Phòng 'giặc lửa', giảm đau thương bằng những việc cụ thể

Vụ cháy rạng sáng 11/10 tại ngõ 180 phố Kim Hoa, phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) khiến 5 người trong cùng một gia đình tử vong tiếp tục là lời cảnh báo đau xót về hiểm họa khôn lường của “giặc lửa”. Một đám cháy nhỏ, chỉ vài phút, có thể biến căn nhà thân thuộc thành biển lửa, cướp đi sinh mạng và tài sản của cả gia đình.

Không chỉ Hà Nội, nhiều địa phương khác cũng liên tiếp xảy ra các vụ cháy nhà dân gây thiệt hại nghiêm trọng, trong đó có Hải Phòng. Dù phần lớn được lực lượng chức năng kịp thời cứu nạn song những sự cố ấy vẫn bộc lộ rõ bất cập trong ý thức phòng cháy của người dân, đặc biệt tại khu dân cư đông đúc, nhà ống, ngõ nhỏ, nơi phương tiện cứu hỏa khó tiếp cận.

Gần đây, đêm 29/7/2025, tại số 23 đường Nguyễn Bình, phường Gia Viên, hỏa hoạn bất ngờ bùng phát khi cả gia đình đang ngủ. Lửa lan nhanh từ tầng một, cửa cuốn bị khóa khiến 5 người mắc kẹt trong nhà. Rất may, lực lượng chức năng đã kịp thời phá cửa, dùng thang cứu được toàn bộ các nạn nhân. Trước đó, ngày 13/7/2025, tại phường An Hải, một căn nhà hai tầng gần chợ Minh Kha cũng bốc cháy dữ dội lúc nửa đêm, trong nhà có người già và trẻ nhỏ. Cảnh sát phải phá cửa sắt để cứu 4 người ra ngoài an toàn.

Điểm chung của các vụ việc này là đều xảy ra vào ban đêm, khi mọi người đang say ngủ; cửa nhà bị khóa kín, không có lối thoát phụ; thiếu thiết bị cảnh báo cháy sớm. Nhiều hộ dân vẫn giữ thói quen lắp cửa cuốn, cửa sắt để chống trộm mà quên mất rằng chính những cánh cửa ấy có thể khóa chặt con đường sống của mình. Khi hỏa hoạn bùng phát, chỉ vài phút khói độc đã đủ khiến người trong nhà ngạt thở.

Những vụ cháy gây thiệt hại về người và tài sản là lời nhắc nhở về trách nhiệm phòng cháy trong từng gia đình. “Phòng cháy hơn chữa cháy” - câu nói tưởng chừng quen thuộc nhưng nhiều người vẫn xem nhẹ. Phòng cháy không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng mà trước hết là ý thức tự bảo vệ của mỗi người dân.

Mỗi gia đình nên trang bị bình chữa cháy mini, thiết bị báo khói, đèn chiếu sáng khẩn cấp. Đây là những vật dụng nhỏ nhưng có thể cứu mạng sống mọi người. Khi thiết kế, sửa chữa nhà, cần tính đến lối thoát hiểm phụ, không khóa kín toàn bộ cửa ra vào. Nên lắp khóa cửa có thể mở từ bên trong để sẵn chìa khóa ở vị trí dễ thấy và dạy các thành viên trong nhà kỹ năng thoát hiểm, cách xử lý khi có cháy, cách di chuyển cúi thấp, dùng khăn ướt che miệng mũi để tránh ngạt khói...

Các khu dân cư, tổ dân phố cần duy trì diễn tập phòng cháy chữa cháy định kỳ, hướng dẫn kỹ năng thoát hiểm, cứu người, sử dụng bình chữa cháy. Chính quyền, lực lượng công an, dân phòng cần thường xuyên kiểm tra an toàn điện, gas tại các hộ dân, nhất là những nơi kinh doanh nhỏ lẻ trong khu dân cư. Công tác tuyên truyền phải liên tục, thiết thực, không chỉ dừng ở khẩu hiệu mà phải đi vào từng hộ gia đình, từng khu phố.

Mỗi người cũng cần thay đổi thói quen sinh hoạt: Không sạc điện thoại qua đêm, không tích trữ xăng dầu, gas trong nhà, không để vật dễ cháy gần ổ điện, không khóa chặt mọi cửa khi ngủ. Hãy coi việc phòng cháy là một phần của nếp sống an toàn, văn minh.

Những vụ cháy thương tâm thời gian qua đã để lại nỗi đau không gì bù đắp được. Nếu mỗi người biết rút ra bài học, nâng cao cảnh giác thì đó sẽ là cách thiết thực nhất để ngăn những bi kịch tương tự tái diễn. “Giặc lửa” không chừa một ai, mỗi người cần nâng cao ý thức, chủ động phòng ngừa.