Núp dưới hợp đồng ủy quyền
Chung cư HH3, HH4 Đồng Quốc Bình đang được hoàn thiện, bàn giao tới các hộ dân trong năm 2020
Tại buổi trả lời chất vấn của đại biểu HĐND ngày 5-12 kỳ họp thứ 11, HĐND thành phố khóa 15, Giám đốc Sở Xây dựng Phùng Văn Thanh khẳng định: Hiện tượng mua bán, chuyển nhượng quyền thuê nhà của những hộ dân có nhà tập thể tại phường Đồng Quốc Bình được coi là giao dịch dân sự về nhà ở.
Tuy nhiên, việc mua bán, chuyển nhượng này không theo các quy định của pháp luật. Cụ thể, việc chuyển quyền thuê nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước phải được cơ quan có thẩm quyền cho phép theo quy định. Đến nay, Sở Xây dựng chưa xác nhận bất cứ hồ sơ đề nghị chuyển quyền thuê nhà nào tại khu chung cư này. Tuy nhiên, tháng 12-2019, trong vai người tìm mua nhà, phóng viên tiếp cận được với các bộ hợp đồng đặt cọc, mua bán căn hộ tại chung cư phường Đồng Quốc Bình của một công ty môi giới bất động sản. Thực tế là việc chuyển nhượng quyền thuê các căn hộ chung cư của thành phố. Theo đó, bên bán là các hộ sinh sống tại chung cư từ Đ1 đến Đ27 phường Đồng Quốc Bình và ngõ 47 Lê Lai trước đây, nay được tiếp tục thuê nhà tại chung cư Đồng Quốc Bình sau khi công trình hoàn thiện. Bên mua là người có nhu cầu nhà ở hoặc các nhà đầu tư bất động sản. Trong các hợp đồng đặt cọc ghi rõ: “Sau khi nhận đủ tiền, bên bán có trách nhiệm hỗ trợ bên mua ký các thủ tục phát sinh sau này liên quan đến việc bốc thăm, nhận nhà, ký chuyển dịch hợp đồng sang tên cho bên mua mà không đòi hỏi bất kỳ chi phí nào". Một số hợp đồng giữa hai bên được thực hiện tại các văn phòng công chứng dưới dạng hợp đồng ủy quyền. Sau khi bên mua quyền thuê nhà hoàn tất việc thanh toán, bên bán sẽ ủy quyền cho bên mua toàn quyền quản lý, trông coi và giải quyết mọi vấn đề phát sinh liên quan tới căn hộ được thuê; được thay mặt bên ủy quyền ký các văn bản chuyển quyền thuê nhà cho người khác.
Khu chung cư HH3, HH4 phường Đồng Quốc Bình (quận Ngô Quyền) với 1456 căn dự kiến hoàn thiện và bàn giao cho khách hàng từ tháng 4-2020. Tuy nhiên, ngay khi công trình đang thi công, hoạt động mua bán, chuyển nhượng quyền thuê các căn hộ này diễn ra tấp nập. Kết quả tìm kiếm trên internet cho thấy có hơn 30 đơn vị kinh doanh, môi giới bất động sản cung cấp căn hộ tại khu chung cư này. Mặc dù chưa được bốc thăm thuê nhà nhưng giá các căn hộ chung cư kể trên được chào bán từ 700 đến 750 triệu đồng.
Được biết, hiện nay, Sở Xây dựng cũng có văn bản gửi Công ty TNHH MTV Quản lý và Kinh doanh nhà, UBND quận Ngô Quyền, đề nghị tiếp tục bố trí cho thuê căn hộ chung cư mới, có diện tích bằng hoặc lớn hơn diện tích nhà ở cũ đối với các hộ thuê nhà thuộc sở hữu Nhà nước tại khu chung cư từ Đ1 – Đ27 Đồng Quốc Bình và ngõ 47 Lê Lai trước đây. Đồng thời, không xem xét bố trí nhà ở tại chung cư mới xây dựng đối với những trường hợp chuyển quyền thuê nhà ở không hợp pháp. Như vậy, các giao dịch chuyển nhượng quyền thuê nhà tại chung cư này, người nhận chuyển nhượng không được thuê nhà. Kéo theo đó là nguy cơ phát sinh các tranh chấp liên quan tới quyền sử dụng căn hộ.
Không giao nhà ở khi chuyển nhượng quyền thuê nhà bất hợp pháp
Luật sư Vũ Đình Dực, Trưởng Văn phòng luật sư Bạch Đằng cho biết: Điều 475 Bộ luật Dân sự quy định, bên thuê có quyền cho thuê lại tài sản mà mình đã thuê, nếu được bên cho thuê đồng ý. Các căn hộ chung cư tái định cư này thuộc quyền sở hữu của nhà nước, và Công ty TNHH MTV Quản lý và Kinh doanh nhà là đơn vị được giao quản lý. Do đó, việc chuyển quyền thuê phải có sự chấp thuận của đơn vị này. Những giao dịch chuyển nhượng quyền thuê nhà mà không được đơn vị quản lý chấp thuận sẽ không giá trị.
Mặt khác, trong thực tế, nhiều người có nhu cầu về chỗ ở lựa chọn phương án vay mượn tiền để mua nhà, thậm chí vay nóng với lãi suất cao. Sau đó tiếp tục hoàn thiện các thủ tục để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho căn nhà mới rồi thế chấp trong ngân hàng để vay tiền với lãi suất phù hợp hơn. Tuy nhiên, với những căn hộ thuộc diện cho thuê của nhà nước giống như khu HH3, HH4 phường Đồng Quốc Bình không được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở. Chị Nguyễn Thanh Hoài, Giám đốc khách hàng Ngân hàng TMCP OCB chi nhánh Hải Phòng cho biết: Trường hợp không có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở, chỉ có hợp đồng thuê nhà, thì người dân không đủ điều kiện mang tài sản thế chấp vay ngân hàng. Kéo theo đó là nguy cơ gánh chịu lãi suất cao từ các quỹ tín dụng không chính thức. Do đó, người dân không nên nhận chuyển nhượng quyền thuê các căn hộ thuê thuộc quyền sở hữu nhà nước để hạn chế bất lợi kể trên.
Bài: Như An - Ảnh: Trung Kiên
