Mất đi ánh sáng từ năm lên 6 tuổi, Nguyễn Hải Nam đã tìm thấy 'đôi mắt' trong tiếng sáo trúc để viết tiếp ước mơ và khát vọng sống.
Nguyễn Hải Nam sinh năm 2006, tại xã Như Quỳnh (Hưng Yên). Biến cố xảy ra với Nam vào năm lên 6 tuổi, sau một trận ốm nặng, thị lực của Nam giảm sút nhanh chóng. Sau khi gia đình đưa Nam đi khám, bác sĩ kết luận Nam bị bong võng mạc - căn bệnh có nguy cơ mất thị lực vĩnh viễn.
Suốt nhiều năm sau đó, bố mẹ đưa Nam đi nhiều nơi chữa trị với hy vọng giữ lại chút ánh sáng cuối cùng cho con. Nhưng mọi cố gắng đều không thể thay đổi số phận. Đến năm 2017, Nam mất hoàn toàn thị lực.
Bóng tối không chỉ lấy đi đôi mắt mà còn từng khiến cậu sống khép mình, ngại giao tiếp và gần như không dám nghĩ đến tương lai. Bước ngoặt chỉ đến khi Nam được theo học tại Trung tâm Phục hồi chức năng, giáo dục nghề nghiệp và tạo việc làm cho người mù thuộc Hội Người mù Hải Dương (nay là Hội Người mù thành phố Hải Phòng).
Một buổi tối cuối năm 2017, khi các anh khóa trên tập văn nghệ, tiếng sáo trúc bất chợt vang lên. Giai điệu mộc mạc ấy đã níu bước chân cậu học trò khiếm thị. "Lúc đó em chưa biết gì về âm nhạc. Em chỉ thấy tiếng sáo rất gần gũi vì trước đây từng nghe trên Đài Tiếng nói Việt Nam. Em xin các anh cho thử cầm sáo và từ đó bắt đầu tập từng nốt đầu tiên", Nam nhớ lại.
Những ngày đầu, cây sáo chỉ đơn giản là niềm vui mới. Nhưng đến năm 2021, khi tham gia một chương trình do Hội Người mù tổ chức, biết người anh cùng cảnh ngộ biểu diễn sáo trúc và đoạt thành tích cao, Nam thực sự tìm thấy con đường mình muốn theo đuổi.
Kể từ đó, tiếng sáo trở thành người bạn đồng hành của Nam. Mỗi khi cất lên một giai điệu, Nam không còn nghĩ đến những mất mát của bản thân mà chỉ còn niềm vui được sống với đam mê.
"Tiếng sáo đã thay đổi cuộc đời em. Nó giúp em bước ra khỏi sự mặc cảm và cho em một ước mơ để theo đuổi. Với em, tiếng sáo giống như ánh sáng dẫn đường, để em tin rằng người khiếm thị vẫn có thể sống có ích và thực hiện những điều mình mong muốn", Nam chia sẻ.
Theo đuổi âm nhạc đối với Nguyễn Hải Nam là một hành trình đặc biệt. Nếu như nhiều người học bằng mắt, bằng bản nhạc và những động tác thị phạm của thầy, cô giáo thì với Nam, tất cả đều bắt đầu từ việc lắng nghe.
Mỗi bài nhạc mới, Nam đều phải nghe đi nghe lại nhiều lần để ghi nhớ từng giai điệu, từng nhịp lấy hơi, từng kỹ thuật bấm ngón. Khi trở về phòng, Nam tiếp tục miệt mài luyện tập cho đến khi đôi môi và các đầu ngón tay ghi nhớ được từng chuyển động.
Hải Nam chia sẻ, em không thể nhìn bản nhạc nên phải học hoàn toàn bằng tai. Có những đoạn khó phải nghe hàng chục, hàng trăm lần mới nhớ được. Nhưng mỗi lần thổi được một câu nhạc hay hơn hôm trước là em lại có thêm động lực để cố gắng.
Sự kiên trì ấy dần được đền đáp. Cùng với quá trình học tập tại Trung tâm Phục hồi chức năng, giáo dục nghề nghiệp và tạo việc làm cho người mù, Nam được lựa chọn tham gia ban nhạc học sinh Blue Odyssey - nơi em có cơ hội biểu diễn, học hỏi và khẳng định khả năng của mình.
Theo cô giáo Lê Ninh, người trực tiếp hướng dẫn ban nhạc, điều khiến cô quyết định lựa chọn Hải Nam không chỉ là năng khiếu âm nhạc mà còn là tinh thần vượt khó hiếm có.
"Tôi nhìn thấy ở Nam một tình yêu âm nhạc mãnh liệt, sự chăm chỉ, tinh thần kỷ luật và ý chí không bao giờ đầu hàng trước hoàn cảnh. Em luôn đến các buổi tập với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, chăm chú lắng nghe từng góp ý và không ngừng hoàn thiện bản thân. Điều đáng quý nhất là Nam chưa bao giờ lấy khiếm thị làm lý do để được ưu tiên", cô giáo Lê Ninh cho biết.
Đồng hành với một thành viên khiếm thị cũng đặt ra không ít thử thách đối với cả ban nhạc. Thay vì những tín hiệu bằng ánh mắt hay cử chỉ, các thành viên phải trao đổi với Nam bằng lời nói và âm thanh để em có thể bắt nhịp cùng cả nhóm. Nhưng cũng từ đó, Blue Odyssey trở thành một tập thể gắn kết hơn.
Không phụ sự tin yêu của thầy, cô giáo và bạn bè, Hải Nam từng bước ghi dấu ấn trên hành trình theo đuổi nghệ thuật. Tại hội thi dành cho khối THCS - THPT thành phố Hải Phòng năm học 2025 - 2026, ban nhạc Blue Odyssey xuất sắc giành giải nhì. Còn với phần biểu diễn sáo trúc nổi bật, Nguyễn Hải Nam được Ban Giám khảo trao giải Nhạc cụ xuất sắc nhất.
Với một người khiếm thị, phần thưởng ấy không chỉ là sự ghi nhận về kỹ năng biểu diễn mà còn là minh chứng cho khả năng hòa nhập và nỗ lực không ngừng nghỉ.
Tháng 5/2026, Nam tiếp tục giành giải nhì tại cuộc thi “Khắc sâu lời Bác - Tỏa sáng tấm gương tàn nhưng không phế” do Hội Người mù Việt Nam tổ chức với câu chuyện vượt lên chính nghịch cảnh của bản thân.
Với Hải Nam, mỗi giải thưởng không phải là đích đến mà chỉ là động lực để tiếp tục cố gắng. Điều em mong muốn hơn cả là một ngày nào đó có thể dùng chính tiếng sáo của mình để tiếp thêm niềm tin cho những người cùng cảnh ngộ. Hiện Nam đã dự thi vào Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam và đang chờ kết quả.
Hành trình phía trước của Nguyễn Hải Nam còn nhiều thử thách. Nhưng từ cậu bé từng khép mình trong bóng tối đến chàng trai tự tin đứng trên sân khấu hôm nay, em đã chứng minh rằng nghị lực có thể làm nên những điều tưởng như không thể.
THANH NGA
