"Chỗ nắng hạn, nơi mưa rào"

Cần 38.400 tỷ đồng để triển khai cho vay các chương trình tín dụng chính sách thực hiện Nghị quyết 11 của Chính phủ cho giai đoạn 2022-2023. Đó là phạm vi toàn quốc. Tại Hải Dương, trong giai đoạn trên, nhu cầu vốn chính sách thực hiện nghị quyết này là hơn 1.000 tỷ đồng (riêng năm 2022 gần 424 tỷ đồng).

Ảnh minh họa 

Trong năm qua, hệ thống tín dụng chính sách trên cả nước đã giải ngân 16.024 tỷ đồng. Từ nguồn vốn này, đã có hàng trăm nghìn người dân được hỗ trợ tạo việc làm, hàng chục nghìn bộ máy tính được mua sắm để phục vụ việc học của học sinh, sinh viên, hàng chục nghìn căn nhà ở xã hội được hỗ trợ xây dựng và hàng nghìn cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học được vay vốn. Có thể thấy nguồn vốn tín dụng chính sách theo Nghị quyết 11 đã tạo chuyển biến rõ nét trong phục hồi, phát triển kinh tế-xã hội, góp phần đưa nền kinh tế cả nước nói chung, Hải Dương nói riêng vượt qua khó khăn, không lỡ nhịp với tiến trình phục hồi kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, phân tích kỹ sẽ thấy một số điểm hạn chế khiến dòng tín dụng chính sách thực hiện nghị quyết này vướng tình trạng chỗ thừa, chỗ thiếu.

Hết năm 2022, mặc dù 4 chương trình tín dụng chính sách thực hiện Nghị quyết 11 trên địa bàn Hải Dương đều đạt 100% kế hoạch giải ngân cả năm, nhưng trong hơn 245 tỷ đồng đã giải ngân, phần vốn dành cho chương trình hỗ trợ, tạo việc làm chiếm tới hơn 65% (160 tỷ đồng). Không chỉ chiếm tỷ trọng cao, nhu cầu vốn của chương trình này giống như “nắng hạn chờ mưa rào” khi mà ngay từ tháng 8.2022, hệ thống tín dụng chính sách trong tỉnh đã hoàn thành giải ngân 100% kế hoạch. Đương nhiên những khách hàng đủ điều kiện vẫn tiếp tục được vay vốn ưu đãi, chỉ khác là nguồn vốn không thuộc chương trình thực hiện Nghị quyết 11 mà từ nguồn vốn thông thường của Ngân hàng Chính sách xã hội. Tức là sự ưu tiên sẽ không bằng so với việc thực hiện nghị quyết.

Khát vốn chính sách giải quyết việc làm không chỉ riêng Hải Dương mà trên phạm vi toàn quốc. Chỉ duy nhất chương trình này đạt tỷ lệ giải ngân 100% kế hoạch năm 2022, trong khi các chương trình còn lại cao nhất đạt 93%, thấp nhất hơn 60%. Làm sao để cân đối từng khoản tiền cho từng chương trình theo Nghị quyết 11? Câu hỏi này cần sớm tìm lời giải.

Trong tỉnh, nguồn cung nhà ở xã hội còn hạn chế, nhiều đối tượng có nhu cầu vay vốn nhưng qua rà soát không đủ điều kiện vay. Điều này khiến nhu cầu tín dụng thuộc chương trình cho vay nhà ở xã hội bị chậm. Đối với chương trình cho các cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học ngoài công lập vay, vì mức cho vay thấp nên nhiều đơn vị không mặn mà. Với món vay lớn thì cần tài sản bảo đảm. Khách hàng khó khăn về tài chính, không có tài sản bảo đảm hoặc nếu có thì trị giá tài sản lại quá lớn so với mức cho vay chính sách. Hơn nữa, giờ đây khi học sinh không còn cảnh học trực tuyến, nhu cầu vay vốn mua máy tính, thiết bị học trực tuyến sụt giảm đáng kể.

Rà soát trên cả nước, nhu cầu vay vốn chương trình hỗ trợ, tạo việc làm trong 2 năm 2022-2023 cũng rất lớn, tới 43.000 tỷ đồng, nhu cầu này ở Hải Dương là 750 tỷ đồng. Năm 2022, trên cơ sở kế hoạch vốn được giao, số vốn thực tế đã giải ngân cả nước là 10.000 tỷ đồng, trên địa bàn tỉnh là 160 tỷ đồng. Có sự chênh lệch lớn giữa cung và cầu của dòng vốn này.

Trong khi đó, 3 trong 4 chương trình tín dụng thực hiện Nghị quyết 11 còn lại đều đang gặp tình trạng cung thừa, cầu thiếu. Nếu nguồn cung vốn này được điều chuyển sang chương trình hỗ trợ, tạo việc làm thì hiệu quả thực hiện Nghị quyết 11 sẽ hiệu quả hơn. Hiện nay, một bộ phận không nhỏ người lao động, doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn từ ảnh hưởng của dịch Covid-19, nhu cầu tiêu dùng thế giới giảm, những biến động kinh tế thế giới. Người lao động bị mất việc làm từ các thành phố, khu công nghiệp trở về địa phương. Nhu cầu tạo việc làm tại chỗ cho những đối tượng này càng trở nên cấp thiết.

Linh hoạt điều chỉnh tổng nguồn vốn cho vay giữa các chương trình tín dụng chính sách có lẽ là lời giải hiệu quả nhất cho tình trạng “chỗ nắng hạn, nơi mưa rào” hiện nay.

SONG TƯỜNG