Mới 30,41% người lao động được khám sức khỏe định kỳ, Hải Phòng tăng cường kiểm tra, đôn đốc doanh nghiệp thực hiện đầy đủ trách nhiệm.
Tính đến đầu tháng 10/2026, mới có gần 331.500 người trong tổng số hơn 1.089.800 người lao động tại các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố được khám sức khỏe, đạt tỷ lệ 30,41%. Con số này cho thấy “khoảng trống" lớn giữa yêu cầu chăm sóc sức khỏe người lao động với thực tế triển khai tại doanh nghiệp.
Phía sau tỷ lệ thống kê này không chỉ là câu chuyện tiến độ của hoạt động chăm sóc y tế dành cho người lao động, đó còn là vấn đề về ý thức chấp hành pháp luật, năng lực tổ chức thực hiện và trách nhiệm của người sử dụng lao động đối với những người đang trực tiếp tạo ra giá trị kinh tế.
Hằng ngày, hằng giờ, nhiều yếu tố nguy hại từ môi trường sản xuất, kinh doanh như: khói, tiếng ồn, bụi, hóa chất, nhiệt độ cao, cường độ làm việc lớn hoặc áp lực, căng thẳng kéo dài… đang tấn công, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của người lao động.
Không phải nguy cơ nào cũng biểu hiện rõ ràng, tức thì mà có thể âm thầm tiến triển theo thời gian, trở thành căn nguyên của nhiều căn bệnh nghề nghiệp như: điếc, giảm thị lực, stress, ung thư…, làm giảm khả năng làm việc, chất lượng cuộc sống và thu nhập của người lao động.
Nhất là với những người làm việc theo ca, công nhân trực tiếp sản xuất tại nhà máy, công trường hoặc cơ sở kinh doanh, việc tự sắp xếp thời gian và dành chi phí cho khám, chữa bệnh còn hạn chế. Nếu doanh nghiệp không chủ động tổ chức khám định kỳ, quyền lợi chăm sóc sức khỏe của người lao động bị ảnh hưởng.
Theo quy định pháp luật về lao động và an toàn, vệ sinh lao động, người sử dụng lao động có trách nhiệm phối hợp các cơ sở y tế tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho người lao động ít nhất mỗi năm một lần; đối với những nhóm lao động đặc thù, thuộc diện quy định, tần suất khám là 6 tháng/lần. Do đó, việc triển khai cần căn cứ đúng đối tượng, phạm vi và quy định áp dụng, không nên thực hiện đồng loạt theo một lịch chung.
Mặt khác, việc tổ chức khám phải bảo đảm chất lượng chuyên môn, phù hợp với đặc điểm công việc và nguy cơ sức khỏe nghề nghiệp của từng nhóm lao động. Doanh nghiệp không nên chỉ lựa chọn phương án thuận tiện hoặc chi phí thấp, mà cần chú trọng việc khả năng phát hiện bất thường, tư vấn sức khỏe và hướng dẫn theo dõi sau khám.
Kết quả khám sức khỏe cũng cần được quản lý, sử dụng đúng quy định, bảo đảm quyền riêng tư và quyền lợi của người lao động. Bởi vậy, người sử dụng lao động không nên coi hoạt động khám sức khỏe định kỳ như “thủ tục hành chính bắt buộc”, tốn kém nên thực hiện qua loa, hình thức, mà cần thực sự coi trọng sức khoẻ của người lao động, gắn hoạt động này với kế hoạch quản lý nhân sự, an toàn lao động và chiến lược phát triển của mỗi doanh nghiệp.
Và dĩ nhiên, không chỉ trông chờ, phụ thuộc vào sự tự giác, tự nguyện của chủ doanh nghiệp, để tạo "lá chắn" vững chắc bảo vệ người lao động, UBND thành phố vừa có văn bản yêu cầu Sở Nội vụ chủ trì, phối hợp Sở Y tế, Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng, Liên đoàn Lao động thành phố, tổ chức công đoàn tại địa phương và các cơ quan liên quan thành lập 2 Đoàn kiểm tra liên ngành để kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện khám sức khỏe cho người lao động tại các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn thành phố.
Trong đó, biện pháp mạnh mẽ, có tính răn đe cao là công khai thông tin doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh vi phạm, bị xử lý trên Cổng Thông tin điện tử của thành phố và của sở, ngành có liên quan… Khi việc tuân thủ quy định về sức khỏe người lao động trở thành một tiêu chí được quan tâm công khai, doanh nghiệp sẽ có thêm động lực thực hiện nghiêm túc, đúng trách nhiệm của mình.
Các đoàn kiểm tra liên ngành cần tập trung làm rõ những nguyên nhân khiến tiến độ khám sức khỏe định kỳ cho người lao động đạt thấp? Kết quả kiểm tra cần gắn với phương châm “6 rõ”, có thời hạn khắc phục cụ thể, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của cơ quan, đơn vị theo dõi, nhắc nhở, đôn đốc.
Kỷ cương phải đi cùng hướng dẫn, hỗ trợ để các quy định thực sự được hiện thực hóa trong đời sống sản xuất, để người lao động thực sự cảm nhận được quyền lợi thụ hưởng các giá trị của phát triển kinh tế đem lại, đồng thời cũng là khẳng định trách nhiệm xã hội của mỗi doanh nghiệp.
ĐẠI THẮNG
