Liên hoan cuối năm học cần giản dị, vừa sức để tất cả học sinh đều vui vẻ, không áp lực về chi phí hay hình thức.

Một năm học sắp kết thúc và câu chuyện được nhiều người quan tâm là những bữa liên hoan chia tay cuối năm của học sinh. Có lớp liên hoan gọn nhẹ ngay tại trường sau tiết học cuối cùng trước khi nghỉ hè.
Có Ban đại diện cha mẹ học sinh, dù con mới lớp 1 lại đưa phương án “ăn mặn tại nhà hàng” dù nhà trường đã chủ trương không tổ chức liên hoan ăn uống linh đình. Từ một hoạt động đơn giản, ý nghĩa dưới mái trường, liên hoan cuối năm ở nhiều nơi dần trở nên hình thức, tốn kém và vượt khỏi mục đích ban đầu.
Theo Thông tư 55/2011/TT-BGDĐT, kinh phí Ban đại diện cha mẹ học sinh được sử dụng để phục vụ hoạt động của Ban đại diện và hỗ trợ giáo dục, đồng thời phải bảo đảm nguyên tắc tự nguyện trong thu, chi. Vì vậy, những phương án liên hoan tốn kém ngoài nhà trường dễ tạo áp lực đối với nhiều phụ huynh, nhất là các gia đình còn khó khăn.
Điều đáng nói, câu chuyện liên hoan cuối năm không chỉ nằm ở mức đóng góp bao nhiêu tiền. Đằng sau những buổi tiệc tại nhà hàng đôi khi là tâm lý “lớp người ta có thì lớp mình cũng nên có”. Khi người lớn vô tình đặt nặng chuyện hình thức, áp lực ấy dễ lan vào môi trường học đường, khiến trẻ nhỏ sớm hình thành tâm lý so sánh về điều kiện vật chất.
Trong khi đó, hoàn cảnh kinh tế của mỗi gia đình không giống nhau. Một khoản đóng góp vài trăm nghìn đồng có thể là chuyện bình thường với người này nhưng lại là điều khiến người khác phải đắn đo.

Trước đây, dư luận từng quan tâm tới vụ việc liên quan đến buổi liên hoan của học sinh Trường Tiểu học Gia Lương (huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương cũ), khi xuất hiện thông tin một học sinh lớp 1 không có suất ăn vì chưa đóng quỹ.
Dù sự việc sau đó đã được nhà trường làm rõ, câu chuyện vẫn khiến nhiều người suy nghĩ về cảm xúc mong manh của trẻ nhỏ trước sự khác biệt về điều kiện gia đình.
Thực tế, một buổi bế giảng đáng nhớ không nằm ở thực đơn đắt tiền hay không gian sang trọng, mà ở niềm vui, sự gắn kết và những kỷ niệm hồn nhiên của tuổi học trò. Nếu ngay từ cấp tiểu học, các em đã quen với suy nghĩ rằng niềm vui tập thể phải đi kèm sự tốn kém, thì phần nào ý nghĩa giản dị của môi trường học đường cũng bị thay đổi.
Với học sinh cuối cấp như lớp 5, lớp 9 hay lớp 12, việc tổ chức hoạt động tri ân trước khi chia tay mái trường là điều dễ được chia sẻ và đồng cảm. Tuy nhiên, với các khối lớp giữa cấp, đặc biệt là học sinh nhỏ tuổi, những buổi liên hoan rình rang ngoài trường học đôi khi chưa thật sự cần thiết.
Sau kỳ nghỉ hè, các em vẫn tiếp tục gặp lại nhau dưới mái trường quen thuộc. Điều các em cần có lẽ là những ký ức nhẹ nhàng, gần gũi hơn là áp lực phải tham gia một buổi tiệc đông người chỉ để “không khác bạn bè”.
Bên cạnh đó, việc tổ chức liên hoan ngoài khuôn viên trường cũng đặt ra nhiều vấn đề về an toàn. Khi nhà trường không đồng thuận tổ chức, trách nhiệm quản lý học sinh nếu xảy ra sự cố liên quan đến giao thông, vệ sinh thực phẩm hay thất lạc trẻ nhỏ sẽ khó được xác định rõ ràng.
Liên hoan cuối năm vốn mang ý nghĩa khép lại một năm học và lưu giữ những kỷ niệm đẹp với bạn bè, thầy cô. Ý nghĩa ấy sẽ trọn vẹn hơn nếu được tổ chức theo hướng giản dị, an toàn và phù hợp với lứa tuổi học sinh.
Đôi khi, một buổi liên hoan nhỏ với bánh ngọt, trái cây trong lớp học hay vài trò chơi tập thể dưới sân trường lại trở thành ký ức trong trẻo theo các em suốt nhiều năm sau này.
Giáo dục không chỉ là truyền đạt kiến thức mà còn là cách người lớn tạo ra môi trường để trẻ cảm nhận sự sẻ chia, bình đẳng và yêu thương.
Một buổi liên hoan cuối năm vì thế càng ý nghĩa khi mọi học sinh đều được vui vẻ tham gia mà không phải bận tâm đến chuyện đóng góp nhiều hay ít. Giữ cho những hoạt động học đường sự giản dị, vừa sức và phù hợp với lứa tuổi cũng là cách để các em có một tuổi thơ đúng nghĩa.
HOÀNG HÀ