Dấu ấn thời Vua Hùng thứ 18 ở hang Vua

Nơi bàn việc quân cơ

Nằm trong dãy núi Vệ - một trong những ngọn núi lớn của huyện Thủy Nguyên cũ, hang Vua nổi bật giữa không gian thiên nhiên rộng lớn, vừa hùng vỹ, vừa linh thiêng.

Từ xa nhìn lại, núi Vệ giống như con rồng khổng lồ, sừng sững kéo dài suốt khoảng 1 km. Miệng rồng mở rộng tạo thành cửa hang lớn. Chính tại miệng rồng tạo thành hang lớn, được dân gọi là hang Vua.

Hang khá rộng, với các ngách nhỏ tỏa ra 3 hướng. Một nhánh thông lên đỉnh núi, một nhánh xuyên dọc qua núi sang hang Xộp (hay còn gọi là hang Thành ủy), một nhánh ăn sâu xuống lòng đất. Trong hang còn có giếng nước trong mát, nhiều nhũ đá màu sắc rực rỡ. Ở chính giữa lòng hang là bàn thờ Vua Hùng với tượng vua được chế tác từ đá tinh xảo.

Theo người dân địa phương kể lại, tên gọi hang Vua bắt nguồn từ câu chuyện có từ thời các Vua Hùng dựng nước. Vào khoảng năm 258 - 257 trước Công nguyên, đã có trang Dưỡng Động, tức phường Bạch Đằng ngày nay.

Thời bấy giờ, nước Văn Lang do Hùng Duệ Vương (tức Vua Hùng thứ 18) trị vì, đang trong thời kỳ thái bình, trù phú, thì nước Thục ở phương Bắc đem quân xâm lược. Trước tình thế đó, Hùng Duệ Vương trực tiếp cầm quân chống giặc.

Sau khi xem xét địa thế, vua chọn vùng Dưỡng Động làm nơi đặt chỉ huy sở, đồng thời chọn hang đá trong núi Vệ làm ly cung để bàn việc quân cơ cùng quần thần.

Trước cửa hang là một thung lũng rộng, ba phía được bao bọc bởi núi, phía đông nam là rừng trang, sú, lau, sậy trải dài ra sông Giá và sông Bạch Đằng - một địa thế lý tưởng để huấn luyện binh sĩ và bố trí quân mai phục, đánh lạc hướng kẻ thù. Từ đó, hang đá được gọi là hang Vua, còn núi đá có hang được gọi là núi Vệ, với ý nghĩa là “bảo vệ vua”.

Tiếp nối truyền thống

Hang Vua còn là chứng nhân của nhiều dấu mốc lịch sử trong các cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ cứu nước. Vào ngày 4/2/1940, tại đây đã thành lập Chi bộ Đảng Dưỡng Động - chi bộ đầu tiên trên địa bàn huyện Thủy Nguyên cũ.

Trong những năm từ 1965 đến 1973, khi đế quốc Mỹ leo thang đánh phá miền Bắc, vùng Dưỡng Động trở thành nơi sơ tán của Bộ Tư lệnh Hải quân Việt Nam. Hang Vua được lựa chọn làm Sở Chỉ huy của Bộ Tư lệnh Hải quân, góp phần bảo vệ vững chắc vùng biển thành phố Hải Phòng.

Với những giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa và cảnh quan thiên nhiên, hang Vua được xếp hạng là di tích lịch sử danh thắng cấp quốc gia vào ngày 13/2/1996.

Trải qua bao biến thiên của thời gian, nơi đây vẫn được gìn giữ như một biểu tượng thiêng liêng. Vào ngày 9 đến 10 - 3 âm lịch hằng năm, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân phường Bạch Đằng lại tổ chức lễ hội hang Vua, để tưởng nhớ công đức Vua Hùng thứ 18, tiếp nối truyền thống “uống nước nhớ nguồn". Vào dịp này, dù ở đâu, người dân quê hương cũng hướng về hang Vua để dâng hương, hòa chung không khí thiêng liêng của ngày Giỗ Tổ trên cả nước.