Quan tâm an toàn bánh Trung thu

Vào mùa Tết Trung thu, thị trường bánh Trung thu lại sôi động. Cùng với sự đa dạng về mẫu mã, chủng loại, giá cả, vấn đề bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm lại trở thành nỗi lo thường trực, nhất là các sản phẩm trôi nổi, không rõ nguồn gốc vẫn “len lỏi” vào thị trường.

Những vụ việc liên tiếp được lực lượng chức năng thành phố Hà Nội phát hiện thời gian qua cho thấy thị trường bánh Trung thu vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Gần đây nhất, vào ngày 10/9, tại phường Hai Bà Trưng, cơ quan chức năng phát hiện 200 chiếc bánh Trung thu có bao bì ghi chữ nước ngoài. Người bán không xuất trình được hóa đơn, chứng từ hoặc giấy tờ liên quan để chứng minh nguồn gốc, xuất xứ hợp pháp.

Trước đó, tại phường Phú Diễn, cơ quan chức năng cũng phát hiện 1.400 sản phẩm bánh ngọt không có căn cứ xác định nơi sản xuất. Vì lợi nhuận, một số người sản xuất, kinh doanh vẫn bất chấp, coi nhẹ sức khỏe người tiêu dùng. Đây không chỉ là hành vi đáng lên án về đạo đức kinh doanh mà còn phải xử lý thật nghiêm theo quy định của pháp luật để răn đe.

Để ngăn chặn bánh Trung thu kém chất lượng đến tay người tiêu dùng, các cơ quan chức năng của thành phố đã quyết liệt thanh tra, kiểm tra. Dù phần lớn các cơ sở sản xuất, kinh doanh đều đạt yêu cầu về giấy phép, chứng nhận an toàn thực phẩm, hóa đơn nguyên liệu và điều kiện nhà xưởng. Dù vậy, lực lượng chức năng vẫn chỉ ra một số điểm hạn chế và yêu cầu các cơ sở phải khắc phục ngay.

Bánh Trung thu là mặt hàng mang tính thời vụ, thời gian sản xuất, lưu thông ngắn, thị trường tiêu thụ tập trung, khiến nguy cơ vi phạm có thể gia tăng trong một khoảng thời gian nhất định. Một trong những nguy cơ không bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm là sử dụng nguyên liệu không có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng hoặc không bảo đảm chất lượng. Các nguyên liệu chính như: thịt, mỡ, lạp xưởng, xá xíu… đối với đơn vị sản xuất quy mô lớn đặt ra nhiều nghi vấn chung quanh nguồn gốc nguyên liệu như các cơ sở có thể thu gom từ ngoài thành phố hoặc từ các đơn vị chưa được kiểm soát về an toàn thực phẩm. Ngoài ra, không loại trừ khả năng các cơ sở có thể sử dụng phụ gia thực phẩm hoặc chất hỗ trợ chế biến, chất bảo quản…

Bởi vậy, kiểm soát an toàn thực phẩm không thể chỉ dừng ở việc “bắt” được bao nhiêu vụ, thu giữ bao nhiêu sản phẩm, mà quan trọng hơn là phải chủ động ngăn ngừa vi phạm, không để sản phẩm không bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm được chuyển đến tay người tiêu dùng. Không những thế, nỗi lo còn đến từ những sản phẩm bánh Trung thu từ thị trường “chợ mạng”, nơi mà các sản phẩm bánh handmade, giá rẻ, không nhãn mác được rao bán rầm rộ. Trên các hội nhóm mạng xã hội, hàng loạt cơ sở quảng cáo bánh “nhà làm” với đủ loại hương vị từ truyền thống đến hiện đại như thập cẩm, lạp xưởng, mochi trứng chảy, đậu xanh, lá dứa, khoai môn… Đây cũng là bài toán đặt ra đối với các ngành, lực lượng chức năng.

Muốn ngăn chặn hiệu quả, phải kiểm soát từ gốc. Trong đó, cần kiểm soát chặt từ nguyên liệu đầu vào, sản xuất đến lưu thông, phân phối, đồng thời phối hợp truy xuất nguồn gốc và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Đây không chỉ là trách nhiệm của ngành y tế, quản lý thị trường hay công an… mà của cả các địa phương, cộng đồng.

Trước hết, cơ sở sản xuất, kinh doanh phải tuân thủ quy định an toàn thực phẩm, có trách nhiệm với sức khỏe cộng đồng. Các cơ sở phải chuyển từ tư duy “đối phó với kiểm tra” sang “tự chịu trách nhiệm về vệ sinh an toàn thực phẩm” đối với sản phẩm do mình sản xuất, kinh doanh. Bởi đây là điều kiện để doanh nghiệp, cơ sở sản xuất có thể tồn tại trong môi trường kinh doanh hiện nay.

Người tiêu dùng cũng cần trở thành một “mắt xích” trong chuỗi bảo vệ an toàn thực phẩm, trở thành “người giám sát thông minh, người tiêu dùng thông thái”, không mua bánh trôi nổi, không rõ xuất xứ, nhất là những sản phẩm được quảng cáo với mức giá rẻ bất thường trên mạng xã hội. Khi lựa chọn sản phẩm, cần kiểm tra thông tin trên nhãn mác, nếu phát hiện các dấu hiệu không bảo đảm an toàn thì có thể phản ánh đến các cơ quan quản lý thị trường, Sở Công thương, Sở Y tế, các cơ quan chức năng để xử lý.