Đại biểu Quốc hội Hải Phòng đồng tình giảm thuế, thêm một số cơ chế cho doanh nghiệp liên quan giáo dục, y tế nhưng cần minh bạch, chặt chẽ.

Ngày 23/10, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng thảo luận ở tổ về một số dự án luật quan trọng. Trong đó, các nội dung về thuế, đấu thầu dự án được nhiều đại biểu quan tâm góp ý.
Góp ý vào dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đánh giá, chính sách miễn thuế cho các đơn vị cung cấp suất ăn trường học, bệnh viện mang ý nghĩa xã hội rất sâu sắc, giúp nâng cao chất lượng phục vụ học sinh và bệnh nhân.
Cùng quan tâm nội dung này, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố Hải Phòng nhấn mạnh, đây là dự án luật có số lượng điều sửa đổi không nhiều nhưng tác động đáng kể đến nguồn thu ngân sách, môi trường đầu tư và nghĩa vụ của người dân, doanh nghiệp.
Vì vậy, mỗi chính sách cần được xem xét đồng thời trên 3 phương diện: có đúng mục tiêu hay không; lợi ích thực tế đến với ai và có đủ điều kiện tổ chức thực hiện hay không?
Về miễn thuế cho cơ sở giáo dục, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga lưu ý, cần bảo đảm ưu đãi được sử dụng đúng mục tiêu và duy trì thực chất hoạt động không vì lợi nhuận.
Đại biểu ủng hộ việc tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các cơ sở giáo dục công lập và cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận, tuy nhiên cần dự liệu trường hợp cơ sở không chia lợi nhuận trực tiếp nhưng lợi ích lại được chuyển cho nhà đầu tư thông qua tiền thuê tài sản, lãi vay, phí quản lý hoặc giao dịch với bên liên quan không phù hợp với giá trị thực tế. Khi đó, hình thức tổ chức có thể vẫn đáp ứng điều kiện nhưng mục tiêu đích thực của chính sách miễn thuế không bảo đảm.
"Tôi không đề nghị hạn chế những giao dịch cần thiết, hợp pháp của cơ sở giáo dục nhưng điều cần có là nguyên tắc minh bạch, căn cứ xác định chi phí hợp lý và cơ chế kiểm soát giao dịch liên quan, tránh chuyển lợi ích đáng lẽ phải được giữ lại cho giáo dục sang lợi ích riêng", đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga nêu ý kiến.

Về tác động ngân sách, hồ sơ dự kiến giảm thu thuế thu nhập doanh nghiệp trong lĩnh vực giáo dục khoảng 2.200 tỷ đồng mỗi năm. Đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo cung cấp rõ hơn về cơ sở tính toán, số cơ sở thực sự đủ điều kiện và phần giảm thu tăng thêm so với các ưu đãi hiện hành. Cùng với đó, cần có cơ chế theo dõi việc sử dụng nguồn lực từ ưu đãi cho chất lượng đào tạo, học bổng và hỗ trợ người học.
Về miễn thuế đối với hoạt động cung cấp suất ăn, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đồng tình, nhưng đề nghị làm rõ là phần thuế được miễn sẽ chuyển thành giảm giá, cải thiện dinh dưỡng hoặc nâng cao an toàn bữa ăn bằng cơ chế nào.
Nếu giá hợp đồng giữ nguyên, việc miễn thuế có thể làm tăng lợi ích của nhà cung cấp mà chưa làm thay đổi chi phí của người sử dụng. Trước khi quyết định miễn thuế không xác định thời hạn cho đơn vị cung cấp, cần có căn cứ thuyết phục về lợi ích đến người thụ hưởng cuối cùng.
Một số đại biểu Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng cũng đồng tình, cho rằng việc miễn thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân đối với dịch vụ cung cấp suất ăn trong cơ sở giáo dục và y tế là chính sách mang tính nhân văn sâu sắc, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ cho học sinh và bệnh nhân nếu được thực hiện đúng cách.

