Thất lạc 'sổ đỏ', xử lý ra sao để tránh rủi ro?

- Gia đình tôi có việc cần dùng đến giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất (sổ đỏ), song phát hiện đã bị mất. Tôi muốn hỏi mất "sổ đỏ" thì hệ lụy là gì và làm thế nào để được cấp lại?

TRẦN THU THỦY (xã Cẩm Giàng)

- Luật sư Dương Đức Trọng, Trưởng Văn phòng Luật sư TH Bảo Tín, Đoàn Luật sư thành phố Hải Phòng cho biết: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất là chứng thư pháp lý quan trọng, xác lập quyền của người sử dụng đất theo quy định của Luật Đất đai năm 2024. Khi bị mất “sổ đỏ”, quyền sử dụng đất của người dân không bị mất, nhưng việc thực hiện các quyền như chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp… sẽ bị gián đoạn do không có giấy tờ gốc để chứng minh.

Bên cạnh đó, rủi ro phát sinh không chỉ dừng ở giao dịch. Trong trường hợp giấy chứng nhận bị thất lạc và bị người khác lợi dụng, có thể dẫn đến tranh chấp hoặc các hành vi vi phạm pháp luật. Vì vậy, khi phát hiện bị mất, người dân cần xử lý sớm, đúng trình tự.

Theo quy định của pháp luật đất đai hiện hành và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Đất đai năm 2024, người bị mất giấy chứng nhận thực hiện thủ tục cấp lại tại Văn phòng Đăng ký đất đai hoặc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai nơi có đất. Hồ sơ gồm đơn đề nghị cấp lại giấy chứng nhận theo mẫu và các giấy tờ liên quan (nếu còn lưu giữ).

Sau khi tiếp nhận hồ sơ, cơ quan đăng ký đất đai sẽ kiểm tra thông tin trong hồ sơ địa chính; đồng thời phối hợp UBND cấp xã nơi có đất để thực hiện niêm yết công khai việc mất giấy chứng nhận trong thời gian 15 ngày. Đây là bước bắt buộc nhằm phòng ngừa tranh chấp, bảo đảm không có khiếu kiện liên quan.

Hết thời gian niêm yết, nếu không phát sinh khiếu nại, tố cáo, cơ quan có thẩm quyền sẽ thực hiện hủy giá trị pháp lý của giấy chứng nhận đã mất và cấp lại giấy chứng nhận mới cho người sử dụng đất. Thời gian giải quyết theo quy định hiện hành không quá 10 ngày làm việc, không tính thời gian niêm yết và thời gian người dân thực hiện nghĩa vụ tài chính (nếu có).

Trong bối cảnh hệ thống dữ liệu đất đai đang từng bước được số hóa theo Luật Đất đai 2024, việc xác minh thông tin ngày càng thuận lợi. Tuy nhiên, người dân cần kê khai đầy đủ, chính xác thông tin về nhân thân và thửa đất để tránh kéo dài thời gian giải quyết.

Người dân cũng nên chủ động lưu giữ bản sao hoặc thông tin điện tử của giấy chứng nhận để sử dụng khi cần thiết, hạn chế rủi ro trong các tình huống tương tự.