Một thoáng chiều Xuân

Có một vệt nắng lạ lùng chỉ ghé thăm vào những chiều cuối Chạp. Đó là thứ nắng mật ong sóng sánh, chầm chậm đậu trên những mái ngói rêu phong rồi len lỏi qua từng kẽ lá non vừa nhú. Người ta gọi đó là nắng Xuân, nhưng với tôi, đó là màu của những niềm thương cũ.

Chiều nay, tôi bất chợt bắt gặp một nhành mai trên chiếc xe hàng rong vừa lướt vội. Chỉ bấy nhiêu thôi mà cả một vùng ký ức bỗng chốc vỡ òa. Tôi thấy lại mình của mười lăm năm trước, cũng trong một buổi chiều hanh vàng như thế, đang ngồi lặng im trên bậc thềm, dõi mắt theo làn khói bếp nhà ai bảng lảng tan vào sương muộn.

Ký ức về những chiều Xuân trong tôi luôn bảng lảng một mùi hương riêng biệt. Đó là sự giao thoa giữa mùi củi mục đẫm nước mưa, vị hăng nồng của nhựa cây mới nhú và đặc biệt là làn hương thanh khiết từ nồi nước lá mùi già của nội. Tôi vẫn nhớ như in đôi bàn tay gầy guộc, hằn lên những vết đồi mồi và những đường gân xanh xao, đang tỉ mẩn vò từng nắm lá cho vào chiếc nồi đồng lớn. Nội bảo: “Phải tắm lá mùi chiều cuối năm để gột rửa hết những muộn phiền cũ kỹ, cho cái tâm mình thơm tho mà đón Tết”. Lúc ấy, tôi còn quá nhỏ, chỉ biết hít hà hơi nước bốc lên từ chiếc nồi ấy, một thứ hương hăng hắc mà thanh cao, khiến lồng ngực mình dịu lại. Giờ đây, tôi lại thèm đến cháy lòng cái mùi hương chứa đựng cả linh hồn của làng quê, của một thời gian khó mà ấm áp. Tôi nhớ dáng nội ngồi trên chiếc ghế mây cũ, mái tóc bạc phơ như sương khói chiều Xuân...

Trong những chiều Xuân xưa, cha tôi thường trở về trên chiếc xe đạp cà tàng nhuốm màu sương gió. Tiếng xích xe lạch cạch từ phía đầu ngõ là âm thanh được chị em tôi mong ngóng nhất, bởi âm thanh ấy chở theo cả một bầu trời Tết nhỏ bé. Khi là xấp lá dong xanh ngắt, khi là vài phong pháo tép đỏ hồng hay đôi khi chỉ đơn giản là gói mứt gừng bọc vội trong tờ báo cũ. Nắng hắt bóng người đàn ông đã gánh cả mùa Xuân trên đôi vai gầy để đổi lấy niềm vui cho con trẻ. Giờ đây, nhìn những chuyến xe chở quà Tết vội vã lướt qua, sống mũi tôi lại cay nồng.

Tôi nhớ cả sự chuyển mình diệu kỳ của âm thanh trong cái tĩnh lặng của chiều Xuân. Đó là lúc chiếc loa phóng thanh của xã vang lên giai điệu “Mùa Xuân đầu tiên” của Văn Cao - thanh âm dìu dặt như một điệu luân vũ giữa cuộc đời. Hòa vào đó là tiếng chày giã giò lạch cạch nhà hàng xóm, tiếng lũ trẻ í ới gọi nhau đi xem mổ lợn... Tất cả dệt nên một bản giao hưởng vừa hối hả, vừa thong dong.

Hôm nay, lang thang qua những con phố rực rỡ, nhìn người người tấp nập mua bán, những chậu cúc mâm xôi, thược dược, lan hồ điệp… phô diễn đủ sắc màu trên vỉa hè. Trong một thoáng chiều Xuân chênh chao, lòng tôi nhớ đến nao lòng hơi ấm của sự sum vầy. Tôi đứng trước một sạp hàng nhỏ bán lá mùi già khô nơi góc chợ, mua một nắm lá, đưa lên mũi hít hà. Mùi của chiều Xuân, mùi của hồn quê xứ sở, bao mệt mỏi bỗng chốc tan biến nhẹ tựa khói sương.
Tôi xách nắm lá mùi đi về phía nhà mình, lòng thầm gọi: “Nội ơi, Xuân này con lại về...”. Bấy nhiêu thôi cũng đủ để thấy mùa Xuân đang hiện hữu, nồng nàn và diết da đến tận cùng.