(HPĐT)- Gần đây, trên địa bàn thành phố xảy ra một số vụ án mà tội phạm và người bị hại là người thân trong gia đình. Vấn đề đặt ra là cần có các giải pháp phòng ngừa sớm, ngăn chặn, không để xảy ra các vụ việc tương tự.
Tuyên truyền, nâng cao hiểu biết pháp luật cho người dân sẽ góp phần ngăn chặn hành vi vi phạm pháp luật.
Trong ảnh: Phổ biến kiến thức pháp luật tới người dân trên địa bàn xã Kiến Quốc (huyện Kiến Thụy).
Khi người thân hại nhau
Sáng 1-8, tại thôn Tiên Nông, xã Đại Bản (huyện An Dương) xảy ra vụ xô xát trong gia đình, khiến 3 người bị thương nặng. Được biết, chị Nguyễn Thị H., sinh năm 1987, kết hôn với anh Nguyễn Văn M., có 2 con nhỏ. Do mâu thuẫn gia đình, chị H. về nhà mẹ đẻ tại thôn Tiên Nông. Khi anh M. tới tìm chị H. để giải quyết việc riêng, giữa hai người xảy ra xô xát, cãi vã. Không làm chủ được bản thân, anh M. dùng bình thủy tinh và dao tấn công vợ. Thấy vậy, chị gái của chị H. khi chạy ra can nhưng cũng bị anh M. tấn công, bị thương vào đầu. Sau xô xát, anh M. vào nhà cố thủ, dùng dao tự sát nhưng không thành. Ngay sau đó, 3 người được đi cấp cứu tại bệnh viện.
Trước đó, vào tối 22-3- 2021, ở phường Lê Lợi (quận Ngô Quyền) xảy ra vụ án mạng. Tức giận vì con trai (đang học lớp 9) bỏ thi giữa học kỳ, Nguyễn Hùng C. dùng đũa đâm vào ngực con, không may vào trúng động mạch chủ, gây mất máu cấp khiến nạn nhân không qua khỏi. Cũng trong tháng 3-2021, tại ngõ Đặng Kim Nở, phường Cát Dài (quận Lê Chân), Nguyễn Hoài Thương, sinh năm 1991, trú tại số 35 gác 2 Đặng Kim Nở dùng dao tấn công bác của mình, khiến người này tử vong tại chỗ. Nguyên nhân được xác định là mâu thuẫn liên quan đến tài sản là căn nhà mà người bác của Thương đang ở.
Theo thống kê của Bộ Công an, thời gian qua, có 15-17% số vụ án giết người trên cả nước xảy ra giữa những người thân trong gia đình. Số liệu trên cho thấy, tình trạng mâu thuẫn phát sinh trong đời sống, ứng xử giữa những người sống chung dưới một mái nhà đang có những vấn đề đáng quan tâm, cần phát hiện, hóa giải kịp thời để phòng ngừa, ngăn chặn nguy cơ xảy ra sự việc đáng tiếc.
Chủ động ngăn chặn xung đột
Tiến sĩ Đoàn Minh Tỵ, chuyên gia tâm lý học cho biết: Những vụ án kể trên không chỉ khiến nạn nhân bị thương tích, thậm chí mất mạng sống mà còn gây hoang mang, lo lắng, bất an trong cộng đồng dân cư trước sự gia tăng của những hành vi trái đạo đức và trái pháp luật. Thực tế, trong sinh hoạt hằng ngày, mọi gia đình đều khó tránh khỏi việc nảy sinh mâu thuẫn giữa các thành viên. Tuy nhiên, việc đẩy những va chạm đơn thuần thành xô xát tới mức phạm tội như nhiều vụ án gần đây có nhiều nguyên nhân, đặc biệt là tác động từ những biến đổi trong đời sống xã hội.
Còn đánh giá của thẩm phán Nguyễn Minh Thu, TAND quận Ngô Quyền, qua thực tế xét xử các vụ án, có thể thấy, ngoài những lý do mâu thuẫn trực tiếp giữa bị cáo và nạn nhân, có thể thấy yếu tố gia đình tác động rất lớn tới nhân cách, hành vi của mỗi cá nhân. Với những cá nhân sống trong gia đình không êm ấm, đầy đủ, như: cha mẹ ly hôn; cha hoặc mẹ hoặc cả cha, mẹ mất hay không nuôi con, gia đình không hòa thuận, hạnh phúc, hay có sự cãi vã… sẽ dễ hình thành tính cách thành viên trong gia đình nóng nảy, bạo lực, nguy cơ phạm tội cao. Vì vậy, để ngăn chặn tình trạng này, trước hết, việc xây dựng gia đình hạnh phúc có ý nghĩa rất quan trọng, mỗi cá nhân được trang bị nhận thức đúng về giá trị của gia đình, tình thân để điều chỉnh được hành vi, cái tôi của mình đúng mức, từ đó có ý thức bảo vệ hạnh phúc gia đình; biết dung hòa trong giải quyết mâu thuẫn. Đối với ngành Tòa án, trong giải quyết, xét xử các vụ án có áp dụng tình tiết tăng nặng với các đối tượng phạm tội có tính chất côn đồ. Theo đó, khi giữa bị cáo và bị hại không có mâu thuẫn hoặc mâu thuẫn nhỏ nhặt mà bị cáo dùng hành vi côn đồ để giải quyết thì sẽ bị áp dụng tình tiết tăng nặng để tạo sự răn đe, tính giáo dục và ngăn ngừa nguy cơ phạm tội.
Bên cạnh đó, rất cần sự chung tay từ cộng đồng, xã hội để bảo vệ gia đình trước những tác động tiêu cực nảy sinh trong đời sống. Trước hết, chính quyền các địa phương, lực lượng công an, các ngành, đoàn thể cần tăng cường tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật để mỗi người hiểu rõ nghĩa vụ của mình trước pháp luật, tránh vượt quá các giới hạn dẫn tới vi phạm pháp luật khi giải quyết các mâu thuẫn gặp phải trong đời sống. Các tổ chức Công đoàn, Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, các tổ dân phố… chủ động nắm bắt các mâu thuẫn mà hội viên của mình đang gặp phải, các vấn đề nổi cộm trong đời sống người dân… để từ đó có giải pháp can thiệp, động viên, kịp thời hóa giải mâu thuẫn từ khi mới manh nha, không để phát triển thành xung đột gây hậu quả xấu./.
THÀNH LÊ - Ảnh: THANH MAITheo thống kê của Viện Kiểm sát nhân dân thành phố, 6 tháng đầu năm 2021, các cơ quan chức năng khởi tố 683 vụ án hình sự, trong đó có 199 vụ án tội phạm về trật tự xã hội với 450 bị can, 15 vụ giết người với 27 bị can. Nhiều vụ án bị can và bị hại có quan hệ gần gũi, huyết thống, nhiều vụ án xuất phát từ mâu thuẫn trong quan hệ tình cảm nam, nữ.
