Để lễ hội thực sự là ngày vui

Mỗi độ xuân về, hàng nghìn lễ hội lớn nhỏ lại diễn ra trên khắp mọi miền Tổ quốc. Bên cạnh niềm vui lớn, thực tế còn cho thấy, chỉ một sơ suất nhỏ trong tổ chức hoặc một phút chủ quan của người tham gia cũng có thể dẫn đến hậu quả đau lòng.

Điển hình là vụ việc đau lòng xảy ra tại hội làng truyền thống ở Thái Lai (Hà Nội), một nam đô vật tử vong do chấn thương cổ.

Đấu vật vốn là nét đẹp văn hóa lâu đời của nhiều hội làng miền Bắc, thể hiện tinh thần thượng võ và sức mạnh của trai tráng. Nhưng khi yếu tố chuyên môn, bảo hộ và y tế không được chuẩn bị đầy đủ, rủi ro có thể xảy ra bất cứ lúc nào.

Một sự việc khác xảy ra tại lễ hội cầu ngư ở phường Thuận An (Huế), khi chiếc ghe chở người dân đi xem đua ghe bất ngờ bị lật, khiến hai người tử vong.

Những tai nạn đáng tiếc như vậy nhắc nhở rằng lễ hội càng đông người tham gia, quy mô càng lớn, yêu cầu bảo đảm an toàn càng phải được đặt ra nghiêm túc và chặt chẽ.

Theo thống kê của ngành văn hóa, toàn thành phố Hải Phòng hiện có khoảng 1.300 lễ hội được tổ chức hằng năm. Hệ thống lễ hội trải rộng từ đô thị đến các vùng ven biển, hải đảo, vùng nông thôn và các khu di tích lịch sử. Nhiều lễ hội có quy mô lớn, thu hút hàng vạn người tham gia như Lễ hội Côn Sơn - Kiếp Bạc, Lễ hội đền thờ Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm, các lễ hội đua thuyền vùng biển, Lễ hội vật truyền thống làng Vĩnh Khê... Sự phong phú ấy tạo nên đời sống văn hóa sôi động, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu rất cao đối với công tác tổ chức và bảo đảm an toàn.

Những năm gần đây, chính quyền thành phố chú trọng hơn đến công tác quản lý và tổ chức lễ hội theo hướng văn minh, an toàn. Tại nhiều lễ hội lớn như Lễ hội Từ Lương Xâm hay các hoạt động tại khu di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc, công tác chuẩn bị thường được triển khai từ sớm.

Nhờ sự chuẩn bị bài bản, các lễ hội không chỉ diễn ra trang nghiêm, vui nhộn, mà còn bảo đảm trật tự, an toàn cho người dân và du khách. Nhiều lễ hội được tổ chức trong không khí trang trọng, an toàn hơn nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền và cộng đồng.

Tuy vậy, dù công tác quản lý có chặt chẽ đến đâu, sự an toàn của lễ hội vẫn phụ thuộc rất lớn vào ý thức của mỗi người tham gia. Lễ hội là không gian chung của cộng đồng, vì vậy mỗi người cần tự điều chỉnh hành vi của mình: Không chen lấn, xô đẩy; không cổ vũ quá khích; tuân thủ hướng dẫn của lực lượng chức năng; giữ gìn vệ sinh môi trường và tôn trọng không gian tâm linh. Những hành động nhỏ nhưng thiết thực ấy góp phần giúp lễ hội diễn ra trật tự và văn minh hơn.

Giữ cho lễ hội an toàn cũng chính là giữ cho niềm vui được trọn vẹn. Khi công tác quản lý được thực hiện nghiêm túc và ý thức cộng đồng được nâng cao, lễ hội không chỉ là ngày hội văn hóa mà còn trở thành biểu hiện sinh động của một xã hội văn minh, trách nhiệm và giàu bản sắc. Khi đó, những giá trị truyền thống tốt đẹp của lễ hội mới thực sự được phát huy và lan tỏa bền vững trong đời sống hôm nay.

Nhìn rộng ra ở nhiều địa phương khác trong cả nước, bài học về tổ chức lễ hội an toàn cũng ngày càng được chú trọng. Một số nơi chủ động điều chỉnh quy mô một số trò chơi dân gian có yếu tố nguy hiểm, tăng cường hàng rào an toàn hoặc kiểm soát số lượng người tham gia tại các điểm lễ hội đông đúc. Những kinh nghiệm đó cho thấy, việc tổ chức lễ hội trong đời sống hiện đại cần sự chuyên nghiệp và khoa học hơn, đồng thời gìn giữ được tinh thần truyền thống...