Xây dựng nền hành chính 'tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả' - Bài 2: Lan tỏa mô hình chính quyền vì dân

Nhiều cách làm sáng tạo

Trong quá trình triển khai thực hiện, một số xã, phường, đặc khu của thành phố có nhiều cách làm sáng tạo như mô hình xây dựng nhóm cộng đồng mạng Zalo theo chuyên mục: “Hỏi đáp, tư vấn online các thủ tục hành chính giải quyết” của Trung tâm Phục vụ hành chính công tại các phường An Phong, Lê Chân. Các xã Chí Minh, Hồng Châu, Tứ Kỳ… bố trí công chức và đoàn viên trực, điều phối để đón tiếp và hướng dẫn nhân dân đến đúng vị trí công chức giải quyết thủ tục hành chính theo lĩnh vực.

Xã Trường Tân được thành lập trên cơ sở sáp nhập các xã Nhật Quang, Quang Đức, Phạm Trấn và một phần các xã Thống Kênh, Đoàn Thượng với diện tích tự nhiên 24,56 km², dân số hơn 31.400 người với 24 thôn.

Để phục vụ người dân tốt nhất, Trung tâm Phục vụ hành chính công của xã được bố trí khang trang, đầy đủ trang thiết bị hỗ trợ người dân tra cứu thông tin, điền biểu mẫu và theo dõi tiến độ giải quyết hồ sơ. Trung tâm lập môt số nhóm Zalo để trao đổi, giải quyết các công việc bởi hầu hết cán bộ, công chức đều phải làm thêm ngoài giờ trên tinh thần "làm ngày không đủ, tranh thủ làm đêm".

Trong gần 1 tháng đầu tiên vận hành, trung tâm làm việc cả thứ bảy, chủ nhật để tăng cường hỗ trợ người dân làm thủ tục hành chính, nhất là trong đợt cao điểm hỗ trợ người cao tuổi làm thủ tục hưởng chế độ theo Nghị định 176/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về trợ cấp hưu trí xã hội.

Tại phường Phù Liễn, Trung tâm Phục vụ hành chính công linh hoạt hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục hành chính. Cụ Đỗ Thị Nghĩ (85 tuổi) ở tổ dân phố Đồng Tử 2, phường Phù Liễn mong muốn ủy quyền cho cháu gái nhận lương hưu hằng tháng qua thẻ ngân hàng. Do tuổi cao, sức yếu, cụ Nghĩ gặp khó khăn trong việc đi lại và các thực hiện các thủ tục hành chính. Công chức Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Phù Liễn trực tiếp đến nhà, hướng dẫn, hỗ trợ cụ Nghĩ thực hiện thủ tục ủy quyền.

Kỳ họp thứ 29 HĐND thành phố khóa XVI vừa thông qua nghị quyết quy định phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn được ủy quyền cho công chức thuộc UBND cấp xã. Sở dĩ cần phải ban hành nghị quyết này do thực tế khối lượng công việc ở cấp xã ngày càng tăng, trong khi Chủ tịch UBND lại kiêm nhiệm nhiều vai trò, khó có thể trực tiếp giải quyết tất cả nhiệm vụ hành chính chuyên môn. Do nhu cầu cải cách hành chính, rút ngắn thời gian làm thủ tục, việc HĐND thành phố ban hành Nghị quyết trên là cần thiết, kịp thời "giải tỏa" trăn trở của lãnh đạo chính quyền cấp xã hiện nay.

Lấy “điểm nghẽn” làm động lực

Trong những ngày đầu, tháng đầu vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, thành phố Hải Phòng cũng gặp một số khó khăn như cài đặt chữ ký số, Cổng Dịch vụ công quốc gia, Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính bị gián đoạn trong lúc đăng nhập. Hệ thống tờ khai, mẫu biểu mới của các thủ tục hành chính chưa được cập nhật đầy đủ trên Cổng dịch vụ công quốc gia…

Phần mềm hộ tịch của Bộ Tư pháp đang cập nhật, có một số thay đổi tài khoản, mật khẩu nên công chức gặp khó khăn khi đăng nhập, giải quyết thủ tục hành chính. Cùng với đó là tình trạng một số trụ sở phân tán, chật hẹp, xuống cấp, chưa có phòng làm việc tập trung cho cán bộ, thiếu kinh phí để trang bị máy quét văn bản, máy lấy số thứ tự tự động…

Đại diện Sở Tài chính cho biết thành phố đã chỉ đạo bố trí 140 tỷ đồng, trong đó có 57 tỷ đồng về các xã, phường mua sắm trang thiết bị thiết yếu phục vụ họp trực tuyến và trang bị cho các Trung tâm Phục vụ hành chính công để đáp ứng yêu cầu công việc, phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn.

