Sản phẩm do AI tạo ra chỉ phát sinh quyền tác giả khi có sự đóng góp quyết định của con người trong quá trình sáng tạo, có thể được xem xét bảo hộ theo quy định pháp luật.
- Hỏi: Tôi thường dùng AI để tạo ảnh sản phẩm, viết nội dung rồi đăng lên mạng xã hội để bán hàng. Nếu người khác lấy ảnh và nội dung đó đăng lại để bán sản phẩm tương tự thì có vi phạm bản quyền không?
- Luật sư Dương Đức Trọng, Trưởng Văn phòng Luật sư TH Bảo Tín, Đoàn Luật sư thành phố Hải Phòng cho biết: Trước hết cần hiểu rằng pháp luật hiện hành không mặc nhiên xác định mọi sản phẩm được tạo ra bằng AI đều phát sinh quyền tác giả.
Theo điều 12a Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2022, tác giả là người trực tiếp sáng tạo tác phẩm. Quy định này tiếp tục được áp dụng trong hệ thống pháp luật sở hữu trí tuệ hiện hành.
Đồng thời, Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2025 có hiệu lực từ ngày 1/4/2026 đã bổ sung cơ sở pháp lý đối với trường hợp đối tượng sở hữu trí tuệ được tạo ra có sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo. Trên cơ sở đó, Chính phủ ban hành Nghị định số 134/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 9/4/2026 để hướng dẫn cụ thể.
Đáng chú ý, điều 5a Nghị định số 17/2023/NĐ-CP được bổ sung bởi Nghị định số 134/2026/NĐ-CP quy định quyền tác giả, quyền liên quan trong trường hợp có sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo chỉ phát sinh khi con người có đóng góp mang tính quyết định vào quá trình sáng tạo.
Những yếu tố này có thể gồm việc cung cấp dữ liệu đầu vào, xây dựng câu lệnh điều khiển AI, lựa chọn, chỉnh sửa, can thiệp vào kết quả tạo ra, sắp xếp nội dung, quyết định hình thức thể hiện hoặc quyết định kết quả cuối cùng của sản phẩm. Đồng thời, con người phải chịu trách nhiệm về nội dung, tính hợp pháp của sản phẩm và việc sử dụng AI không được làm phương hại đến quyền tác giả, quyền liên quan của dữ liệu đầu vào được sử dụng cho hệ thống AI.
Do đó, nếu chỉ nhập một câu lệnh đơn giản để AI tự tạo ảnh hoặc tự viết nội dung rồi sử dụng nguyên trạng thì việc xác định quyền tác giả có thể phát sinh nhiều tranh luận. Ngược lại, nếu trực tiếp xây dựng ý tưởng, tạo lập câu lệnh, lựa chọn, chỉnh sửa và hoàn thiện sản phẩm cuối cùng thì phần do con người trực tiếp sáng tạo có thể được xem xét bảo hộ theo quy định pháp luật.
Theo điều 20 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2022, chủ sở hữu quyền tác giả có quyền sao chép, phân phối và truyền đạt tác phẩm tới công chúng. Vì vậy, nếu hình ảnh hoặc nội dung thuộc phạm vi được pháp luật bảo hộ mà người khác tự ý sao chép, đăng lại nhằm mục đích kinh doanh khi chưa được phép thì có thể bị xem xét là hành vi xâm phạm quyền tác giả.
.
.png "Làm việc ngoài trời nắng nóng có được hưởng phụ cấp?")
.png "Dừng xe quá vạch khi đèn đỏ rồi lùi lại, có bị xử phạt?")
.jpg "Quy định về việc sửa chữa nhà thuê")
