Nghiêm trị thói côn đồ thách thức pháp luật

Vụ việc xảy ra ngày 22/8 vừa qua tại xã Tiên Minh (Hải Phòng) là một trong những ví dụ điển hình của thói hành xử côn đồ nơi công cộng.

Theo Công an thành phố, anh N.Q.S. đang lái xe ô tô chở khách thì gặp Đinh Sơn Thủy, sinh năm 1982, trú tại xã Tiên Minh đi xe máy có biểu hiện lạng lách, đánh võng, sau đó dừng xe giữa đường, chặn đầu ô tô. Thủy dùng mũ bảo hiểm đánh vào đầu anh S., khiến nạn nhân phải vào bệnh viện điều trị.

Đáng chú ý, clip ghi lại vụ việc sau đó được chia sẻ trên mạng xã hội, cho thấy người này liên tục có hành vi đánh, đấm, đá lái xe và lớn tiếng nói câu: “Mày biết bố mày là ai không?”. Một câu nói tưởng để thị uy, nhưng thực chất lại cho thấy một kiểu tư duy rất đáng lo: Đó là cách hành xử côn đồ, dùng thứ “quyền lực” tự nhận để đặt mình lên trên những chuẩn mực ứng xử thông thường.

Trước đó, đầu tháng 3/2026, tại phường An Dương, anh L.X.T, sinh năm 1992, trú ở phường Phù Liễn (Hải Phòng) lái xe ô tô tải gặp một xe ô tô hiệu CX5 đỗ giữa đường gây cản trở giao thông. Dù đã chủ động nhường đường, song người lái xe CX5 nói trên vẫn cư xử côn đồ, sau đó cùng 3 nam giới khác hành hung anh T. ngay nơi đông dân cư. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố sau đó bắt giữ 3 đối tượng để điều tra về hành vi gây rối trật tự công cộng.

Hai vụ việc khác nhau về tình huống, nhưng giống nhau ở cách ứng xử côn đồ, hung hãn tại nơi công cộng chỉ vì những va chạm nhỏ nhặt khi tham gia giao thông.

Những vụ việc này nếu không được ngăn chặn, cách hành xử ấy rất dễ tạo thành một thứ “văn hóa côn đồ” trong đời sống. Đường phố, quán ăn, khu dân cư, nơi công cộng... đều có thể trở thành nơi xảy ra xung đột chỉ vì những chuyện không đáng có.

Trong khi đó, pháp luật đã có những quy định đủ mạnh để xử lý các hành vi xâm phạm sức khỏe, gây rối trật tự công cộng. Vấn đề là chế tài phải được thực thi nghiêm minh, kịp thời, đúng tính chất, mức độ của hành vi.

Mỗi vụ việc được xử lý công khai, đúng pháp luật không chỉ bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người bị hại mà còn là lời cảnh báo trực diện đối với những người có ý định dùng bạo lực để giải quyết mâu thuẫn.

Ngăn ngừa thói côn đồ trước hết phải bắt đầu từ việc hình thành văn hóa ứng xử. Gia đình cần dạy con trẻ biết tôn trọng người khác, biết kiểm soát cảm xúc và giải quyết bất đồng bằng đối thoại, theo pháp luật. Nhà trường, tổ chức đoàn thể cần tăng cường giáo dục kỹ năng ứng xử, kỹ năng xử lý xung đột, ý thức tôn trọng pháp luật, nhất là đối với thanh thiếu niên.

Công tác tuyên truyền pháp luật cũng cần gần gũi hơn với đời sống. Không chỉ tuyên truyền những quy định khô cứng, mà từ chính những vụ việc xảy ra trong thực tế để chỉ rõ: Một phút nóng giận có thể dẫn đến thương tích, một hành vi đánh người có thể trở thành vụ án, một cuộc “thị uy” giữa đường có thể khiến người vi phạm phải trả giá bằng những năm tháng tù tội.

Cùng với đó, lực lượng chức năng cần chủ động nắm tình hình, tăng cường tuần tra, kịp thời phát hiện và xử lý các điểm, nhóm có nguy cơ phát sinh mất an ninh trật tự. Hệ thống camera an ninh, hình ảnh do người dân cung cấp cũng cần được khai thác hiệu quả để nâng cao khả năng phát hiện, xử lý vi phạm.

Nhưng trên hết vẫn là trách nhiệm của cộng đồng. Một người chứng kiến hành vi hành hung không nên coi đó là “chuyện của người khác”. Một cuộc xô xát nếu được can ngăn, báo tin sớm có thể không trở thành vụ việc nghiêm trọng. Một hình ảnh được ghi nhận đúng cách có thể giúp cơ quan chức năng xác minh sự việc. Và trên hết cần sự lên án từ cộng đồng xã hội với thái độ không dung túng, không cổ súy cho hành vi bạo lực để góp phần đẩy lùi các ứng xử thiếu chuẩn mực trong xã hội.

Khi mà Hải Phòng đang xây dựng thí điểm đề án "Thành phố thượng tôn và tuân thủ pháp luật" thì pháp luật phải là “điểm tựa” cao nhất của trật tự xã hội. Và khi ai đó còn định buông câu “Mày biết bố mày là ai không?”, cần nhớ rằng trước pháp luật, không cần biết “bố” là ai. Chỉ cần biết hành vi đó là gì, hậu quả ra sao và trách nhiệm phải chịu đến đâu. Đó mới là câu trả lời thuyết phục nhất để răn đe, phòng ngừa và từng bước đẩy lùi thói côn đồ khỏi đời sống cộng đồng.