Theo Giám đốc Viễn thông Hải Phòng Nguyễn Hải Anh, sau khi tiếp nhận các ý kiến phản ánh, đơn vị tập trung kịp thời hỗ trợ đội ngũ cán bộ, công chức các xã về quy trình, khai thác hệ thống và bổ sung, điều chỉnh thông tin, quyền tài khoản phù hợp với thực tế; cấp, cài đặt chữ ký số; tiếp nhận, phối hợp cấu hình thay đổi một số quy trình thủ tục hành chính điện tử theo yêu cầu từ Sở Khoa học và Công nghệ.

Với tinh thần “vượt khó”, các cấp chính quyền của thành phố Hải Phòng chủ động, linh hoạt các phương án để hoạt động tiếp nhận, xử lý, giải quyết thủ tục hành chính thông suốt, tạo thuận lợi cho người dân.

Bên cạnh những khó khăn trên, đội ngũ cán bộ, công chức "vừa thiếu, vừa yếu" cũng là trở ngại lớn trong triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Mặc dù tỷ lệ cán bộ, công chức có trình độ đại học trở lên rất cao nhưng lĩnh vực thừa vẫn thừa, thiếu vẫn thiếu. Chuyên ngành đào tạo của cán bộ, công chức tập trung chủ yếu chuyên môn ngành luật (1.853 người chiếm 33%); quản trị, quản lý, kế toán, kiểm toán và kinh tế (2.495 người chiếm 45%). Trong khi, một số lĩnh vực cần chuyên môn sâu như đất đai, quy hoạch, xây dựng, tài nguyên, môi trường, công nghệ thông tin, giáo dục, y tế còn thiếu.

Tỷ lệ cán bộ trẻ (dưới 30 tuổi) chỉ chiếm 3,4% (187 người). Sự thiếu hụt cán bộ trẻ này có thể hạn chế tính sáng tạo và khả năng tiếp cận công nghệ mới, nhất là lĩnh vực công nghệ thông tin cần cán bộ trẻ, nhanh nhẹn. Trong khi số lượng cán bộ lớn tuổi (còn dưới 10 năm công tác) hơn 600 người (chiếm 11%). Để khắc phục những khó khăn trước mắt trong công tác cán bộ, trong những cuộc họp, cuộc làm việc gần đây, các đồng chí lãnh đạo thành phố gợi mở việc sẽ mời các chuyên gia từ Trung ương, biệt phái cán bộ từ thành phố về cơ sở trực tiếp "cầm tay, chỉ việc".

Bên cạnh sự chủ động của các địa phương, sở, ngành, UBND thành phố Hải Phòng yêu cầu các đơn vị liên quan hỗ trợ các địa phương khắc phục những khó khăn, hạn chế trước mắt. Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố phối hợp Sở Khoa học và Công nghệ rà soát tổng thể, chi tiết về việc cấp chữ ký số cho cá nhân. Sở Tài chính rà soát tổng thể về cơ sở vật chất, trang thiết bị, đề xuất thành phố kịp thời bố trí kinh phí đầu tư, sửa chữa, bổ sung, thay thế các trang thiết bị, bảo đảm hoạt động thông suốt, đồng bộ của chính quyền cấp xã trên địa bàn thành phố Hải Phòng.

Để bảo đảm việc vận hành thông suốt chính quyền địa phương 2 cấp theo kết luận của Chủ tịch UBND thành phố tại Thông báo số 401, Văn phòng UBND thành phố Hải Phòng vừa ban hành văn bản đề nghị các sở, ban, ngành thuộc thành phố tiếp tục chỉ đạo phòng chuyên môn giải đáp, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc ở địa phương trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính. Cử đầu mối và cung cấp thông tin đầu mối để hỗ trợ, hướng dẫn cho các địa phương trong quá trình thực hiện.

Chủ động báo cáo, đề xuất nội dung kiến nghị đối với các bộ, ban, ngành (cơ quan chủ quản các hệ thống phần mềm) để có giải pháp tháo gỡ kịp thời những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính trên hệ thống. UBND các xã, phường, đặc khu chỉ đạo công chức các phòng, ban trực thuộc thực hiện cập nhập đầy đủ 100% hồ sơ lên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính thành phố; chủ động tổng hợp, báo cáo cụ thể các khó khăn, vướng mắc (nếu có) và gửi về đầu mối hỗ trợ của các sở, ban, ngành để kịp thời phối hợp, xử lý tháo gỡ.

-----------

Bài cuối: Minh bạch, tinh gọn và vươn tầm