Nhiều dự án nhà ở xã hội tại Hải Phòng đang được triển khai, song một số vướng mắc về thủ tục, chi phí đầu vào và tiến độ thi công cần sớm tháo gỡ để người dân được nhận nhà.
Theo hợp đồng mua bán, một số khách hàng tại Dự án Khu nhà ở xã hội Tổng kho 3 Lạc Viên, phường Ngô Quyền dự kiến được nhận căn hộ từ ngày 30/9/2025. Tuy nhiên, sau gần một năm chờ đợi, các căn hộ vẫn chưa được bàn giao.
Gia đình chị P.T.H., một khách hàng mua căn hộ tại dự án cho biết chỉ mong chủ đầu tư thông tin rõ những hạng mục còn lại và thời điểm dự kiến bàn giao nhà. Người mua nhà ở xã hội chủ yếu là người lao động, có thu nhập hạn chế. Việc chờ đợi kéo dài đồng nghĩa với việc họ tiếp tục phải thuê nhà, trong khi vẫn phải chuẩn bị tiền mua căn hộ.
Theo chủ đầu tư, quá trình triển khai dự án bị ảnh hưởng bởi bão Yagi năm 2024 khiến việc thi công bị gián đoạn. Bên cạnh đó, giá vật liệu, thiết bị và nhân công biến động. Các quy định pháp luật về đầu tư, xây dựng, nhà ở cũng được cập nhật, khiến một số thủ tục hành chính kéo dài hơn dự kiến.
Không riêng Tổng kho 3 Lạc Viên, nhiều dự án nhà ở xã hội trên địa bàn thành phố cũng gặp những khó khăn tương tự. Giá vật liệu và nhân công tăng làm chi phí đầu tư biến động, trong khi thủ tục kéo dài ảnh hưởng đến tiến độ. Trong khi đó, giá bán nhà ở xã hội phải bảo đảm đúng quy định và phù hợp với khả năng chi trả của người dân. Đây là những vấn đề cần sớm được tháo gỡ để các dự án không tiếp tục kéo dài thời gian hoàn thành.
Hiện thành phố đang triển khai 34 dự án nhà ở xã hội với hơn 50.000 căn hộ. Trong đó, 10 dự án đang thi công, với quy mô 20.802 căn; 24 dự án đã có nhà đầu tư nhưng chưa khởi công, với khoảng 29.701 căn.
Khâu chuẩn bị đầu tư cũng là một trong những nút thắt. Một số dự án đã xác định được nhà đầu tư nhưng vẫn phải hoàn thiện các thủ tục về đầu tư, xây dựng, đất đai và giao đất. Một số dự án khác tiếp tục xử lý mặt bằng, hạ tầng kỹ thuật trước khi đủ điều kiện triển khai. Nếu thời gian chuẩn bị kéo dài, nguồn cung dù đã có trong kế hoạch vẫn chưa thể trở thành những căn hộ cụ thể, trong khi nhu cầu nhà ở của công nhân, người lao động vẫn rất lớn.
Giá vật liệu và nhân công tăng cũng tạo thêm áp lực. Hải Phòng đang triển khai nhiều công trình lớn, khiến nhu cầu lao động xây dựng, đặc biệt là lao động có tay nghề, tăng cao. Tình trạng khan hiếm nhân lực làm tăng chi phí và gây sức ép lên tiến độ thi công. Đối với nhà ở xã hội, khó khăn càng lớn khi giá bán phải tuân thủ quy định, chủ đầu tư không thể tùy ý tăng giá khi chi phí đầu vào tăng.
Dự án nhà ở xã hội tại xã Mao Điền là một ví dụ. Giá bán tạm tính được điều chỉnh từ 19,7 triệu đồng/m² lên 21,16 triệu đồng/m² do giá nguyên, vật liệu xây dựng tăng. Sau khi công trình hoàn thành, chủ đầu tư còn phải thực hiện kiểm toán, quyết toán chi phí để xác định lại giá bán theo quy định. Việc tính đúng, tính đủ chi phí là cần thiết, nhưng nếu quá trình này kéo dài sẽ ảnh hưởng đến kế hoạch tài chính, tiến độ bán hàng và bàn giao căn hộ.
Một nút thắt khác nằm ở phía người mua. Dù nguồn cung tăng, không phải ai có nhu cầu cũng dễ dàng hoàn thiện hồ sơ. Việc xác nhận thu nhập, chứng minh điều kiện về nhà ở, tìm kiếm thông tin chính xác về dự án, giá bán và thời điểm tiếp nhận hồ sơ từng khiến nhiều người mất thời gian.
Trước hết, cần rút ngắn thời gian từ khi có chủ trương đến khi dự án đủ điều kiện khởi công. Đối với những dự án đã có nhà đầu tư nhưng chưa triển khai, thành phố cần tiếp tục rà soát từng trường hợp, xác định cụ thể vướng mắc nằm ở thủ tục đầu tư, đất đai, giải phóng mặt bằng hay hạ tầng để có hướng xử lý phù hợp.
Cơ chế “luồng xanh”, “luồng ưu tiên” đối với các dự án nhà ở xã hội cần được thực hiện thực chất. Tháng 5 vừa qua, thành phố đã yêu cầu ưu tiên giải quyết thủ tục hành chính, đồng thời hướng dẫn, đôn đốc chủ đầu tư hoàn thiện các thủ tục về đầu tư, xây dựng, giao đất để dự án sớm đủ điều kiện khởi công.
Đối với vấn đề giá, cần tính toán sát ngay từ khâu chuẩn bị đầu tư và có phương án dự phòng trước biến động của giá vật liệu, nhân công. Khi phát sinh điều chỉnh, việc thẩm định, xác định và công khai giá bán cần được thực hiện nhanh chóng, minh bạch, đúng quy định. Mục tiêu là bảo đảm dự án được triển khai liên tục, đồng thời giá bán vẫn phù hợp với khả năng chi trả của người mua.
Ông Nguyễn Trung Dũng, Phó Trưởng phòng Quản lý và Thị trường bất động sản (Sở Xây dựng) cho biết thành phố đang tập trung tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến thủ tục đầu tư, đất đai, giải phóng mặt bằng, tiến độ xây dựng và xác định giá bán. Đối với những dự án đủ điều kiện, thành phố tạo điều kiện để triển khai nhanh. Các dự án đang thi công được kiểm tra, đôn đốc thường xuyên, yêu cầu chủ đầu tư bảo đảm nguồn lực và thực hiện đúng tiến độ cam kết.
Điều người dân mong chờ là các căn hộ được hoàn thành đúng tiến độ, giá phù hợp và sớm đến tay người có nhu cầu. Đây cũng là thước đo hiệu quả và tính thiết thực của chính sách phát triển nhà ở xã hội.
HẢI MINH
