'Bẫy' xác thực thông tin thuê bao di động

Sau khi Thông tư 08/2026/TT-BKHCN có hiệu lực, tình trạng tin nhắn, cuộc gọi giả mạo yêu cầu xác thực thuê bao di động xuất hiện với tần suất nhiều hơn. Các đối tượng lừa đảo thường đánh vào tâm lý lo bị khóa SIM của người dùng để dụ cung cấp thông tin, tiềm ẩn nguy cơ mất quyền kiểm soát tài khoản cá nhân.

"Bẫy" từ thủ đoạn không mới

Sáng sớm một ngày cuối tháng 4/2026, chị Trần Huyền Trang ở phường Hải Dương nhận được tin nhắn gửi tới số điện thoại với nội dung "đã đăng ký tài khoản định danh VNeID mức 2 và được xác thực theo quy định”. Cũng trong tin nhắn đó đính kèm một đường link lạ, kèm dòng thông báo "vui lòng truy cập để kiểm tra và xác nhận".

Tin nhắn này được gửi tới điện thoại của chị Trang chỉ ít ngày sau khi Thông tư 08/2026/TT-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ có hiệu lực (ngày 15/4/2026). Thông tư này hướng dẫn việc xác thực thông tin thuê bao di động.

"Tôi từng nghe về việc phải xác thực thông tin thuê bao di động. Tin nhắn lại được gửi đến số điện thoại của tôi gần như đúng dịp nên ban đầu tôi không hề nghi ngờ gì. Tuy nhiên, đọc thật kỹ địa chỉ website trong tin nhắn mới thấy chột dạ, dù có cấu trúc https là cấu trúc bảo mật, nhưng tên website lại rất lạ nên tôi không làm theo. Về sau mới biết đó là website giả mạo", chị Trang kể.

Không nhận được tin nhắn lạ như chị Trang, nhưng bà Lê Thị Hồng ở xã Hải Hưng lại nhận được một cuộc gọi lạ. "Lúc ấy, đầu dây bên kia tự xưng là nhân viên nhà mạng, nói SIM của tôi chưa xác thực, nếu không làm ngay sẽ bị khóa. Sau đó họ gửi một đường link, bảo bấm vào để xác nhận thông tin theo hướng dẫn", bà Hồng chia sẻ.

''Dù đã được con cháu nhắc nhở rằng không làm theo bất kỳ điều gì từ số điện thoại lạ, bởi họ có thể mạo danh người này người kia, yêu cầu mình làm theo để đánh cắp tiền. Song tôi nghĩ chẳng lẽ đối tượng lừa đảo lại dùng chính cách cũ để lừa, hơn nữa tài khoản của tôi cũng không có tiền. Vì vậy, tôi định bấm vào đường link lạ ấy. May sao con cháu ngăn kịp thời, bởi dù tài khoản không có tiền thì vẫn có nguy cơ lộ lọt thông tin, có thể bị ảnh hưởng về sau", bà Hồng nói.

Dù thủ đoạn không mới, nhưng với cách tiếp cận tinh vi, đúng thời điểm, lại đánh trúng tâm lý lo sợ bị gián đoạn liên lạc nên các đối tượng lừa đảo vẫn dễ dàng khiến người dân mất cảnh giác, tiềm ẩn nguy cơ bị chiếm quyền kiểm soát tài khoản SIM điện thoại.

Hiện nay, hầu hết các dịch vụ ngân hàng trực tuyến, ví điện tử và các tài khoản mạng xã hội đều gắn liền với số điện thoại cá nhân để nhận mã xác thực OTP. Khi đối tượng đã kiểm soát được SIM hoặc có thông tin xác thực, chúng sẽ nhanh chóng thực hiện lệnh chuyển tiền, thanh toán hóa đơn hoặc vay tiền online dưới danh nghĩa của nạn nhân.

Nguyên tắc "3 không"

Theo Thông tư 08, người dân có thể thực hiện xác thực qua ứng dụng VNeID, ứng dụng chính thức của doanh nghiệp viễn thông hoặc tại điểm giao dịch của nhà mạng. Nội dung xác thực bao gồm đối soát thông tin cá nhân và dữ liệu sinh trắc học với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Việc xác thực chỉ thực hiện khi có thông báo từ nhà mạng hoặc ứng dụng chính thức đối với các thuê bao chưa đầy đủ, chưa chính xác thông tin.

Đây là chủ trương cần thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, góp phần phòng, chống tội phạm sử dụng SIM “rác”, tài khoản ảo để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.

Tuy nhiên, do nhiều người dân chưa nắm rõ quy trình xác thực chính thống, các đối tượng lừa đảo đã lợi dụng để thực hiện nhiều thủ đoạn tinh vi nhằm tạo lòng tin và chiếm đoạt tài sản. Các đối tượng thường đánh vào tâm lý lo sợ bị khóa SIM, gián đoạn liên lạc hoặc bị xử lý nếu không làm theo yêu cầu.

Những hành vi này tiềm ẩn nhiều rủi ro, có thể khiến người dân bị chiếm đoạt tiền trong tài khoản ngân hàng, ví điện tử hoặc bị lộ lọt thông tin cá nhân, tạo điều kiện cho các đối tượng tiếp tục thực hiện các hành vi lừa đảo khác. Không chỉ gây thiệt hại về tài sản, các vụ việc còn ảnh hưởng đến tâm lý người dân, gây hoang mang, mất niềm tin và tác động tiêu cực đến tình hình an ninh trật tự trên địa bàn.

"Chúng tôi khuyên người dân với bất kỳ tin nhắn, cuộc gọi lạ nào phải nhớ kỹ nguyên tắc 3 không. Đó là không cung cấp mã OTP, không bấm vào đường link lạ, không cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc. Người dân cần nhớ rằng cơ quan chức năng hay nhà mạng không yêu cầu người dân cung cấp những thông tin này", Thiếu tá Nguyễn Việt Thắng, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (PA05, Công an thành phố) khuyến cáo.

Người dân chỉ nên thực hiện cập nhật, xác thực thông tin thuê bao qua các kênh chính thống như ứng dụng VNeID, ứng dụng chính thức của nhà mạng hoặc trực tiếp tại các điểm giao dịch. Tuyệt đối không truy cập các đường link lạ gửi qua tin nhắn SMS, email hay mạng xã hội; không cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc hoặc ngoài các kho ứng dụng chính thống. Trước khi cài đặt, cần kiểm tra kỹ thông tin ứng dụng và nguồn cung cấp.

Người dân cũng không nên làm theo hướng dẫn của người lạ như chuyển tiếp cuộc gọi, cấp quyền truy cập thiết bị, chia sẻ màn hình hoặc cung cấp mã xác thực OTP. Để kiểm tra tình trạng thuê bao, người dân nên chủ động thực hiện bằng cách soạn tin nhắn theo cú pháp TTTB gửi 1414 hoặc liên hệ tổng đài chăm sóc khách hàng chính thức của nhà mạng đang sử dụng.

"Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn hoặc đã trót cung cấp thông tin, cần nhanh chóng liên hệ với ngân hàng, nhà mạng để kịp thời khóa tài khoản, đồng thời thông báo cho cơ quan công an nơi gần nhất để được hỗ trợ, xử lý", Thiếu tá Nguyễn Việt Thắng nói thêm.