Mỗi độ tháng Tư về, ba lại ngồi thật lâu bên bàn thờ nhỏ, nơi cất giữ những tấm ảnh đồng đội đã phai màu theo năm tháng...
Tháng Tư chạm ngõ bằng những cơn mưa đầu mùa bất chợt. Mưa không dài, không dữ dội, chỉ đủ làm dịu đi cái hanh hao của đất trời nhưng lại đánh thức trong tôi những miền ký ức không thể gọi tên. Ký ức về ba, người lính trở về sau chiến tranh, mang theo những vết thương không chỉ hằn trên da thịt mà còn lặng lẽ chảy trong tâm hồn.
Tôi nhớ một chiều tháng Tư xa xưa. Nắng đã dịu, gió lặng, ba ngồi trên chiếc ghế gỗ cũ dưới tán xoài trước nhà. Điếu thuốc cháy dở kẹp giữa hai ngón tay, khói mỏng bay lên như những sợi ký ức. Ba bắt đầu kể, lần đầu tiên về quãng đời bộ đội của mình.
Ngày ấy, ba mới đôi mươi, tuổi trẻ vừa chớm đã phải khoác lên mình màu áo lính. Chiến tranh không ai mong, nhưng khi Tổ quốc gọi, ba và những người đồng đội lên đường.
Những câu chuyện của ba không có nhiều lời hoa mỹ. Chỉ là những chặng hành quân xuyên rừng, những bữa cơm vội bên bếp lửa chập chờn, những đêm trắng nghe tiếng pháo dội về từ xa. Nhưng ẩn trong giọng kể bình thản ấy là cả một miền ký ức.
Ba nhắc đến đồng đội, những người đã nằm lại nơi chiến trường, tuổi đời còn rất trẻ. Ba nói, mắt nhìn xa xăm: “Mỗi lần nhắm mắt, ba vẫn thấy họ”. Ba kể rằng, họ bằng tuổi tôi bây giờ mà đã mãi mãi không trở về. Tôi lặng im. Tôi hiểu, đó không chỉ là ký ức của riêng ba mà là ký ức của một thế hệ đã gửi lại tuổi trẻ nơi chiến trường, đổi lấy hòa bình cho hôm nay.
Ba từng bị thương trong một trận đánh lớn. Một mảnh đạn găm vào chân khiến ba nằm lại nơi bệnh viện dã chiến suốt nhiều tháng. Nhưng với ba, nỗi đau ấy không đáng kể. “Ba còn được trở về”, ba nói khẽ, rồi bỏ lửng câu sau như sợ cảm xúc tràn ra. Tôi biết, điều ba không nói chính là những người đã không có cơ hội ấy. Những năm tháng chiến tranh đi qua, để lại trên cơ thể ba những vết sẹo. Nhưng sâu hơn, là những vết thương không nhìn thấy.
Mỗi độ tháng Tư về, ba lại ngồi thật lâu bên bàn thờ nhỏ, nơi cất giữ những tấm ảnh đồng đội đã phai màu theo năm tháng. Ba thắp hương, có khi im lặng, có khi khe khẽ như đang trò chuyện. Có lần tôi hỏi: Sao ba giữ mãi những tấm ảnh cũ này? Ba cười, nụ cười ấm áp: Vì đó là những gì còn lại của họ. Ba chưa bao giờ nhận mình là anh hùng. Ba chỉ nhắc chúng tôi sống cho xứng đáng. Ba nói: “Hòa bình quý lắm nhưng không tự nhiên mà có”.
Những ngày tháng Tư, ba thường đưa tôi đi thăm lại đồng đội cũ. Những người lính năm xưa giờ tóc đã bạc, lưng đã còng, nhưng khi gặp nhau, họ vẫn cười như những chàng trai tuổi đôi mươi. Những câu chuyện của họ đan xen giữa tiếng cười và nước mắt.
Tôi ngồi nghe, chợt hiểu rằng chiến tranh không chỉ là bom đạn, mà còn là câu chuyện của tình người, của sự gắn bó không gì có thể chia cắt. Những chuyến đi ấy khiến tôi học cách sống chậm hơn. Tôi bắt đầu để ý những điều nhỏ bé: một bông hoa nở bên hiên, tiếng chim gọi sớm, hay ánh mắt hiền từ của ba mỗi khi nhìn tôi. Tôi nhận ra, bình yên không phải điều gì lớn lao, mà là những khoảnh khắc giản dị ta đang có.
Giờ đây, mỗi khi tháng Tư trở lại, tôi lại ngồi bên ba, lặng lẽ nghe những câu chuyện cũ. Với tôi, đó không chỉ là quá khứ của ba, mà là một phần di sản tinh thần của gia đình, của thế hệ.
Tháng Tư lại về. Hoa bằng lăng tím trước ngõ nở rộ, gió vẫn thổi qua từng tán lá như lời thì thầm của thời gian. Ngồi bên ba, tôi thấy lòng mình ấm lại. Những câu chuyện năm xưa không còn chỉ là ký ức, mà trở thành những bài học lặng lẽ dạy tôi biết yêu thương, biết biết ơn và biết trân trọng hòa bình.
Trong tôi, ba mãi là người anh hùng không phải bởi những chiến công được kể lại mà bởi cách ba sống: thủy chung với đồng đội, tận tụy với gia đình và trọn vẹn với Tổ quốc.
Và tôi hiểu, tháng Tư không chỉ là một mốc thời gian. Đó là lời nhắc dịu dàng mà sâu sắc để những người như tôi biết sống xứng đáng hơn với những hy sinh đã hóa thành bình yên hôm nay.
TƯỜNG LAI
