Làm gì để tăng trưởng bền vững?

Những ngày cuối năm, khi các báo cáo tổng kết lần lượt được công bố, tăng trưởng GRDP hai con số của Hải Phòng trở thành điểm nhấn nổi bật trong bức tranh chung về phát triển kinh tế - xã hội cả nước. Con số ấy đủ để khẳng định vai trò đầu tàu, đủ tạo tâm thế tích cực khi bước sang năm mới.

Tuy nhiên, đằng sau những số liệu tăng trưởng tích cực ấy là một câu hỏi khác, quan trọng không kém những nỗ lực đã làm nên một năm phát triển kinh tế - xã hội đầy tích cực. Đó là tăng trưởng được tạo ra theo cách nào, đâu là những điểm mạnh và làm sao để giữ nhịp tăng trưởng bền vững?

Một trong những trụ đỡ quan trọng vẫn là khu vực sản xuất công nghiệp và chuỗi giá trị đi kèm, từ vận tải, kho bãi, dịch vụ cảng biển đến thương mại. Đây là lợi thế được hình thành qua nhiều năm, mang đậm bản sắc của thành phố công nghiệp, cảng biển với hạ tầng phát triển nhanh, có sức hút đầu tư mạnh.

Các nhà máy chạy đều, cảng sôi động, dòng hàng hóa thông suốt góp phần quan trọng trong tăng trưởng.

Tuy nhiên, thẳng thắn mà nói, khu vực công nghiệp có sự phụ thuộc nhất định vào các yếu tố bên ngoài. Ví như lượng đơn hàng xuất khẩu, diễn biến thị trường quốc tế, chiến lược phát triển thị phần của các tập đoàn kinh tế lớn toàn cầu.

Môi trường bên ngoài thuận lợi sẽ tạo động lực tăng trưởng mạnh. Nhưng khi thị trường thay đổi, nhịp độ tăng trưởng sẽ ít nhiều bị ảnh hưởng. Điều này hoàn toàn từ những tác động với hiệu ứng toàn cầu, rất khó kiểm soát.

Tăng trưởng năm 2025 là kết quả tổng hợp của nhiều điều kiện thuận lợi, cùng với nỗ lực điều hành của chính quyền thành phố trong bối cảnh tổ chức bộ máy và phương thức quản lý có nhiều thay đổi. Để bước sang năm mới một cách vững vàng hơn, thành phố không thể chỉ trông chờ vào việc những điều kiện thuận lợi ấy tiếp tục lặp lại.

Một lực đẩy đáng kể khác đối với tăng trưởng GRDP, đó là đầu tư công. Khi khu vực kinh tế tư nhân và thị trường còn có sự lưỡng lự, dao động nhất định, đầu tư công đã đóng vai trò dẫn dắt, tạo việc làm, kích hoạt nhu cầu vật liệu, vận tải, dịch vụ xây dựng; đồng thời tạo nền tảng hạ tầng cho những năm sau.

Đây là điểm tích cực, nhưng cũng có điểm cần nhìn nhận. Đó là nếu phụ thuộc vào các giai đoạn của dự án, tăng trưởng kinh tế dễ rơi vào tình trạng “tăng trưởng nóng”, “tăng trưởng theo tiến độ giải ngân”.

Khi nhìn sâu hơn, phần thiếu nhất của nền kinh tế vẫn nằm ở sức mạnh nội tại của khu vực doanh nghiệp trong nước. Doanh nghiệp nội đông về số lượng, nhưng năng lực cạnh tranh, khả năng tham gia chuỗi cung ứng, khả năng mở rộng sản xuất, kinh doanh còn hạn chế.

Doanh nghiệp trong nước, nhất là khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa cần bứt phá mạnh mẽ hơn. Nếu không, bức tranh tăng trưởng của thành phố có thể sẽ “chỗ sáng trưng, chỗ le lói”.

Một vấn đề khác đặt ra, đó là tăng trưởng kinh tế “thẩm thấu” tới đâu trong đời sống? Thành phố phát triển phải đồng nghĩa với công việc ổn định, thu nhập đủ sống, rồi nhà ở, trường học, bệnh viện, cho đến giao thông đỡ ùn tắc, môi trường đáng sống. Vì vậy, bài toán tăng trưởng kinh tế cũng cần lời giải cho cả vấn đề về áp lực đô thị, chất lượng cuộc sống.

Hải Phòng đang dần chuyển trọng tâm trong thu hút đầu tư, từ “lượng” sang “chất”. Đầu tư mới vẫn quan trọng, nhưng quan trọng không kém là nâng chất lượng dự án, chuỗi sản xuất. Giá trị tạo ra tại chỗ tăng lên sẽ thúc đẩy tính bền vững của tăng trưởng.

Năm mới cũng là dịp để thành phố rà soát, “làm mới” hạ tầng sản xuất, môi trường kinh doanh, dịch vụ hỗ trợ, cũng như chất lượng nguồn nhân lực. Từ đó tạo động lực khuyến khích doanh nghiệp nội địa tăng trưởng, trong đó có kinh tế tập thể, hộ, cá nhân kinh doanh cũng như cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Tăng trưởng GRDP tích cực năm 2025 phản ánh sự chung sức, đồng lòng của chính quyền thành phố, người dân và doanh nghiệp. Nhưng giá trị lớn nhất của kết quả ấy, đó là tạo ra một mặt bằng mới.

Nấc thang mới đồng nghĩa với yêu cầu mới, đó là tăng trưởng không chỉ nhanh mà phải bền, không chỉ mạnh ở vài mũi nhọn mà cần toàn diện hơn, không chỉ nườm nượp các xe container, khí thế phấn khởi tại các nhà máy, mà còn phải đưa Hải Phòng trở thành thành phố hiện đại hơn, đáng sống hơn.