Làm mới sân khấu bằng truyền hình và công nghệ số

Hiệu quả từ Đề án "Sân khấu truyền hình"

Từng có thời điểm sân khấu truyền thống rơi vào tình trạng trầm lắng, thiếu khán giả, thiếu sức sống. Nhưng tại Hải Phòng, một bước ngoặt xuất hiện khi thành phố mạnh dạn đầu tư gần 20 tỷ đồng mỗi năm để triển khai Đề án “Sân khấu truyền hình”, với mục tiêu vừa bảo tồn, vừa đổi mới phương thức tiếp cận nghệ thuật.

Đề án được phê duyệt từ năm 2020, do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì. Nội dung chương trình đa dạng, bao gồm chèo, cải lương, kịch nói, múa rối, ca múa nhạc tổng hợp… với các chủ đề gắn kết truyền thống cách mạng, lịch sử, văn hóa và con người Hải Phòng.

Sau gần 5 năm thực hiện, những con số đã chứng minh hiệu quả rõ rệt, 63 chương trình được tổ chức, trong đó có 46 chương trình truyền hình trực tiếp và 17 chương trình ghi hình phát sóng; hơn 500 buổi lưu diễn phục vụ nhân dân tại các địa phương, khu công nghiệp, thu hút khoảng trên 10 triệu lượt khán giả.

Không chỉ dừng lại ở phạm vi sân khấu truyền thống, các chương trình còn được livestream, chia sẻ trên nền tảng số, với mỗi chương trình đạt từ 10.000 đến 20.000 lượt xem, tạo không gian thưởng thức nghệ thuật đa nền tảng, phù hợp với xu thế công nghệ hiện đại.

Đáng chú ý, nhiều vở diễn gây tiếng vang như “Hào khí Bạch Đằng Giang”, “Di sản mùa Xuân”, “Thành phố mặt trời lên”, “Một truyền tích hoa phượng”. Không chỉ được đánh giá cao về nghệ thuật, các tác phẩm còn lan tỏa thông điệp nhân văn, khơi dậy niềm tự hào về truyền thống lịch sử, văn hóa địa phương. Ông Nguyễn Văn Tuấn, người dân ở phường Lê Chân chia sẻ: “Các chương trình trong đề án đã mở rộng sân khấu, không còn bó hẹp trong không gian nhà hát, mà đến với từng gia đình, từng người dân thông qua truyền hình và nền tảng số".

Một trong những điểm nhấn quan trọng là việc đưa các chương trình đi lưu diễn tại vùng sâu, vùng xa, hải đảo, nơi người dân ít có cơ hội tiếp cận nghệ thuật. Chính điều này góp phần nâng cao đời sống tinh thần, đồng thời tạo sự lan tỏa mạnh mẽ của các giá trị văn hóa truyền thống.

Theo Nghệ sĩ nhân dân Khánh Hòa, Giám đốc Nhà hát Nghệ thuật đương đại Hải Phòng, qua các chương trình thuộc Đề án, các diễn viên được biểu diễn nhiều hơn, được công chúng biết đến nhiều hơn, từ đó có thêm động lực sáng tạo…

Có thể nói, Đề án “Sân khấu truyền hình” đã góp phần thiết lập lại thói quen thưởng thức nghệ thuật, trở thành “điểm hẹn văn hóa” thu hút đông đảo khán giả.

Đặt nền móng cho “Thành phố Âm nhạc”

Không chỉ dừng lại ở việc phục hồi sân khấu, Đề án “Sân khấu truyền hình” còn mở ra một hướng đi chiến lược: xây dựng Hải Phòng trở thành “Thành phố Âm nhạc”, nơi hội tụ, sáng tạo và lan tỏa các giá trị nghệ thuật.

Trong xu thế phát triển đô thị hiện đại, văn hóa - nghệ thuật ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc định hình bản sắc và nâng cao chất lượng sống. Hải Phòng với truyền thống nghệ thuật phong phú, đặc biệt là các loại hình như chèo, múa rối, ca trù, chầu văn… có nhiều lợi thế để phát triển theo hướng này.

Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành hiện thực, cần có những chính sách mang tính dài hạn và đồng bộ. Sân khấu truyền hình là bước khởi đầu tốt, nhưng để hình thành “Thành phố Âm nhạc”, Hải Phòng cần mở rộng không gian sáng tạo, đầu tư hạ tầng biểu diễn, đồng thời xây dựng cơ chế thu hút nghệ sĩ, nhà sản xuất nội dung chất lượng cao.

Một trong những vấn đề đặt ra là cơ chế tài chính. Hiện nay, kinh phí chủ yếu vẫn từ ngân sách nhà nước. Trong khi đó, để phát triển bền vững, cần xã hội hóa mạnh mẽ, thu hút doanh nghiệp, nhà đầu tư tham gia vào lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn. Bên cạnh đó, cần xây dựng các chương trình đào tạo, phát hiện và bồi dưỡng tài năng trẻ. Sân khấu truyền hình không chỉ là nơi biểu diễn mà còn phải trở thành “bệ phóng” cho thế hệ nghệ sĩ mới.

Tại hội nghị gặp gỡ, tham vấn ý kiến các nghệ sĩ, ca sĩ, nhạc sĩ về Đề án xây dựng Hải Phòng trở thành Thành phố Âm nhạc do UBND thành phố tổ chức hồi tháng 3 vừa qua, Nghệ sĩ nhân dân Trần Nhượng, nguyên Trưởng Đoàn Kịch Công an nhân dân đề xuất thành phố hoàn thiện cơ chế quản lý biểu diễn theo hướng kiến tạo, tháo gỡ điểm nghẽn thủ tục, khơi thông nguồn lực xã hội hóa, tạo nền tảng phát triển công nghiệp văn hóa hiện đại nói chung và ngành nghệ thuật nói riêng.

Một hướng đi quan trọng khác là kết hợp giữa nghệ thuật truyền thống và công nghệ hiện đại. Việc số hóa các vở diễn, xây dựng nền tảng phát hành trực tuyến, ứng dụng công nghệ thực tế ảo… sẽ giúp sân khấu tiếp cận thế hệ khán giả trẻ.

Đồng thời, cần gắn sân khấu truyền hình với phát triển du lịch văn hóa. Những vở diễn về lịch sử, danh thắng, con người Hải Phòng hoàn toàn có thể trở thành sản phẩm du lịch đặc sắc, thu hút du khách trong và ngoài nước. “Thành phố cần đa dạng hình thức tổ chức chương trình âm nhạc, phát triển festival âm nhạc đặc trưng vùng cảng, thu hút tour du lịch quốc tế dừng chân tại thành phố”, Nghệ sĩ nhân dân Trần Nhượng cho biết thêm.