Kết quả PISA 2025 cho thấy thành tích học tập của học sinh 15 tuổi tại nhiều nước OECD tiếp tục suy giảm, với điểm trung bình ở cả toán, đọc hiểu và khoa học xuống mức thấp nhất kể từ năm 2015.
Báo cáo Chương trình Đánh giá học sinh quốc tế (PISA) 2025 do Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) công bố ngày 8/9 cho thấy 20% học sinh 15 tuổi tại các nước OECD đang ở mức năng lực yếu ở cả ba môn toán, đọc hiểu và khoa học, tăng so với 16% trong kỳ đánh giá năm 2022.
Khảo sát được thực hiện với khoảng 760.000 học sinh 15 tuổi tại 91 quốc gia và nền kinh tế. Điểm trung bình của OECD ở cả ba lĩnh vực đều giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2015, thời điểm phương pháp đánh giá hiện nay được áp dụng.
Trong nhóm dẫn đầu, các hệ thống giáo dục Đông Á tiếp tục chiếm ưu thế, với Singapore, Nhật Bản và Hàn Quốc nằm trong nhóm có thành tích cao, bên cạnh Estonia và Anh.
Tại Đức, kết quả của học sinh 15 tuổi ở cả ba môn đều xuống mức thấp kỷ lục và hiện chỉ quanh mức trung bình OECD. Thành tích học tập của học sinh Đức đã có xu hướng giảm trong hơn một thập kỷ qua, đặc biệt rõ rệt từ năm 2018.
Các nhà nghiên cứu cảnh báo sự suy giảm liên quan đến những vấn đề mang tính hệ thống, trong đó có bất bình đẳng xã hội, cơ hội tiếp cận giáo dục và sự suy giảm động lực học tập. Gần một nửa học sinh 15 tuổi tại Đức cho biết chỉ đọc sách khi được yêu cầu.
Israel cũng ghi nhận mức điểm thấp nhất từ trước tới nay ở cả ba lĩnh vực. So với năm 2022, điểm đọc hiểu giảm 38 điểm xuống 436, toán học giảm 25 điểm xuống 433 và khoa học giảm 23 điểm xuống 442. Mức giảm này lớn hơn đáng kể so với xu hướng chung của OECD.
Bộ Giáo dục Israel cho rằng kết quả cần được nhìn nhận trong bối cảnh hệ thống giáo dục chịu ảnh hưởng kéo dài của đại dịch COVID-19 và gần một năm rưỡi xung đột. Tuy nhiên, mức suy giảm mạnh đang làm gia tăng tranh luận về chất lượng giáo dục và khả năng trang bị các kỹ năng nền tảng cho lực lượng lao động tương lai.
Trái ngược xu hướng trên, Italy ghi nhận kết quả tích cực ở nhiều lĩnh vực và vượt mức trung bình OECD, đồng thời đứng trước một số nền giáo dục lớn của châu Âu như Pháp và Đức.
Ở môn khoa học, Italy đạt 483 điểm, tăng 6 điểm so với năm 2022 và cao hơn mức trung bình OECD 1 điểm. Ở đọc hiểu, Italy đạt 474 điểm, cao hơn 13 điểm so với chuẩn OECD, xếp ngang Phần Lan và chỉ sau Anh, Ireland tại châu Âu. Điểm toán của Italy đạt 468, tiếp tục cao hơn mức trung bình OECD là 463.
New Zealand cũng duy trì vị trí trong nhóm có thành tích cao. Nước này đạt 497 điểm đọc hiểu, 509 điểm khoa học và 480 điểm toán học. Điểm khoa học tăng 5 điểm so với kỳ trước, giúp New Zealand đồng hạng 10 với Australia.
Trong khi đó, khoảng cách với nhóm dẫn đầu vẫn rất lớn. Singapore đứng đầu đọc hiểu với 535 điểm, còn Trung Quốc dẫn đầu khoa học với 597 điểm và toán học với 612 điểm.
Kết quả PISA 2025 cho thấy sự suy giảm thành tích học tập không còn là vấn đề riêng lẻ của một số quốc gia mà đang trở thành thách thức đối với nhiều hệ thống giáo dục. Những biến động xã hội, kinh tế, bất bình đẳng và các gián đoạn kéo dài đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc củng cố năng lực nền tảng và động lực học tập của học sinh.
PISA được OECD tổ chức 3 năm một lần, đánh giá khả năng vận dụng kiến thức của học sinh 15 tuổi trong toán học, đọc hiểu và khoa học, đồng thời xem xét khả năng giải quyết vấn đề, tư duy phản biện và mức độ chuẩn bị cho học tập, việc làm và cuộc sống trong tương lai.
BH (theo TTXVN)
