Nhân lực quản lý an toàn thực phẩm tại các xã, phường, đặc khu ở Hải Phòng hiện còn thiếu và hạn chế về chuyên môn, phần lớn phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ.
Từ khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp đến nay, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm trên địa bàn thành phố vẫn được duy trì ổn định, không bị gián đoạn.
Tuy nhiên, qua các cuộc giám sát chuyên đề vừa qua của Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố về việc thực hiện chính sách, pháp luật về an toàn thực phẩm giai đoạn 2022 - 2026, nhiều địa phương phản ánh khó khăn lớn nhất hiện nay là nhân lực quản lý an toàn thực phẩm ở cấp xã vừa thiếu, vừa yếu.
Từ ngày 1/7/2026, công tác tham mưu quản lý an toàn thực phẩm tại cấp xã liên quan đến trách nhiệm của 4 - 5 phòng, đơn vị chuyên môn. Trong đó, Phòng Kinh tế phụ trách lĩnh vực công thương; Phòng Xây dựng và Môi trường (hoặc Phòng Nông nghiệp và Môi trường đối với cấp xã) phụ trách an toàn thực phẩm đối với sản phẩm nông, lâm, thủy sản; Phòng Văn hóa - Xã hội tham mưu quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm thuộc lĩnh vực y tế.
Bên cạnh đó, Trạm Y tế phường và Trung tâm Y tế khu vực thực hiện công tác truyền thông, theo dõi, quản lý, giám sát an toàn thực phẩm theo địa bàn được phân công. Việc phân công nhiệm vụ theo từng lĩnh vực chuyên môn giúp nâng cao trách nhiệm và hiệu quả quản lý nhà nước, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ chồng chéo hoặc bỏ lọt vi phạm nếu các phòng, đơn vị không phối hợp chặt chẽ.
Trong khi đó, nhân lực trực tiếp làm công tác quản lý an toàn thực phẩm tại cấp xã còn rất thiếu, chủ yếu là cán bộ kiêm nhiệm, đồng thời đảm nhận nhiều nhiệm vụ khác. Không ít cán bộ, chuyên viên chưa được đào tạo hoặc chưa có kinh nghiệm trong lĩnh vực này.
Địa bàn các xã, phường, đặc khu rộng, dân số đông, số lượng cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm lớn và thường xuyên biến động. Khối lượng công việc ngày càng tăng, trong khi nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu, gây nhiều khó khăn cho công tác quản lý tại cơ sở.
Tại phường Ngô Quyền, Chủ tịch UBND phường Nguyễn Quốc Thái cho biết, địa bàn hiện có 666 cơ sở thuộc diện quản lý về an toàn thực phẩm, gồm 30 bếp ăn tập thể, 98 nhà hàng và cửa hàng ăn uống, 287 cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố, 33 cơ sở sản xuất thực phẩm và 218 cơ sở kinh doanh thực phẩm.
Thời gian qua, công tác quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm trên địa bàn được triển khai nghiêm túc, đồng bộ, chưa xảy ra vụ ngộ độc thực phẩm. Tuy nhiên, lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ tại các phòng chuyên môn còn mỏng, phải kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực, trong khi khối lượng công việc ngày càng tăng, tạo áp lực lớn cho công tác kiểm tra, giám sát.
Tương tự, phường Hải An hiện có 707 cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm và dịch vụ ăn uống. Trong đó, 657 cơ sở thuộc diện phường quản lý, gồm 113 cơ sở dịch vụ ăn uống, 317 cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố và 227 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm. Dù công tác kiểm tra, giám sát được duy trì thường xuyên, địa phương vẫn gặp áp lực lớn do hạn chế về nhân lực.
Ngoài khó khăn về nhân sự, kinh phí và trang thiết bị phục vụ công tác quản lý, kiểm tra, giám sát, lấy mẫu kiểm nghiệm an toàn thực phẩm tại cơ sở còn hạn hẹp, chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
Tại cuộc làm việc với Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố về giám sát chuyên đề thực hiện chính sách, pháp luật về an toàn thực phẩm giai đoạn 2022 - 2026, các địa phương đều kiến nghị Trung ương và thành phố nghiên cứu quy định vị trí việc làm chuyên trách về an toàn thực phẩm tại cấp xã, phường, đáp ứng yêu cầu quản lý trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Các địa phương cũng đề nghị rà soát, sửa đổi các văn bản quy phạm pháp luật liên quan, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất; phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm quản lý giữa 3 ngành y tế, công thương và nông nghiệp. Qua đó, khắc phục tình trạng chồng chéo hoặc bỏ sót địa bàn quản lý đối với một số nhóm thực phẩm và loại hình sản xuất, kinh doanh.
Chủ tịch UBND phường Hải An Cao Huy Hiếu đề xuất thành phố quan tâm bố trí, bổ sung nhân lực quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm tại cấp xã, phù hợp với quy mô dân số, diện tích và số lượng cơ sở thực phẩm trên địa bàn. Trong đó, ưu tiên những địa phương có nhiều bếp ăn tập thể, cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm và thức ăn đường phố, từng bước khắc phục tình trạng cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực.
Theo Chủ tịch UBND phường Ngô Quyền Nguyễn Quốc Thái, trước mắt, thành phố cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu và cấp chứng chỉ, chứng nhận theo từng chuyên đề nghiệp vụ cho đội ngũ công chức, viên chức trực tiếp làm công tác an toàn thực phẩm tại cấp xã, phường. Nội dung đào tạo cần chú trọng kỹ năng thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm và điều tra ngộ độc thực phẩm, bảo đảm đội ngũ này có đủ năng lực chuyên môn để thực hiện nhiệm vụ.
Bên cạnh đó, thành phố cần đẩy mạnh xây dựng, chuẩn hóa và kết nối cơ sở dữ liệu về an toàn thực phẩm tại cấp xã, phường với hệ thống dữ liệu chung của thành phố. Việc hình thành dữ liệu liên thông sẽ tạo thuận lợi cho công tác quản lý tại địa phương, đồng thời nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cấp, ngành.
NGỌC LAN
.jpg "Tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện an toàn thực phẩm")
