Gỡ nút thắt nhân lực khu công nghiệp, khu kinh tế

Áp lực từ nhu cầu thực tế

Cùng với đà tăng trưởng kinh tế duy trì ở mức cao, hệ thống khu công nghiệp, khu kinh tế trên địa bàn Hải Phòng tiếp tục mở rộng cả về quy mô và chất lượng. Khu vực này trở thành động lực thu hút dòng vốn đầu tư lớn, nhất là trong các lĩnh vực điện tử, cơ khí, công nghiệp phụ trợ, logistics...

Đi cùng với đó là áp lực ngày càng rõ nét về nguồn nhân lực.

Theo Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng, hiện có gần 1.400 doanh nghiệp đang hoạt động trong các khu công nghiệp, khu kinh tế, sử dụng hơn 360.000 lao động. Khảo sát mới nhất cho thấy, nhu cầu tuyển dụng đã lên tới hơn 35.000 lao động, tập trung ở các ngành điện tử, cơ khí, dệt may, da giày… Con số này phản ánh rõ tốc độ mở rộng sản xuất, đồng thời cho thấy sức ép không nhỏ đối với thị trường lao động.

Đáng chú ý, yêu cầu tuyển dụng lao động đang thay đổi nhanh chóng. Doanh nghiệp đòi hỏi lao động cao hơn về kỹ năng nghề, tác phong công nghiệp và khả năng thích ứng với môi trường sản xuất hiện đại. Nhiều vị trí yêu cầu người lao động có thể làm việc ngay, giảm thời gian đào tạo lại.

Ông Đặng Viết Tuấn, Trưởng phòng Tuyển dụng - Đào tạo (Công ty TNHH LG Electronics Việt Nam Hải Phòng) cho biết hiện nay, công ty có quy mô khoảng 4.000 lao động. Trong năm 2026, cùng với việc mở rộng sản xuất, chúng tôi dự kiến tuyển dụng thêm khoảng 1.000 lao động.

Bên cạnh nhu cầu lao động phổ thông, doanh nghiệp này còn có các vị trí kỹ thuật, nghiên cứu - phát triển, quản lý sản xuất cần tuyển dụng.

Từ thực tiễn tuyển dụng và hợp tác đào tạo, đại diện Công ty TNHH Công nghiệp Brother Việt Nam (khu công nghiệp Phúc Điền) cho biết, doanh nghiệp hiện có khoảng 10.000 - 12.000 lao động, sản xuất các sản phẩm như máy in, máy fax và thiết bị đa chức năng. Năm 2025, doanh thu xuất khẩu đạt gần 1 tỷ USD, đóng góp khoảng 150 tỷ đồng vào ngân sách thành phố. Cùng với mở rộng sản xuất, doanh nghiệp đã đón tiếp khoảng 2.000 lượt giảng viên, sinh viên đến tham quan, tìm hiểu môi trường làm việc; tuyển dụng khoảng 500 sinh viên tốt nghiệp và tiếp nhận hơn 3.000 lượt sinh viên thực tập, trải nghiệm tại nhà máy.

Tuy nhiên, theo doanh nghiệp, khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu sản xuất vẫn còn rõ nét, khi nhiều sinh viên còn thiên về lý thuyết, thiếu kỹ năng thực hành, chưa quen môi trường công nghiệp, hạn chế về ngoại ngữ và kỹ năng mềm. Cơ chế hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp chưa thật sự bền vững, thời gian thực tập còn ngắn, chưa hình thành được mô hình liên kết xuyên suốt, hiệu quả.

Tầm nhìn đến năm 2030, Hải Phòng sẽ có 83 khu công nghiệp, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ cao, công nghiệp xanh, năng lượng sạch. Điều này đặt ra yêu cầu rất lớn về nguồn nhân lực cả về số lượng, chất lượng và cơ cấu ngành nghề.

Trong bối cảnh đó, bài toán nhân lực không thể giải quyết bằng việc mở rộng quy mô đào tạo đơn thuần, mà đòi hỏi sự gắn kết chặt chẽ giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp, nhằm thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và sử dụng lao động, đáp ứng kịp thời yêu cầu phát triển của các khu công nghiệp, khu kinh tế.

