Ở nhà “không đúng tên, chính chủ”
Nhiều hộ dân vẫn tự ý chuyển quyền thuê nhà ở thuộc sở hữu nhà nước, dễ phát sinh tranh chấp, ảnh hưởng quyền lợi.
Trong ảnh: Chung cư 9 tầng Đông Khê (quận Ngô Quyền).
Dù ở khu tập thể 5 tầng Quán Toan, phường Quán Toan (quận Hồng Bàng) gần 3 năm nay, chị Mai Thị Hải vẫn thực hiện mọi quyền lợi, nghĩa vụ phát sinh từ việc sử dụng nhà tại đây với tên của chủ sử dụng cũ. Chị Hải cho biết: Căn nhà được chuyển quyền sử dụng qua nhiều người rồi mới đến chị. Hợp đồng thuê nhà với nhà nước vẫn mang tên của chủ sử dụng đầu tiên. Thành phố hiện đang có chủ trương cải tạo các khu tập thể cũ, trong đó có khu tập thể Quán Toan. Chị lo lắng không thể ký kết hợp đồng thuê nhà mới theo quy định.
Thực tế, việc người dân tự ý chuyển quyền sử dụng nhà ở thuê của nhà nước không hiếm. Thậm chí, thực trạng này ngày càng diễn ra nhiều tại các khu chung cư, tập thể mới được thành phố đầu tư xây dựng hoặc cải tạo khang trang, sạch sẽ. Chị Nguyễn Thu Trang, ở chung cư D2 Đồng Quốc Bình, phường Đồng Quốc Bình (quận Ngô Quyền) cho biết: Chung cư được xây dựng khang trang, sạch sẽ với nhiều căn hộ diện tích phù hợp với gia đình mới kết hôn. Do đó, cuối năm 2018, chị nhận chuyển nhượng quyền sử dụng căn nhà chung cư tại đây từ chủ sử dụng cũ của căn nhà. Đến nay, chị muốn làm thủ tục ký hợp đồng thuê nhà với cơ quan quản lý nhưng không được. Hiện, trên mọi văn bản pháp lý, giấy tờ và tiền thuê nhà hằng tháng chị vẫn đóng tiền theo tên của chủ sử dụng căn nhà trước đây, gây nhiều bất tiện trong cuộc sống.
Theo thống kê của Công ty TNHH MTV Quản lý và Kinh doanh nhà ở (Sở Xây dựng), toàn thành phố có gần 700/8689 căn hộ tập thể cũ được người dân sử dụng không đúng tên, chính chủ. Tại các chung cư mới được xây dựng từ nguồn ngân sách nhà nước, như khu tập thể 9 tầng Đông Khê, khu chung cư D2 Đồng Quốc Bình 11 tầng (quận Ngô Quyền), khu tập thể 7 tầng Vĩnh Niệm, khu tập thể 5 tầng Khúc Thừa Dụ (quận Lê Chân)… việc người dân tự ý chuyển quyền sử dụng nhà ở thuê của nhà nước cũng diễn ra tương đối nhiều. Thậm chí một số người dân đang tạm cư còn tự ý chuyển nhượng quyền thuê nhà của nhà nước tại các khu tái định cư đang xây dựng và hình thành trong tương lai.
Trưởng Phòng Quản lý nhà, Công ty TNHH MTV Quản lý và Kinh doanh nhà ở, Nguyễn Thị Minh Phượng cho biết: Đối với các căn hộ tập thể cũ thuộc sở hữu nhà nước, trước năm 2018, việc chuyển nhượng này là được phép và thực hiện theo Quyết định 1632 của UBND thành phố ban hành ngày 9-10-1993. Theo đó, UBND thành phố cho phép người thuê nhà thuộc sở hữu nhà nước được chuyển dịch hợp đồng thuê nhà cho người khác có nhu cầu. Công ty TNHH MTV Quản lý và Kinh doanh nhà sẽ ký lại hợp đồng với người thuê mới theo quy định. Tuy nhiên, hiện nay, Quyết định 1632 hết hiệu lực. Do đó, công ty không làm thủ tục ký hợp đồng mới cho thuê nhà với những người nhận chuyển nhượng quyền sử dụng nhà ở thuộc sở hữu của nhà nước từ những người có hợp đồng thuê nhà trước đây.
Vướng mắc quy định
Hiện tại, Sở Xây dựng đang xây dựng các quy định mới, đề xuất thành phố ban hành để giải quyết các trường hợp chuyển nhượng quyền sử dụng nhà thuê theo đúng quy định Luật Nhà ở và Nghị định 99/2015/NĐ-CP của Chính phủ về quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Nhà ở.
Thực tế, Nghị định 99/2015/NĐ-CP quy định về các trường hợp được ký hợp đồng thuê nhà ở khi nhận chuyển quyền sử dụng nhà ở trước năm 2013 và sau thời điểm này. Tuy nhiên, hiện nay các hộ dân nhận chuyển quyền sử dụng nhà ở của nhà nước chưa được ký hợp đồng thuê nhà. Sở Xây dựng sớm hoàn thiện thủ tục, trình thành phố ban hành để thực hiện việc ký hợp đồng thuê nhà đúng quy định. Người dân cần lưu giữ các giấy tờ pháp lý về việc nhận chuyển nhượng quyền sử dụng nhà ở trước đây để chờ thành phố ban hành quy định mới. Trong thời gian đó, các hộ thực hiện nghiêm các quy định về việc thuê nhà ở thuộc sở hữu nhà nước. Đối với nhà ở tạm cư, nhà ở tái định cư mới thuộc sở hữu nhà nước, hiện tại, người dân không nên nhận chuyển nhượng quyền sử dụng nhà thuê của nhà nước, tránh các phát sinh phức tạp sau này. Các đơn vị quản lý nhà của nhà nước tăng cường công tác quản lý nhà ở, hạn chế việc chuyển nhượng quyền sử dụng nhà ở giữa các hộ dân khi chưa có quy định, hướng dẫn cụ thể, tránh phát sinh các tranh chấp phức tạp sau này.
Bài: Tuệ Minh; Ảnh: Trung Kiên
