Việc xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, trong đó thế hệ trẻ được xác định là trung tâm, cần được bồi dưỡng từ nền tảng văn hóa, giáo dục và môi trường sống lành mạnh.
Trong định hướng phát triển đất nước giai đoạn mới, Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị tiếp tục khẳng định vai trò đặc biệt của văn hóa và con người Việt Nam, trong đó xây dựng con người phát triển toàn diện được xác định là nhiệm vụ hàng đầu.
Nghị quyết nhấn mạnh tầm nhìn đến năm 2045 là xây dựng nền văn hóa Việt Nam xã hội chủ nghĩa, với con người vừa là trung tâm, vừa là chủ thể, mục tiêu và động lực của sự phát triển. Để hiện thực hóa mục tiêu này, việc bồi dưỡng thế hệ trẻ được đặt ở vị trí trọng tâm trong chiến lược phát triển lâu dài.
Các giải pháp được đề ra tập trung vào việc xây dựng nhân cách con người, định hướng các hoạt động văn hóa, giáo dục và khoa học nhằm phát triển con người toàn diện về đức, trí, thể, mỹ. Đồng thời, tăng cường giáo dục đạo đức, văn hóa ngay từ bậc mầm non, kết hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong quá trình hình thành nhân cách cho thanh thiếu niên.
Song song với đó, Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021-2030 cũng xác định thanh niên là lực lượng xã hội to lớn, giữ vai trò xung kích, sáng tạo, đi đầu trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Mục tiêu là xây dựng thế hệ thanh niên phát triển toàn diện, giàu lòng yêu nước, có lý tưởng, đạo đức, tri thức, kỹ năng và khả năng làm chủ khoa học, công nghệ.
Thực tiễn cho thấy, trong suốt 95 năm qua, các thế hệ thanh niên Việt Nam đã góp phần quan trọng vào lịch sử dân tộc bằng tinh thần dấn thân, ý chí vượt khó và khát vọng cống hiến. Truyền thống ấy tiếp tục được kế thừa trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội và thách thức đan xen.
Các yêu cầu mới từ chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế không chỉ mở ra không gian phát triển mà còn đặt ra những đòi hỏi cao hơn đối với chất lượng nguồn nhân lực, bản lĩnh công dân và nền tảng văn hóa của xã hội. Trong bối cảnh đó, lối sống và sự trưởng thành của thanh niên không còn là câu chuyện cá nhân mà gắn trực tiếp với sức bật của nền kinh tế và sự phát triển bền vững của đất nước.
Bên cạnh việc xác định vai trò của thế hệ trẻ, Nghị quyết 80 cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, nhân văn từ gia đình, nhà trường đến xã hội và không gian số. Đây được xem là nền tảng quan trọng để hình thành nhân cách và lối sống của thanh thiếu niên trong bối cảnh hiện đại.
Các chuyên gia cho rằng, việc nuôi dưỡng một thế hệ trẻ vững vàng không chỉ dựa vào tri thức hay kỹ năng mà cần được hình thành từ nền tảng văn hóa bền vững và quá trình giáo dục đúng hướng. Giáo dục không chỉ dừng lại ở truyền đạt kiến thức mà còn là hành trình giúp người trẻ hiểu bản thân, hiểu xã hội và xây dựng khả năng thích ứng trước những biến động của đời sống.
Trong đó, giáo dục đạo đức được xác định là nền tảng cốt lõi. Việc giáo dục không chỉ diễn ra trong nhà trường mà cần được triển khai đồng bộ trong mọi hoạt động, gắn kết chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội. Đây là quá trình lâu dài, liên tục, nhằm hình thành nhân cách toàn diện cho thế hệ trẻ.
Đáng chú ý, trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ, môi trường giáo dục và văn hóa không chỉ giới hạn ở đời sống thực mà còn mở rộng sang không gian mạng. Sự phát triển của mạng xã hội và công nghệ số mang lại nhiều cơ hội tiếp cận tri thức, song cũng tiềm ẩn không ít rủi ro như thông tin sai lệch, nội dung độc hại hay các hành vi vi phạm pháp luật.
Điều này đặt ra yêu cầu đối với thanh niên phải nâng cao “sức đề kháng” trong môi trường số, biết tiếp nhận thông tin có chọn lọc, kiểm chứng trước khi chia sẻ, ứng xử văn minh và giữ gìn các giá trị đạo đức trong giao tiếp trực tuyến.
Theo các chuyên gia, trong thời đại số, lối sống đẹp không chỉ thể hiện qua hành vi trong đời sống thực mà còn qua cách mỗi người hiện diện trên không gian mạng. Một thế hệ trẻ có bản lĩnh, tri thức và trách nhiệm sẽ là yếu tố quan trọng để xây dựng một xã hội phát triển lành mạnh, bền vững.
Trong bối cảnh đó, việc triển khai đồng bộ các giải pháp từ chính sách, giáo dục đến xây dựng môi trường văn hóa sẽ góp phần nuôi dưỡng thế hệ thanh niên Việt Nam phát triển toàn diện, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới, đồng thời hiện thực hóa mục tiêu xây dựng con người Việt Nam trở thành trung tâm và động lực của phát triển.
TT (tổng hợp)
.jpg "Thanh niên với tương lai đất nước")
.jpg "Thúc đẩy thế hệ trẻ Hải Phòng sáng tạo")
.jpg "Quan tâm khuyến khích thế hệ trẻ ở nông thôn khởi nghiệp")
