “Tiết kiệm điện không có nghĩa là hạn chế sử dụng thiết bị hay chấp nhận cuộc sống bất tiện. Điều quan trọng là sử dụng đúng lúc, đúng cách và tối ưu công suất thiết bị”, ông Lộc nhấn mạnh.
Theo ông Lộc, với điều hòa nhiệt độ, mức cài đặt phù hợp nhất trong mùa hè là từ 26 – 28 độ C. Khi kết hợp thêm quạt điện để lưu thông không khí, người dùng vẫn cảm thấy mát mà điện năng tiêu thụ giảm đáng kể so với việc hạ nhiệt độ quá sâu. Ngoài ra, việc sử dụng rèm cửa cách nhiệt, đóng kín cửa khi bật điều hòa, hạn chế ánh nắng chiếu trực tiếp vào phòng cũng giúp giảm tải cho thiết bị làm mát. Vào ban ngày, nên tận dụng ánh sáng và gió tự nhiên thay vì bật đèn, quạt liên tục.
Đối với tủ lạnh, cần sắp xếp thực phẩm hợp lý, không nhồi nhét quá nhiều và hạn chế mở cửa trong thời gian dài. Tủ lạnh nên được đặt cách tường một khoảng nhất định để tản nhiệt tốt hơn. Người dân nên thay dần bóng đèn sợi đốt bằng đèn LED để tiết kiệm điện và tăng tuổi thọ sử dụng. Với các thiết bị điện tử như tivi, máy tính, loa, bộ phát wifi…, cần tắt hẳn nguồn hoặc rút phích cắm khi không sử dụng để tránh tiêu hao điện ở chế độ chờ.
Không chỉ thay đổi cách sử dụng thiết bị, điều chỉnh thói quen sinh hoạt cũng mang lại hiệu quả rõ rệt. Nhiều gia đình hiện chuyển sang giặt quần áo vào buổi tối, gom đủ lượng đồ mới vận hành máy giặt và hạn chế sử dụng đồng thời nhiều thiết bị công suất lớn trong giờ cao điểm.
Chị Nguyễn Thu Hương cho biết, sau khi điều chỉnh cách sử dụng điện, hóa đơn tiền điện của gia đình giảm khoảng 20% dù sinh hoạt gần như không thay đổi. “Gia đình tôi vẫn dùng điều hòa bình thường nhưng đặt ở mức 27 độ, kết hợp quạt điện và chú ý tắt các thiết bị không cần thiết. Chỉ thay đổi vài thói quen nhỏ cũng thấy hiệu quả rõ rệt”, chị Hương nói.
Mùa hè năm nay được dự báo tiếp tục xuất hiện nhiều đợt nắng nóng kéo dài. Trong bối cảnh đó, sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả đang trở thành yêu cầu cần thiết đối với mỗi gia đình. Không cần đánh đổi tiện nghi để giảm hóa đơn tiền điện, điều quan trọng là thay đổi tư duy sử dụng điện theo hướng thông minh, khoa học và có trách nhiệm hơn. Khi mỗi người dân cùng nâng cao ý thức tiết kiệm điện, áp lực cho hệ thống điện sẽ giảm bớt, góp phần xây dựng lối sống văn minh, bền vững trong cộng đồng.
PHẠM THANH