Từ một sân chơi robotics miễn phí, một nhóm học sinh ở xã Hà Bắc (Hải Phòng) xuất sắc giành giải nhất khu vực miền Bắc trong Cuộc thi Robocon ORC năm 2026 và lọt tốp 1/8 đội mạnh nhất toàn quốc.

Vừa trở về từ vòng chung kết toàn quốc Cuộc thi Robocon ORC (Open Robotics Challenge) do Viện Nghiên cứu thiết kế trường học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) phối hợp cùng Trường Đại học Công nghệ kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh, Trường Đại học Phan Thiết, OHStem Education tổ chức, niềm vui vẫn hiện rõ trên gương mặt cô giáo Vũ Thị Nam, giáo viên Trường THCS Cẩm Chế và các học sinh trong nhóm tham gia cuộc thi.
Đầu năm 2026, khi biết đến Cuộc thi Robocon ORC do Viện Nghiên cứu và Thiết kế trường học tổ chức, cô Nam chủ động tìm hiểu thể lệ, liên hệ với Ban tổ chức và đề xuất với các nhà trường trong xã tuyển chọn học sinh có chung niềm đam mê công nghệ.
Được sự đồng ý của các trường, một đội tuyển liên trường mang tên Phoenix Robotics được thành lập với 5 thành viên. Trong đó có ba học sinh của xã Hà Bắc gồm em Tiêu Nguyễn Thiện An (lớp 8A, Trường THCS Cẩm Chế), Nguyễn Tùng Dương (lớp 8C, Trường THCS Cẩm Chế) và Nguyễn Bá Hồng Phúc (lớp 8E, Trường THCS Tân Việt) cùng các đồng đội ở trường khác gồm: Nguyễn Tâm Anh (lớp 8C, Trường THCS Thanh An, xã Hà Nam) và Lê Tuấn Anh (lớp 6D, Trường THCS Chu Văn An, xã Thanh Hà). Đây đều là những học sinh có năng khiếu tin học, yêu thích lập trình và sáng tạo kỹ thuật.
Cô Nam cho biết, niềm đam mê với Robotics và giáo dục STEM đã được cô ấp ủ từ nhiều năm trước. "Tôi luôn mong muốn học sinh ở quê mình cũng được tiếp cận với khoa học công nghệ, được tự tay lắp ráp, lập trình robot và tham gia những sân chơi lớn để học hỏi, trải nghiệm. Nhiều người từng cho rằng điều đó khá xa vời đối với học sinh nông thôn, nhưng tôi luôn tin nếu được trao cơ hội và định hướng đúng đắn, các em hoàn toàn có thể làm được", cô Nam nói.
Vì thế, khi lựa chọn được các học sinh, cô và trò đã cùng nhau làm quen với thiết bị, lắp ráp robot, tập điều khiển linh hoạt để robot có thể nâng khay, sắp xếp khay, đưa bóng vào rổ, vận chuyển nông sản… thành thạo trong 2 phút. Với nỗ lực của cả cô và trò, đầu tháng 5, Cuộc thi Robocon ORC khu vực miền Bắc năm học 2025 - 2026 được tổ chức tại Trường Đại học Thành Đông với chủ đề “Mùa vàng công nghệ, kỷ nguyên vươn mình” thu hút 65 đội với hơn 300 học sinh, sinh viên đến từ nhiều trường tiểu học, THCS, THPT và các câu lạc bộ của 11 tỉnh, thành phố trên cả nước tham gia. Nhóm học sinh của cô giáo Nam đã giành giải nhất nội dung ORC Explorer, vượt qua nhiều đối thủ mạnh đến từ các thành phố lớn.

Tiếp nối thành công đó, đội tuyển Phoenix Robotics giành quyền tham dự vòng chung kết toàn quốc diễn ra ngày 6 và 7/6 tại thành phố Hồ Chí Minh. Tại sân chơi quy tụ gần 500 học sinh, sinh viên trên cả nước, đội đã lọt vào tốp 1/8 đội mạnh nhất, tiếp tục khẳng định năng lực của học sinh vùng quê Hà Bắc trên sân chơi công nghệ toàn quốc và được Ban tổ chức trao giải Fair Play dành cho tập thể có phong cách thi đấu đẹp.
Trong khoảng thời gian ngắn diễn ra các cuộc thi lớn, cả cô và trò đều khắc phục khó khăn. Sau mỗi buổi học trên lớp, các thành viên Phoenix Robotics lại tập trung để nghiên cứu sa bàn, lập trình và điều khiển robot thực hiện các nhiệm vụ như vận chuyển nông sản, đưa bóng vào rổ, xếp khay, cắm cờ... Mỗi trận đấu chỉ diễn ra trong khoảng hai phút nhưng đòi hỏi robot phải vận hành chính xác, linh hoạt và ổn định.
Em Tiêu Nguyễn Thiện An cho biết: "Lúc đầu chúng em rất bỡ ngỡ vì chưa từng tiếp xúc với robot. Có những hôm lập trình mãi mà robot không chạy đúng ý, cả nhóm phải sửa đi sửa lại nhiều lần. Nhưng càng làm chúng em càng thấy thích thú vì mỗi lần khắc phục được lỗi lại học thêm nhiều kiến thức mới”.
Còn em Nguyễn Tùng Dương chia sẻ: "Điều khó nhất là phải phối hợp thật ăn ý giữa các thành viên. Khi thi đấu chỉ có thời gian rất ngắn nên mọi thao tác đều phải chuẩn xác. Chúng em đã luyện tập rất nhiều để có được kết quả tốt nhất”.
Theo cô giáo Nam, đây là phần thưởng khiến cô xúc động không kém giải nhất. "Các con luôn thi đấu trung thực, đoàn kết và không bỏ cuộc. Giải Fair Play là sự ghi nhận cho những giá trị đẹp mà chúng tôi luôn hướng tới", cô Nam chia sẻ.

Ngay sau thành tích nổi bật của đội tuyển Phoenix Robotics, lãnh đạo xã Hà Bắc đã tổ chức gặp mặt, biểu dương và trao quà động viên các thành viên trong đội. Sự ghi nhận kịp thời của địa phương là nguồn động viên để các em tiếp tục chinh phục những sân chơi lớn hơn.
Bà Trịnh Thị Nguyên, Trưởng Phòng Văn hoá - Xã hội xã Hà Bắc cho biết: "Thành tích của đội tuyển Phoenix Robotics là niềm tự hào của địa phương. Đây không chỉ là kết quả của sự nỗ lực từ phía cô giáo và các em học sinh mà còn cho thấy học sinh nông thôn hoàn toàn có thể vươn xa nếu được tạo điều kiện phù hợp. Chúng tôi mong các nhà trường, phụ huynh tiếp tục đồng hành để các em phát huy đam mê khoa học công nghệ, tham gia ở các sân chơi lớn hơn”.
Hiện nay, cô giáo Vũ Thị Nam tiếp tục hướng dẫn các em chuẩn bị tham gia sân chơi "Tài năng Robot - ROBOTACON WRO Hải Phòng 2026" do Thành đoàn Hải Phòng phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức.
MINH NGUYÊN