Xử lý hình sự các vi phạm liên quan phòng, chống dịch

Đứng đầu trong danh sách các vi phạm được xác định tội danh theo quy định của Bộ luật Hình sự tại văn bản hướng dẫn này là hành vi làm lây lan dịch bệnh và gia tăng nguy cơ lây nhiễm dịch bệnh trong cộng đồng. Đó là các hành vi: Không khai báo y tế, khai báo không đầy đủ hoặc gian dối; từ chối, trốn tránh việc áp dụng biện pháp cách ly; không tuân thủ quy định về cách ly và trốn khỏi nơi cách ly của người được thông báo mắc bệnh, nghi ngờ mắc bệnh hoặc từ vùng có dịch COVID-19 trở về. Người chưa xác định mắc COVID-19 nhưng sống trong khu vực có quyết định cách ly, phong tỏa mà thực hiện một trong những hành vi trên gây thiệt hại từ 100 triệu đồng trở lên cũng sẽ bị xem xét xử lý hình sự.

 Bên cạnh đó, nhóm các vi phạm liên quan tới hoạt động thông tin như: đưa thông tin giả, thông tin sai sự thật xuyên tạc tình hình dịch bệnh gây dư luận xấu; đưa trái phép thông tin cá nhân, bí mật đời tư, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của nhân viên y tế, người tham gia chống dịch, người mắc bệnh, người nghi ngờ mắc bệnh; lợi dụng dịch bệnh để thông tin không đúng sự thật về công dụng của thuốc, vật tư y tế nhằm chiếm đoạt tài sản của người khác.

 Trong lĩnh vực kinh doanh, những người có hành vi đưa trái phép thuốc, vật tư y tế dùng trong phòng, chống dịch bệnh ra khỏi biên giới nhằm thu lời bất chính; lợi dụng sự khan hiếm hoặc tạo sự khan hiếm giả trong tình hình dịch bệnh để mua vét hàng hóa nhằm bán lại, thu lời bất chính cũng bị xử lý hình sự về tội buôn lậu và đầu cơ. Chủ cơ sở kinh doanh, người quản lý cơ sở kinh doanh dịch vụ (quán bar, vũ trường, karaoke, dịch vụ mát-xa, cơ sở thẩm mỹ…) vẫn thực hiện kinh doanh khi có quyết định tạm đình chỉ hoạt động để chống dịch sẽ bị xử lý về tội vi phạm quy định an toàn nơi đông người theo điều 295 Bộ luật Hình sự 2015.

 Bên cạnh đó, hướng dẫn cũng chỉ rõ người có hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc thủ đoạn cản trở người thi hành công vụ trong phòng, chống dịch COVID-19; người có trách nhiệm trong phòng, chống dịch COVID-19 nhưng không triển khai hoặc triển khai không kịp thời, không đầy đủ các biện pháp phòng, chống dịch bệnh theo quy định, gây hậu quả nghiêm trọng sẽ bị xử lý hình sự về tội chống người thi hành công vụ (quy định tại điều 330 Bộ luật Hình sự) và tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng (quy định tại điều 360 Bộ luật Hình sự).

Xét xử tuân thủ quy định chống dịch

 Cùng với việc hướng dẫn xử lý hình sự các hành vi vi phạm liên quan tới phòng, chống dịch COVID-19, Hội đồng thẩm phán TAND cũng hướng dẫn cụ thể đối với hoạt động xét xử trong thời gian phòng, chống dịch COVID-19. Theo đó, khi đưa các vụ án liên quan tới phòng, chống dịch COVID19 ra xét xử phải bảo đảm quy định về phòng chống dịch (bố trí phòng xử án tối đa không quá 10 người, sử dụng các thiết bị điện tử phục vụ việc xét xử để hạn chế người tham gia xét xử; bố trí khoảng cách giữa những người tham gia phiên tòa bảo đảm tối thiểu 2m. Bên cạnh đó, những phiên tòa này không cho phép người dân không nhiệm vụ, không được triệu tập tham dự. Với các vụ việc đã thụ lý, cơ quan tòa án chủ động phối hợp với cơ quan điều tra và Viện kiểm sát cùng cấp để áp dụng thủ tục rút gọn đối với vụ án có điều kiện áp dụng thủ tục rút gọn. Với vụ việc không đủ điều kiện rút gọn thì đưa ra xét xử trong thời hạn không quá ½ thời hạn theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.