-Đồng chí cho biết tình hình tội phạm sử dụng mạng xã hội, điện thoại để lừa đảo thời gian qua?
- Loại tội phạm này đang gia tăng trong thời gian gần đây. Riêng trên địa bàn thành phố, năm 2018, lực lượng chức năng phát hiện 9 vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản có cùng thủ đoạn, phương thức trên. Tuy nhiên, con số trên chưa phản ánh đúng thực tế, vì nhiều vụ việc người dân ngại tố cáo. Đây là loại hình tội phạm mới, các đối tượng sử dụng phương thức, thủ đoạn rất tinh vi nhằm đối phó với cơ quan chức năng.
Ngoài hình thức lừa đảo như: thông báo nhận trúng thưởng trả tiền cước; đối tượng người nước ngoài kết bạn qua mạng xã hội sau đó hứa chuyển tiền, quà có giá trị lớn và nộp phí để nhận quà tặng; “hack ních” facebook, zalo chiếm đoạt quyền sử dụng sau đó giả danh người quen nhắn tin nhờ chuyển tiền, nạp thẻ điện thoại…Gần đây, xuất hiện đối tượng lừa đảo, chiếm đoạt tiền bằng hình thức lợi dụng danh nghĩa cán bộ cơ quan công an, viện kiểm sát hoặc tòa án gọi điện đến số điện thoại cá nhân thông báo việc nợ tiền cước hay có liên quan đến vụ án rửa tiền, chuyên án ma túy lớn… Vì lo sợ nhiều người tin và làm theo yêu cầu của kẻ xấu.
- Đồng chí đánh giá thế nào về mức độ nghiêm trọng của loại tội phạm này?
- Qua quá trình điều tra, chúng tôi nhận thấy, các đối tượng tập trung móc nối với người Việt Nam hiện đang sinh sống tại nước ngoài hoặc liên kết người nước ngoài thực hiện hành vi phạm tội. Thông qua mạng viễn thông, mạng xã hội, các đối tượng lừa đảo nhắn tin làm quen sau đó hứa chuyển quà có giá trị lớn hoặc sử dụng số điện thoại đầu số giống với số điện thoại của lực lượng công an, dùng sim rác hay số máy ảo gọi đến số điện thoại của nạn nhân đe dọa, yêu cầu phải chuyển tiền theo sự hướng dẫn nếu không muốn liên quan đến pháp luật...
Với những thủ đoạn như vậy, chúng gây thiệt hại lớn về kinh tế của người dân. Theo thống kê sơ bộ, trong năm 2018, riêng trên địa bàn Hải Phòng có gần 10 bị hại, chuyển vào tài khoản của bọn tội phạm với số tiền nhiều tỷ đồng, có trường hợp 13 lần chuyển tiền, làm theo yêu cầu của kẻ xấu.
Việc xử lý tận gốc các đường dây tội phạm này rất khó khăn do hoạt động điều hành thường ở nước ngoài hoặc khu vực biên giới.
-Vậy đâu là nguyên nhân khiến loại tội phạm này gia tăng?
Nguyên nhân một phần do việc quản lý sử dụng internet, mạng xã hội và sim điện thoại còn lỏng lẻo. Ai cũng có thể mua được sim rác hoặc truy cập internet công cộng. Đây chính là cơ hội để tội phạm công nghệ cao gia tăng hoạt động. Ngoài ra, đối tượng phạm tội đánh vào tâm lý hám lợi, nhẹ nhạ cả tin của không ít người, nhất là chị em để thực hiện hành vi phạm tội. Nhiều vụ việc bị hại không dám trình báo hoặc xảy ra một thời gian mới trình báo cơ quan công an nên việc điều tra gặp nhiều khó khăn. Việc mở tài khoản ngân hàng khá dễ dàng, nhiều người mở tài khoản và bán lại thông tin thẻ cho đối tượng xấu và bị chúng sử dụng thành công cụ phạm tội.
Điều đáng nói là các phương thức, thủ đoạn hoạt động của loại tội phạm trên được tuyên truyền rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng, tuy nhiên còn không ít người dân nhẹ dạ, cả tin dẫn tới bị mất tài sản.
-Đồng chí có khuyến cáo gì để người dân phòng, ngừa loại tội phạm này?
Để không rơi vào “bẫy” của những kẻ lừa đảo, người dân cần lưu ý: khi cơ quan chức năng đề nghị làm việc bao giờ cũng có giấy mời, giấy triệu tập làm việc tại trụ sở của cơ quan công an. Nguyên tắc không bao giờ làm việc qua điện thoại. Nếu người dân gặp tình trạng trên cần bình tĩnh, báo cơ quan công an và cố gắng thu thập thông tin của đối tượng lừa đảo, phục vụ công tác điều tra.
Khi đối tượng lừa đảo sử dụng điện thoại yêu cầu người dân cung cấp thông tin cá nhân, số tài khoản, thẻ tín dụng...tuyệt đối không làm theo. Đối với trường hợp nhắn tin nhờ chuyển tiền, nạp thẻ điện thoại…, người dân cần gọi điện thoại cho chủ tài khoản để xác nhận trước khi thực hiện giao dịch; không mua, bán, chuyển giao tài khoản cá nhân hoặc cho mượn giấy chứng minh nhân dân. Mọi người nên cẩn trọng khi chia sẻ những thông tin cá nhân trên internet, nhất là các trang mạng xã hội, để tránh bị khai thác thông tin cá nhân để lừa đảo. Nếu nghi vấn hoặc phát hiện cá nhân, tổ chức nào hoạt động lừa đảo hoặc số tài khoản nào được yêu cầu chuyển nộp tiền không có lý do chính đáng người dân cần báo ngay cơ quan công an gần nhất./.
- Trân trọng cảm ơn đồng chí!
Minh Khôi