Phát biểu góp ý về dự thảo Luật Đấu thầu sửa đổi và dự thảo Nghị định về lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư kinh doanh, đại biểu Phạm Thu Xanh đề nghị hoàn thiện dự thảo theo hướng bảo đảm cơ sở y tế có thể mua sắm kịp thời; đồng thời, kiểm soát được chất lượng, giá thanh toán và khả năng cung ứng thực tế.
Tại điểm d khoản 1 điều 3, cho phép đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư, hoặc tự bảo đảm chi thường xuyên, tự quyết định lựa chọn nhà thầu khi không sử dụng ngân sách nhà nước. Khoản 3 điều 35 tiếp tục giao Chính phủ quy định việc thanh toán từ quỹ bảo hiểm y tế khi cơ sở y tế không áp dụng hoặc chỉ áp dụng một phần luật. Đây là hai nội dung phải được thiết kế thống nhất; cơ sở y tế cần biết căn cứ thanh toán trước khi quyết định mua sắm.
Theo đại biểu, nếu quyền mua sắm đã có hiệu lực nhưng phương pháp xác định mức thanh toán, dữ liệu tham chiếu và hồ sơ quyết toán chưa rõ, bệnh viện vẫn có thể phải trì hoãn mua thuốc hoặc chịu rủi ro bị từ chối thanh toán sau khi đã điều trị. Quyền tự chủ khi đó khó thực hiện, còn chi phí phát sinh có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận dịch vụ của người bệnh.
Đại biểu Phạm Thu Xanh đề nghị bổ sung tại khoản 3 điều 35 nguyên tắc: Việc cơ sở y tế thực hiện đúng quyền tự chủ, không áp dụng hoặc chỉ áp dụng một phần luật, không phải là căn cứ duy nhất để từ chối thanh toán bảo hiểm y tế. Phạm vi hưởng, mức hưởng và mức thanh toán vẫn phải tuân thủ pháp luật về bảo hiểm y tế; không mặc nhiên thanh toán theo mọi mức giá bệnh viện tự mua.
Văn bản hướng dẫn cũng phải xác định được giá tham chiếu theo mặt hàng, nhóm chất lượng và điều kiện mua sắm có thể so sánh; cách xử lý khi không có giá tham chiếu; trách nhiệm cập nhật dữ liệu; đồng thời, yêu cầu đơn vị tự chủ công bố quy chế mua sắm, lưu hồ sơ xác định nhu cầu, căn cứ lựa chọn và kiểm soát xung đột lợi ích. Các yêu cầu này phục vụ hậu kiểm, không hình thành thêm một cấp phê duyệt mua sắm.
Về cơ chế xử lý khi mua sắm tập trung không bảo đảm nguồn cung, đại biểu Phạm Thu Xanh cho biết, điều 34 đã cho phép mua sắm tập trung thuốc hiếm, thuốc cần mua với số lượng ít và ký thỏa thuận khung với một hoặc nhiều nhà thầu.
Tuy nhiên, cần quy định rõ hơn quyền xử lý của bệnh viện khi chưa có kết quả mua sắm tập trung, không lựa chọn được nhà thầu hoặc nhà thầu không cung cấp đủ hàng. Điểm a khoản 6 điều 19 về chỉ định thầu cấp bách mới nêu tiêu chí chung bảo vệ sức khỏe, tính mạng người dân.
Thiếu thuốc có thể được dự báo trước khi kho hết hàng. Nếu chỉ xử lý khi đã xảy ra tình huống cấp cứu hoặc đã gián đoạn điều trị, cơ chế mua sắm phản ứng quá muộn. Đối với thuốc hiếm và thuốc có ít nhà cung cấp, giá trúng thầu thấp cũng không có ý nghĩa nếu nhà thầu không thực hiện được việc giao hàng.
Đại biểu Phạm Thu Xanh cũng nêu ý kiến về kiểm soát tổng chi phí khi mua hóa chất và vật tư kèm thiết bị và giới hạn đàm phán trực tiếp, bảo mật giá thiết bị y tế.
PHONG TUYẾT