Khơi thông luồng hàng hải, mở đường đón tàu lớn

Đầu tư đồng bộ các tuyến luồng trọng điểm

Cảng biển Hải Phòng đang đón những thế hệ tàu container ngày càng lớn, mở thêm tuyến vận tải trực tiếp đến châu Âu, châu Mỹ và nhiều thị trường quốc tế. Tuy nhiên, việc đón tàu trọng tải hàng trăm nghìn tấn vẫn gặp áp lực do tình trạng bồi lắng, độ sâu luồng hàng hải không ổn định.

Hai năm trước, Công ty CP Cảng Nam Đình Vũ đầu tư gần 70 tỷ đồng nâng cấp đoạn luồng dài 10,5 km, từ vũng quay tàu cảng container quốc tế Hải Phòng đến khu vực cảng Nam Đình Vũ, đưa độ sâu từ âm 7 m xuống âm 8,5 m. Tuy nhiên, sau hơn một năm, bồi lắng tự nhiên khiến độ sâu luồng có thời điểm chỉ còn khoảng âm 8 m.

Luồng không đủ sâu ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch khai thác, lịch trình tàu và hiệu quả vận chuyển hàng hóa. Khi luồng cạn, tàu có mớn nước sâu phải tính toán thủy triều, chờ nước hoặc giảm tải để bảo đảm an toàn. Điều này làm tăng chi phí khai thác, giảm vòng quay phương tiện và sức cạnh tranh của doanh nghiệp cảng biển.

Theo tính toán của đơn vị khai thác cảng Lạch Huyện, nếu duy trì độ sâu luồng ở mức âm 8,5 m, tàu có thể ra vào thuận lợi hơn, tiết kiệm 4 - 5 giờ mỗi chuyến, tăng lượng hàng chuyên chở thêm 4.000 - 5.000 tấn mỗi lượt. Đây là lợi ích đáng kể khi các hãng tàu ngày càng ưu tiên phương tiện sức chở lớn để giảm chi phí vận tải.

Nằm ở hạ lưu nhiều sông lớn, luồng hàng hải Hải Phòng thường xuyên chịu tác động của dòng chảy, phù sa và biến động địa hình đáy.

Ông Nguyễn Việt Dũng, hoa tiêu ngoại hạng, Công ty TNHH một thành viên Hoa tiêu hàng hải miền Bắc cho biết, dẫn tàu kích thước lớn vào cảng đòi hỏi chuyên môn cao và sự phối hợp chặt chẽ. Hoa tiêu phải nắm chắc điều kiện luồng lạch, thủy triều, phương án điều tiết giao thông, đồng thời phối hợp với cảng vụ, tàu lai và các đơn vị phục vụ hàng hải. Khi luồng một chiều, vũng quay tàu còn hạn chế, yêu cầu bảo đảm an toàn càng khắt khe.

Khơi thông luồng lạch, nâng sức cạnh tranh cảng biển

Trước áp lực bồi lắng và nhu cầu tiếp nhận tàu trọng tải lớn, thành phố kết hợp nguồn lực doanh nghiệp với đầu tư công, chuẩn bị phương án nâng cấp đồng bộ các tuyến luồng trọng điểm.

Đáng chú ý, 3 doanh nghiệp gồm Cảng Nam Đình Vũ, Cảng Hải Phòng và Công ty CP Container Việt Nam (Viconship) tham gia nâng cấp luồng kênh Hà Nam bằng nguồn vốn xã hội hóa. Toàn tuyến từ vũng quay tàu cảng container quốc tế Hải Phòng đến thượng lưu cảng Đình Vũ được nâng cấp chuẩn tắc từ âm 7 m lên âm 8,5 m, tăng khả năng tiếp nhận tàu lớn tại khu vực Đình Vũ.

Thành phố cũng chủ động chuẩn bị điều kiện phục vụ nạo vét. Việc quy hoạch, công bố các vị trí tiếp nhận chất nạo vét trên bờ và ngoài biển góp phần tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm tiến độ duy tu luồng. Đến nay, Hải Phòng bố trí được 7 vị trí tiếp nhận, với khả năng xử lý khoảng 15 - 20 triệu m³ chất nạo vét mỗi năm. Đây là điều kiện quan trọng khi khối lượng chất nạo vét từ hoạt động hàng hải và xây dựng cảng biển tại Hải Phòng rất lớn.

Hải Phòng đang đứng trước yêu cầu đầu tư đồng bộ hơn các tuyến luồng Lạch Huyện, kênh Hà Nam - Bạch Đằng và sông Chanh. Mới đây, Ban Quản lý dự án Hàng hải và Đường thủy có Tờ trình số 1657/TTr-BHHĐT đề nghị Bộ Xây dựng xem xét, quyết định chủ trương đầu tư Dự án nâng cấp, mở rộng các tuyến luồng hàng hải khu vực Hải Phòng, Quảng Ninh, gồm Lạch Huyện, kênh Hà Nam và sông Chanh. Dự án có tổng mức đầu tư dự kiến 17.150 tỷ đồng, sử dụng vốn đầu tư công giai đoạn 2026 - 2030.

Theo phương án đề xuất, luồng Lạch Huyện được mở rộng lên 320 m, đáp ứng hành hải hai làn đối với tàu đến 55.000 DWT và một làn đối với tàu trên 55.000 DWT đến 200.000 DWT giảm tải.

Dự án dự kiến hoàn thành các thủ tục chuẩn bị đầu tư, phê duyệt, thiết kế kỹ thuật và lựa chọn nhà thầu trong quý III/2027; khởi công vào quý IV/2027 và hoàn thành trong quý IV/2030.

Ông Nguyễn Văn Tiến, Tổng Giám đốc Cảng container quốc tế Hateco Hải Phòng cho biết, khả năng tiếp nhận tàu lớn là lợi thế quan trọng giúp cảng biển Hải Phòng thu hút các hãng tàu quốc tế, mở rộng tuyến vận tải trực tiếp đến những thị trường xa. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả lợi thế này, luồng hàng hải phải đủ sâu, đủ rộng, được duy trì ổn định và có phương án điều động tàu an toàn.

Khơi thông và duy tu luồng hàng hải bền vững sẽ giúp Hải Phòng chuyển lợi thế cảng biển thành năng lực cạnh tranh thực chất, củng cố vai trò cửa ngõ giao thương quốc tế của thành phố.