Kết nối nhân lực từ thực tiễn

Từ yêu cầu cấp thiết của thị trường lao động, Hải Phòng đang đẩy mạnh kết nối giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp theo hướng thực chất hơn. Ngày hội thu hút nguồn nhân lực cho doanh nghiệp trong khu công nghiệp, khu kinh tế năm 2026 do Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng và Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp tổ chức mới đây là một giải pháp thiết thực, kết nối trực tiếp giữa cung và cầu lao động.

Ngay từ đầu chương trình, không khí tại khu vực hội trường và các gian tư vấn tuyển dụng diễn ra sôi động, với sự tham gia của hơn 200 doanh nghiệp, gần 20 cơ sở đào tạo và hơn 2.500 học sinh, sinh viên. Các gian hàng liên tục thu hút đông đảo người tham gia tìm hiểu thông tin, trao đổi trực tiếp với nhà tuyển dụng, cho thấy nhu cầu kết nối việc làm và định hướng nghề nghiệp rất lớn.

Không chỉ dừng ở trao đổi, ngày hội đã tạo ra những kết quả cụ thể. Hơn 70 biên bản ghi nhớ hợp tác được ký kết, cùng với việc tiếp nhận 300 học sinh, sinh viên vào thực tập tại doanh nghiệp ngay sau sự kiện. Những con số này cho thấy sự chuyển biến từ kết nối thông tin sang hợp tác thực chất, có đầu ra rõ ràng.

Đặc biệt tại ngày hội này, các ý kiến từ doanh nghiệp và cơ sở đào tạo không chỉ chỉ ra những hạn chế trong công tác đào tạo mà còn đề xuất nhiều giải pháp cụ thể nhằm tăng cường gắn kết giữa nhà trường và doanh nghiệp, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Ông Phạm Văn Thuần, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Hàng Hải Việt Nam cho biết, nhà trường xác định rất rõ mục tiêu then chốt trong chiến lược phát triển trường trọng điểm quốc gia. Đó là phải đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao nhằm đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động. Trong đó chú trọng gắn kết chặt chẽ giữa lý thuyết và thực tiễn trong quá trình đào tạo và đẩy mạnh việc kết nối doanh nghiệp - nhà quản lý - đơn vị đào tạo. Vì vậy, hoạt động thực tập, trải nghiệm doanh nghiệp được triển khai xuyên suốt trong quá trình đào tạo, giúp sinh viên tích lũy kỹ năng ngay từ sớm, qua đó nâng tỷ lệ có việc làm sau tốt nghiệp lên trên 98%.

Trong thời gian tới, Trường Đại học Hàng Hải Việt Nam tiếp tục phát triển các chương trình đào tạo mới bên cạnh những ngành nghề truyền thống của trường, tăng quy mô đào tạo lên 30.000 sinh viên, học viên vào năm 2030 nhằm đáp ứng nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao của doanh nghiệp. Tiếp tục mở rộng hợp tác với doanh nghiệp không chỉ dừng lại ở công tác tuyển dụng, tài trợ học bổng cho sinh viên, tài trợ cơ sở vật chất thực hành, thí nghiệm mà còn phối hợp đào tạo giảng viên, đặt hàng nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ.

Từ phía cơ sở đào tạo nghề, đại diện Trường Cao đẳng Nghề Hải Dương cho biết, nhà trường đang duy trì mối liên kết với gần 100 doanh nghiệp trong và ngoài khu công nghiệp, qua đó tổ chức đào tạo gắn với nhu cầu thực tế. Nhờ tăng cường thực hành và đưa sinh viên tham gia trực tiếp vào môi trường sản xuất, tỷ lệ người học có việc làm sau tốt nghiệp đạt trên 85%, trong đó nhiều ngành đạt 100%.

Theo nhà trường, để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, cần tiếp tục mở rộng mô hình đào tạo gắn với doanh nghiệp, tăng thời gian thực tập, đồng thời chú trọng đào tạo kỹ năng mềm, ngoại ngữ và tác phong công nghiệp cho người học, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động.