Nhã nhạc cung đình giữa lòng đô thị cảng

Cùng niềm đam mê

Những người yêu âm nhạc truyền thống đã tập hợp, tự học, tự truyền dạy để đưa những thanh âm xưa đến gần hơn với công chúng.

Thứ Ba hằng tuần, tại nhà ông Phạm Văn Hùng, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Nhạc lễ và múa Sênh tiền trang An Biên, những âm thanh quen thuộc lại vang lên. Người chuẩn bị nhạc cụ, người ôn lại từng nhịp, người luyện giọng, người tập múa sênh tiền. Mỗi thành viên đảm nhiệm một phần việc, cùng phối hợp trong những tiết mục nhạc lễ, nhã nhạc và nghệ thuật truyền thống.

Những buổi tập như vậy đã trở thành sinh hoạt thường xuyên của câu lạc bộ. Khi chuẩn bị tham gia các sự kiện văn hóa lớn hoặc phục vụ nghi lễ tại lễ hội, tần suất luyện tập được tăng lên để các thành viên có thêm thời gian phối hợp, hoàn thiện chương trình.

Câu lạc bộ hiện có khoảng 60 thành viên, gồm ca sĩ, nhạc công, diễn viên múa sênh tiền, quan tế viên và những người thực hành các loại hình nghệ thuật truyền thống khác. Họ thuộc nhiều độ tuổi, nghề nghiệp khác nhau nhưng cùng gặp nhau ở tình yêu với âm nhạc truyền thống.

Tiền thân của Câu lạc bộ là Đội nhạc lễ trang An Biên, được thành lập từ năm 2010. Ban đầu, đội chủ yếu phục vụ nhạc lễ tại các lễ hội, di tích và hoạt động nghi lễ trên địa bàn thành phố. Trong quá trình hoạt động, những người tham gia dần tìm thấy sự đồng điệu về sở thích, đặc biệt là với nhã nhạc cung đình.

Đến năm 2019, Câu lạc bộ Nhạc lễ và múa Sênh tiền trang An Biên chính thức được thành lập. Từ đây, hoạt động của câu lạc bộ từng bước đi vào nền nếp, vừa duy trì sinh hoạt thường xuyên, vừa tham gia biểu diễn tại các lễ hội, sự kiện văn hóa của thành phố.

Bà Nguyễn Thị Hiền là một trong những thành viên gắn bó với câu lạc bộ từ những ngày đầu. Với bà, việc đến với nhã nhạc trước hết xuất phát từ tình yêu đối với nghệ thuật truyền thống. “Chúng tôi tự tìm đến nhau vì cùng yêu âm nhạc truyền thống. Người biết trước chỉ cho người đến sau, rồi mỗi người lại tự tìm hiểu thêm. Cứ vừa học, vừa tập, vừa sửa cho nhau để cùng tiến bộ”, bà Hiền chia sẻ.

Để thanh âm xưa vang mãi

Từ những buổi phục vụ nghi lễ tại di tích, Câu lạc bộ Nhạc lễ và múa Sênh tiền trang An Biên từng bước mở rộng hoạt động, tham gia nhiều lễ hội, sự kiện văn hoá lớn của thành phố. Câu lạc bộ cũng biểu diễn tại các không gian nghệ thuật đường phố, qua đó tạo cơ hội để người dân và du khách trực tiếp thưởng thức những loại hình âm nhạc truyền thống.

Ông Hoàng Công Cẩn, thành viên gắn bó với Câu lạc bộ từ những ngày đầu, cho rằng điều quan trọng là phải tạo được cơ hội để nghệ thuật truyền thống xuất hiện thường xuyên trước công chúng. “Chúng tôi mong muốn những gì mình biết, mình yêu thích có thể được nhiều người biết đến hơn. Mỗi lần được biểu diễn trước người dân, du khách là một lần chúng tôi có thêm động lực để tiếp tục luyện tập và giữ nghề”, ông Cẩn nói.

Không gian biểu diễn vì thế không chỉ giới hạn ở sân khấu. Từ lễ hội, di tích đến các chương trình nghệ thuật cộng đồng, mỗi địa điểm lại đặt ra yêu cầu khác nhau về cách tổ chức và thể hiện. Các thành viên phải chủ động điều chỉnh để vừa bảo đảm tính trang nghiêm, đặc trưng của nghệ thuật truyền thống, vừa tạo được sự gần gũi với công chúng.

Tuy nhiên, để duy trì hoạt động lâu dài, Câu lạc bộ đang đối mặt với không ít khó khăn. “Cái khó nhất hiện nay là không có nơi đào tạo bài bản. Chúng tôi chủ yếu tự học, tự tìm hiểu rồi truyền lại cho nhau. Nếu có điều kiện được học với những người am hiểu, có chuyên môn sâu thì chắc chắn việc luyện tập và truyền dạy sẽ thuận lợi hơn”, ông Phạm Văn Hùng, Chủ nhiệm câu lạc bộ chia sẻ.

Cùng với đó là câu chuyện về lực lượng kế cận. Theo các thành viên câu lạc bộ, người trẻ hiện nay có nhiều lựa chọn về âm nhạc và giải trí, trong khi việc học nhã nhạc đòi hỏi thời gian, sự kiên trì và quá trình luyện tập lâu dài. Vì vậy, không dễ tìm được những người trẻ sẵn sàng gắn bó với loại hình nghệ thuật này.

Với Câu lạc bộ Nhạc lễ và múa Sênh tiền trang An Biên, hành trình từ một đội nhạc lễ thành lập năm 2010 đến Câu lạc bộ với khoảng 60 thành viên hôm nay là hành trình của những người tự nguyện gìn giữ giá trị văn hóa. Giữa một Hải Phòng năng động, hiện đại, những thanh âm của nhã nhạc, nhạc lễ vẫn có một không gian riêng để tồn tại. Câu lạc bộ Nhạc lễ và Sênh tiền trang An Biên đang góp thêm một sắc màu vào đời sống văn hóa thành phố Cảng.