Cách chơi thể thao mùa nắng nóng để tránh sốc nhiệt

Mùa hè chưa bước vào giai đoạn cao điểm nhưng nhiều địa phương trên cả nước đã liên tục ghi nhận nhiệt độ từ 38 - 40 độ C. Trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, việc tập luyện thể thao ngoài trời với cường độ cao có thể làm gia tăng nguy cơ sốc nhiệt và các biến chứng nguy hiểm.

Mới đây, các bác sĩ Bệnh viện Nhi Đồng TP Hồ Chí Minh đã cứu sống một nam sinh 15 tuổi bị sốc nhiệt nặng sau khi chơi bóng đá dưới trời nắng gắt.

Theo thông tin từ bệnh viện, em T.X.V. duy trì lịch tập bóng đá gần như hằng ngày từ 17 giờ đến 20 giờ và tiếp tục tập thêm vào buổi sáng cuối tuần. Dù thời tiết nắng nóng kéo dài, nam sinh vẫn vận động cường độ cao liên tục trong nhiều ngày.

Khoảng 9 giờ sáng 3/5, trong lúc chơi bóng cùng bạn bè dưới trời nắng gay gắt, em bất ngờ mệt lả, vã nhiều mồ hôi rồi ngất xỉu ngay trên sân. Khi nhập viện, bệnh nhi trong tình trạng lơ mơ, sốt 40 độ C, tụt huyết áp, tím tái tay chân và suy hô hấp.

Kết quả xét nghiệm xác định bệnh nhi bị sốc nhiệt nặng dẫn tới ly giải cơ và suy đa cơ quan. Chỉ số men cơ CK vượt 11.500 đơn vị/L, kèm tổn thương gan, tụy và suy thận cấp. Bệnh nhi phải truyền 12 lít dịch điện giải, sử dụng thuốc vận mạch và lọc máu liên tục để duy trì sự sống.

Theo các bác sĩ, đây là trường hợp sốc nhiệt nặng hiếm gặp ở trẻ em nhưng hoàn toàn có thể xảy ra khi vận động kéo dài dưới nền nhiệt cao mà không được theo dõi, điều chỉnh phù hợp.

Các chuyên gia cho biết khi vận động cường độ cao, cơ thể sinh ra lượng nhiệt lớn. Trong điều kiện thời tiết nắng nóng, khả năng thải nhiệt thông qua mồ hôi giảm hiệu quả, khiến thân nhiệt tăng nhanh. Khi nhiệt độ cơ thể vượt quá ngưỡng kiểm soát, người tập có thể rơi vào tình trạng sốc nhiệt - một cấp cứu y khoa nguy hiểm.

Những biểu hiện ban đầu thường gồm mệt mỏi, chuột rút, đau đầu, chóng mặt, buồn nôn và tim đập nhanh. Khi tình trạng trở nên nghiêm trọng, thân nhiệt có thể vượt 40 độ C, người bệnh xuất hiện mê sảng, co giật, hôn mê và suy đa cơ quan.

Trẻ em và thanh thiếu niên được đánh giá là nhóm có nguy cơ cao hơn do khả năng điều hòa thân nhiệt chưa hoàn thiện, trong khi nhiều em thường cố gắng vận động quá sức khi tham gia các hoạt động thể thao.

Để bảo đảm an toàn trong mùa nắng nóng, các chuyên gia khuyến cáo không nên tập luyện ngoài trời trong khoảng thời gian từ 10 giờ đến 16 giờ. Thời điểm thích hợp hơn là sáng sớm hoặc chiều muộn khi nhiệt độ giảm bớt.

Người tập cũng cần điều chỉnh cường độ vận động trong những ngày nắng nóng kéo dài, nhất là với các môn tiêu hao nhiều thể lực như bóng đá, chạy bộ hoặc đạp xe đường dài.

Việc bổ sung nước đầy đủ trước, trong và sau khi vận động có vai trò đặc biệt quan trọng. Không nên chờ đến khi khát mới uống nước. Với các buổi tập kéo dài, có thể bổ sung thêm nước điện giải để bù khoáng cho cơ thể.

Ngoài ra, nên lựa chọn trang phục mỏng, nhẹ, thấm hút mồ hôi tốt và có màu sáng. Khi tập luyện ngoài trời cần đội mũ, sử dụng khăn làm mát và nghỉ ngơi tại nơi có bóng râm sau mỗi quãng vận động.

Các chuyên gia cũng khuyến cáo không nên thức khuya, thiếu ngủ hoặc sử dụng rượu bia trước khi vận động dưới trời nóng vì những yếu tố này có thể làm tăng nguy cơ mất nước và rối loạn điều hòa thân nhiệt.

Nếu người đang tập luyện xuất hiện các dấu hiệu như da nóng đỏ, ngừng tiết mồ hôi, đau đầu dữ dội, khó thở, lơ mơ hoặc ngất xỉu, cần nhanh chóng đưa đến nơi thoáng mát, cởi bớt quần áo, chườm lạnh và gọi cấp cứu ngay.

Theo các bác sĩ, sốc nhiệt không đơn thuần là tình trạng say nắng thông thường mà có thể gây tử vong hoặc để lại tổn thương lâu dài cho gan, thận, tim và não nếu không được xử trí kịp thời.

Trong bối cảnh nắng nóng cực đoan xuất hiện ngày càng thường xuyên, việc tập luyện thể thao đúng cách không chỉ giúp nâng cao sức khỏe mà còn góp phần giảm thiểu những rủi ro đe dọa tính mạng.