Đoàn kết không phải là khẩu hiệu, không chỉ là ngày hội, càng không thể là phong trào đến hẹn lại lên.

Hôm nay 18/11, kỷ niệm 95 năm Ngày truyền thống MTTQ Việt Nam, cũng là Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc. Dịp này, tại các thôn, tổ dân phố ở thành phố Hải Phòng, những cuộc gặp mặt, sinh hoạt cộng đồng, bữa cơm chung tiếp tục được duy trì như một nét đẹp.
Nhưng qua dịp này, khi nhịp sống thường ngày trở lại, câu hỏi đáng để suy ngẫm là tinh thần đoàn kết có được giữ bằng những việc làm cụ thể hằng ngày hay vẫn chỉ dừng lại ở một ngày hội được tổ chức chu đáo?
Những năm gần đây, nhiều thôn, tổ dân phố trên địa bàn thành phố Hải Phòng có sự thay đổi đáng kể nhờ người dân tự nguyện hiến đất mở đường. Nhiều tuyến phố sáng, xanh, sạch, đẹp hơn từ mô hình tự quản. Các nhóm liên gia phòng cháy tạo nền nếp mới giữ an toàn cộng đồng...
Nhưng còn không ít nơi, không khí ngày hội sôi nổi bao nhiêu thì đời sống chung hằng ngày lại trầm lắng bấy nhiêu. Cái thiếu chính là sự liên tục và bền bỉ, yếu tố làm nên sức sống thật sự của tinh thần đại đoàn kết.
Dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc tại phường Thượng Cát (Hà Nội) vừa qua, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu rõ, đoàn kết không phải điều xa vời mà hiện hữu trong từng ánh nhìn tin cậy, cái bắt tay sẻ chia, lời nói ấm áp và mỗi việc làm đến nơi đến chốn giữa tình làng nghĩa xóm. Ở cơ quan, đó là tinh thần biến cuộc họp thành nơi tìm giải pháp chung. Ở địa phương, sự hài lòng của người dân phải là thước đo mọi quyết định. Trong doanh nghiệp, liêm chính và bảo đảm thu nhập cho người lao động chính là sức sống. Trên không gian mạng, đoàn kết bắt đầu từ trách nhiệm khi chia sẻ thông tin, không bịa đặt, không gieo chia rẽ mà lan tỏa hiểu biết, tranh luận có văn hóa…
Rõ ràng, đoàn kết không phải là khẩu hiệu, càng không thể là phong trào “đến hẹn lại lên”. Đoàn kết chỉ có ý nghĩa khi được kiểm chứng qua những hoạt động, việc làm cụ thể, thiết thực suốt 365 ngày trong năm. Một con đường được hoàn thành nhanh chóng nhờ tinh thần đoàn kết hiến đất mở đường. Một hồ sơ hành chính được xử lý đúng hạn. Một hộ khó khăn được chăm lo kịp thời. Một tranh chấp nhỏ được giải quyết ôn hòa. Một ý kiến của người dân được lắng nghe nghiêm túc… Chính những việc tưởng nhỏ ấy lại là từng "viên gạch" đặt nền móng cho sự đồng thuận bền vững.
Trong cải cách hành chính, lĩnh vực thành phố đẩy mạnh nhiều năm qua, tinh thần đoàn kết thể hiện rõ qua sự tôn trọng người dân. Hầu hết đội ngũ cán bộ công chức, viên chức đang nỗ lực làm tốt điều này, góp phần củng cố niềm tin của người dân vào chính quyền. Nhưng không thể phủ nhận, còn có ý kiến phản ánh về sự chậm trễ, né tránh, thậm chí thiếu chuẩn mực. Chỉ một lần người dân bức xúc cũng có thể làm rạn nứt sự cố gắng bền bỉ của cả tập thể.
An sinh xã hội cũng chính là thước đo khác của tinh thần đoàn kết. Nhiều hộ nghèo, hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn thành phố, nhờ sự chung tay của cộng đồng được hỗ trợ xây, sửa nhà "đại đoàn kết", được tiếp sức tạo dựng cuộc sống tốt hơn. Nhưng cũng có trường hợp hồ sơ chậm xét duyệt, người yếu thế còn gặp khó khăn khi tiếp cận chính sách. Điều đó cho thấy công bằng và kịp thời phải là hai yếu tố then chốt để người dân cảm nhận được tinh thần đoàn kết đúng nghĩa.
Ở thời đại mạng xã hội, đoàn kết còn bị đe dọa bởi tin giả, tin sai lệch. Một bình luận thiếu kiểm chứng có thể gây hoang mang, gây tổn hại uy tín, làm méo mó nhận thức và chia rẽ lòng tin. Vì vậy, giữ khối đại đoàn kết bây giờ không chỉ là giữ tình làng nghĩa xóm mà còn là biết bảo vệ cộng đồng khỏi thông tin xấu độc. Việc tôn trọng ý kiến nhân dân cũng là biểu hiện quan trọng của đoàn kết. Nhiều mô hình “họp dân để bàn dân chủ” ở Hải Phòng đã chứng minh khi người dân được tham gia quyết định những việc liên quan đến mình. Họ sẽ trách nhiệm, chủ động và đoàn kết hơn. Khi đó mọi việc cũng hanh thông hơn.

Để giữ gìn, bảo vệ môi trường sống, mỗi người cần hiểu rằng hành động của mình có ảnh hưởng đến người khác và cộng đồng chỉ sạch, đẹp khi từng người cùng góp sức quét dọn ngõ xóm, hưởng ứng phân loại rác tại nguồn…
Trong bối cảnh thành phố, đất nước bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ, nhiều dự án lớn được triển khai, nhiều chính sách mới được thực thi thì không khí rộn ràng của ngày hội rất cần tiếp tục lan tỏa tinh thần “đại đoàn kết” vào đời sống hằng ngày. Bởi thiếu đồng thuận, thiếu niềm tin, thiếu sự chung tay của người dân, mọi chủ trương dù đúng đến đâu cũng khó thành công.
HẢI MINH