Duy trì luyện chữ, nhiều trường học ở Hải Phòng không chỉ giúp học sinh viết đẹp mà còn rèn tính cẩn thận, kiên trì và kỷ luật.
“Luyện nét chữ, rèn nết người” phản ánh một quan điểm giáo dục phù hợp với định hướng của ngành: Thông qua việc rèn luyện chữ viết đúng, đẹp, cẩn thận, góp phần hình thành phẩm chất, tính kỷ luật và ý thức cho học sinh. Quan điểm này được các trường phổ thông, đặc biệt là cấp tiểu học, tích cực triển khai trong công tác giáo dục và rèn luyện học sinh nhằm hình thành thói quen học tập tích cực, sự kiên trì và tính cẩn thận.
Dù học lớp 9, khối lượng kiến thức ngày càng lớn, đặc biệt với môn ngữ văn, nhưng em Nguyễn Ngọc Oanh, Trường THCS Đà Nẵng (phường Ngô Quyền) vẫn duy trì được nét chữ đẹp, đều và những trang vở sạch sẽ. Có ý thức giữ gìn chữ viết, em Nguyễn Ngọc Oanh càng có thêm động lực khi được cô giáo và bạn bè ghi nhận. Trong những hoạt động như làm báo tường, trang trí bảng, em thường được cô chủ nhiệm tin tưởng cùng các bạn đảm nhận phần việc liên quan đến trình bày, viết chữ...
Nhiều năm qua, tại các trường tiểu học của Hải Phòng, việc rèn nét chữ, rèn nết người được giáo viên, nhà trường chú trọng ngay từ những ngày đầu học sinh làm quen với môi trường học tập. Theo cô Lê Minh Thu, giáo viên Trường Tiểu học Ngô Gia Tự (phường Hồng Bàng), ngay từ những ngày đầu vào lớp 1, học sinh được giáo viên hướng dẫn những kỹ năng cơ bản nhất như tư thế ngồi, cách cầm bút đúng, cách đặt vở và viết từng nét chữ. Những thao tác tưởng chừng đơn giản này được giáo viên kiên trì uốn nắn, bởi nếu hình thành chuẩn ngay từ đầu, học sinh sẽ thuận lợi hơn trong quá trình viết chữ cũng như học tập về sau.
Em Lương Quang Bách, học sinh lớp 3B, Trường Tiểu học Quốc Tuấn, xã Trần Phú, từng có thời gian chữ viết các nét khuyết, nét cong chưa đẹp, khoảng cách giữa các chữ chưa đều. Được cô giáo kiên nhẫn hướng dẫn từng nét, uốn nắn tư thế ngồi, cách cầm bút và duy trì luyện viết thường xuyên từ năm lớp 1, Bách dần tiến bộ, chữ viết ngày càng đẹp hơn. Chị Đỗ Thị Phương, mẹ em cho biết: “Thấy con tiến bộ từng ngày, gia đình rất vui. Cô giáo hướng dẫn kỹ, còn ở nhà, chúng tôi cũng nhắc con luyện viết, giữ gìn vở sạch, viết cẩn thận hơn”.
Cô Nguyễn Thị Quyên, giáo viên Trường Tiểu học Kiền Bái (phường Thiên Hương) cho rằng, rèn chữ cần sự đồng hành của giáo viên, học sinh và gia đình. Đặc biệt, ở lớp 1, khi trẻ lần đầu làm quen với chữ viết, việc hình thành thói quen đúng có ý nghĩa nền tảng. Tư thế ngồi đúng giúp bảo vệ mắt, cột sống, tránh cong vẹo, gù lưng; cầm bút đúng giúp viết thuận lợi, chính xác; luyện từng nét chữ rèn sự tập trung và khả năng kiểm soát hành động. Những thói quen tưởng nhỏ ấy, được duy trì thường xuyên, sẽ dần trở thành nền nếp, góp phần hình thành tính cẩn thận, tự giác trong học tập.
Hải Phòng hiện có hơn 430 trường tiểu học với 342.071 học sinh. Thời gian qua, các trường tiểu học trên địa bàn đều chú trọng rèn chữ, rèn nết cho học sinh, từ việc hướng dẫn các em viết đúng, viết đẹp, trình bày sạch sẽ đến hình thành tính cẩn thận, kiên trì, nền nếp và ý thức trách nhiệm trong học tập, sinh hoạt.
Tuy vậy, trong thời đại công nghệ số, việc sử dụng máy tính, điện thoại ngày càng phổ biến cũng khiến chữ viết tay có nguy cơ bị xem nhẹ. Về vấn đề này, cô Nguyễn Thị Mai Dung, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lưu Kiếm (phường Lưu Kiếm) cho rằng, máy tính chỉ là công cụ hỗ trợ, không thể thay thế việc viết tay. Học sinh vẫn cần ghi chép kiến thức, làm bài kiểm tra, bài thi. Bài viết sạch, chữ rõ ràng cũng giúp việc chấm điểm chính xác hơn. Ngược lại, chữ viết cẩu thả, con số khó nhìn có thể ảnh hưởng đến kết quả học tập.
Đồng quan điểm, thầy Phạm Văn Mạnh, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Tân Bình (phường Lê Thanh Nghị) cho rằng, dù công nghệ phát triển, nhà trường vẫn không xem nhẹ rèn chữ. Giáo viên cần giúp học sinh yêu con chữ để các em hứng thú luyện viết, hình thành thói quen và rèn tính cẩn thận, chỉn chu. Nhà trường vì vậy tiếp tục duy trì phong trào “Vở sạch, chữ đẹp”.
Không chỉ rèn chữ cho học sinh, ngành Giáo dục thành phố còn chú trọng xây dựng hình mẫu từ đội ngũ giáo viên. Năm 2023, Sở tổ chức giao lưu giáo viên tiểu học viết chữ đẹp cấp thành phố nhằm phát triển phong trào luyện viết chữ đẹp. Theo Trưởng Phòng Giáo dục mầm non và Giáo dục tiểu học (Sở Giáo dục và Đào tạo) Trần Thu Hằng: Ở cấp tiểu học, nhất là với các giáo viên dạy lớp đầu cấp, viết chữ đẹp vừa là yêu cầu chuyên môn, vừa là một lợi thế trong việc rèn luyện cho học sinh những nét chữ đầu đời.
Từng nét chữ, từng trang viết đẹp của thầy cô sẽ là hình mẫu để học sinh noi theo, từ đó, rèn cho các em nét chữ, nết người ngay từ thơ bé. Viết chữ đẹp không chỉ góp phần tôn vinh vẻ đẹp chữ Việt, gìn giữ văn hóa Việt mà còn giáo dục tính kiên trì, cẩn thận, tinh thần kỷ luật, óc thẩm mỹ cho học sinh.
BÙI HẠNH
