Từ những đơn vị thí điểm đầu tiên, mô hình ‘Công đoàn cơ sở xã hội chủ nghĩa’ tại Hải Phòng đang từng bước được nhân rộng với kỳ vọng tạo chuyển biến căn bản trong hoạt động công đoàn.
Đáng chú ý, mô hình hướng tới chuẩn hóa toàn diện cách thức tổ chức, chăm lo, bảo vệ đoàn viên, người lao động, đưa khái niệm “xã hội chủ nghĩa” thành quyền lợi cụ thể, có thể đo lường và kiểm chứng.
Cuối tháng 4/2026, Công đoàn Bệnh viện Kiến An trở thành đơn vị sự nghiệp công lập đầu tiên của Hải Phòng ra mắt mô hình “Công đoàn cơ sở xã hội chủ nghĩa”.
Việc lựa chọn Công đoàn Bệnh viện Kiến An triển khai mô hình điểm nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 05 của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố về xây dựng các mô hình chủ nghĩa xã hội gắn với con người xã hội chủ nghĩa tại Hải Phòng.
Đồng thời, tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động công đoàn trong tình hình mới, đưa các phong trào thi đua đi vào thực chất hơn.
Chủ tịch Công đoàn Bệnh viện Kiến An Phạm Thành Trung thông tin, mô hình tại bệnh viện được triển khai dựa trên 4 nhóm nội dung trọng tâm gồm: chăm lo, bảo vệ quyền lợi người lao động; nâng cao đời sống văn hóa tinh thần; tổ chức phong trào thi đua; xây dựng tổ chức công đoàn và tham gia hệ thống chính trị.
Điểm đáng chú ý là các nội dung không dừng ở khẩu hiệu mà được lượng hóa bằng những mục tiêu cụ thể. Từ việc tổ chức đối thoại định kỳ tối thiểu 2 lần/năm, bảo đảm 100% người lao động tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp theo quy định, đến việc duy trì hoạt động văn hóa, thể thao, tập huấn kỹ năng nghề nghiệp hay chăm lo đoàn viên trong các dịp lễ, Tết...
Cùng với Công đoàn Bệnh viện Kiến An, Liên đoàn Lao động thành phố lựa chọn 64 đơn vị khác triển khai thí điểm mô hình. Đây là những “hạt nhân” đầu tiên để xây dựng cơ sở thực tiễn trước khi nhân rộng mô hình trên phạm vi toàn thành phố.
Tuy nhiên, thay vì đặt mục tiêu tạo ra kết quả tức thời, các đơn vị đang được theo dõi, hướng dẫn và hỗ trợ trong quá trình triển khai. Việc nhân rộng không đi theo cách phát động phong trào ồ ạt mà lựa chọn lộ trình thận trọng, từng bước định hình phương thức tổ chức phù hợp với đặc thù của từng loại hình công đoàn cơ sở.
Tại lễ ra mắt mô hình ở Bệnh viện Kiến An, đồng chí Nguyễn Quang Phúc, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy nhấn mạnh, để mô hình đi vào chiều sâu cần có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị trong đơn vị, tránh coi đây là nhiệm vụ riêng của tổ chức công đoàn. Việc triển khai phải lấy người lao động làm trung tâm, cụ thể hóa các mục tiêu thành chương trình, kế hoạch với chỉ tiêu, lộ trình và trách nhiệm rõ ràng.
Công đoàn bệnh viện cần cụ thể hóa 4 tiêu chuẩn, 8 tiêu chí của mô hình thành các chương trình, kế hoạch hành động rõ ràng, có chỉ tiêu, có lộ trình, có phân công trách nhiệm cụ thể, tránh hình thức, chạy theo thành tích.
.jpg)
Đồng chí Nguyễn Anh Tuân, Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố khẳng định, mô hình “Công đoàn cơ sở xã hội chủ nghĩa” không phải “bình mới rượu cũ”, càng không phải phong trào hình thức. Điểm cốt lõi nằm ở việc chuẩn hóa toàn bộ hoạt động công đoàn theo một hệ thống tiêu chí cụ thể, có thể đo lường và đánh giá.
“Nhiều nội dung không phải mới hoàn toàn. Điểm mới ở chỗ định hình lại tất cả thành một hệ thống có tiêu chí, có chuẩn mực”, đồng chí Nguyễn Anh Tuân cho biết.
Đơn cử, nếu trước đây, yêu cầu “chăm lo người lao động”, “tăng cường đối thoại” hay “đẩy mạnh phong trào thi đua” thường được nêu ở mức định hướng chung. Khi triển khai xuống cơ sở, mỗi nơi hiểu theo cách khác nhau. Hệ quả là có nơi làm hiệu quả, có nơi mang tính hình thức.
Do đó, bộ tiêu chí mới được xây dựng gồm 4 tiêu chuẩn, 8 tiêu chí thành phần với tổng thang điểm 100. Các nội dung đều được lượng hóa bằng chỉ số cụ thể.
Cụ thể, thỏa ước lao động tập thể phải đạt loại A; đối thoại định kỳ ít nhất 2 lần/năm; tổ chức hội nghị người lao động hằng năm; 100% người lao động được tham gia bảo hiểm và được chăm lo dịp lễ, Tết…
Đáng chú ý, mô hình hướng tới thay đổi cách tiếp cận từ chăm lo mang tính thời điểm sang chăm lo bằng cơ chế lâu dài.
Theo ông Nguyễn Anh Tuân, những hoạt động như tặng quà hay tổ chức phong trào là cần thiết nhưng chủ yếu mang tính ngắn hạn. Trong khi đó, nếu các khoản hỗ trợ về nhà ở, tiền nuôi con nhỏ, đi lại hay các chế độ phúc lợi khác được đưa vào thỏa ước lao động tập thể, quyền lợi của người lao động sẽ được bảo đảm ổn định hơn.
Quan trọng hơn, bản chất của cụm từ “xã hội chủ nghĩa” trong mô hình không nằm ở khẩu hiệu hay khái niệm mang tính lý luận, mà được thể hiện bằng lợi ích cụ thể của người lao động như: thu nhập tốt hơn, môi trường làm việc tốt hơn, đời sống vật chất và tinh thần được nâng cao hơn.
Khi người lao động được hưởng lợi, doanh nghiệp có lực lượng lao động ổn định hơn; khi doanh nghiệp phát triển bền vững, tổ chức công đoàn cũng khẳng định được vai trò kết nối của mình.
Từ góc độ đó, mô hình “Công đoàn cơ sở xã hội chủ nghĩa” giống như một hệ thống KPI, giúp tất cả các bên có định hướng rõ ràng và có lộ trình phấn đấu cụ thể
Quan trọng hơn, đây là nỗ lực xây dựng một cơ chế hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp, người lao động và tổ chức công đoàn, nơi công đoàn không đứng ở vị trí đối lập, mà trở thành cầu nối để cùng hướng tới sự phát triển bền vững.
NGUYÊN NGUYÊN
